Die Sinnbezirke freude und trauer in Deutschen und ihre Türkischen aquivalente
Almancada ki sevinç ve hüzün anlam alanları ve Türkçede ki karşılıkları
- Tez No: 81838
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞERİFE YILDIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Alman Dili ve Edebiyatı, German Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 1999
- Dil: Almanca
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 733
Özet
m ÖZET Almanca ve Türkçe'de hem Sözcükbüim hem de Sözlûkbilim ve Anlambilim açısmdan toplumdan topluma farklılık gösteren“sevinç”ve“hüzün”anlam alanlarını araştırmak ve bunların iki dildeki kullanımlarını gösteren bir“kavram alam”oluşturmak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Tezin tamamı beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde SözlükbilimTe ilgili teorik bilgi ve görüşlere yer verilerek çalışmanın çıkış noktasını oluşturan Dornseiff, Wehrle/Eggers ve Recai CİN gibi anlam ilişkisine göre düzenlenmiş sözcükler üzerinde durulmuştur. Sözcükbüim ve onun'la doğrudan ilişkili olan bir dilin sözcük dağarcığı hakkında kuramsal bilgiler çalışmanın yine ikinci bölümünde yer almaktadır. İkinci bölümün devamında ise yine teorik olmak üzere Anlambilim hakkındaki bilgiler tartışılarak çalışma konusu ile ilgili kavramların açıklaması yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Dornseiff, Wehrle/Eggers ve Recai Çin'in sözlüğundeki üst başlık olarak esas alman“sevinç”ve“hüzün”kavramları alt kavramlarıyla birlikte liste halinde ifade edilmiştir. Bunun sonrasında iki ayn Almanca sözlükten bu alandaki kavramlar alınarak ortak bir listede birleştirilerek sözlüklerin karşılaştırılması imkanı sağlanmıştır. Yine üçüncü bölümde anlam ilişkisine göre düzenlenmiş sözlüklerden elde edilmiş olan Almanca ve Türkçe“sevinç”ve“hüzün”üst kavranılan ve bu kavramların altındaki kavramlar iki dilli sözlüklerde, yani Steuervvald, Denker- Davran ve Heuser-Şevket gibi sözlüklerde mevcut olup olmadığı araştırılarak elde edilen sonuçlar tablo halinde verilmiştir. Çalışmanın yine üçüncü bölümünde ise araştırmanın daha sağlıklı olabilmesi için, beşi Alman Edebiyatından ve beşi de Türk Edebiyatından olmak üzere sözIV konusu eserlerin çevirileri ile birlikte on eser“sevinç - hüzün”kavranılan açısından, daha önce belirlenen 50 kavram ekseninde taranmış ve yeni bir veri tabanı teşkil edilmiştir. Eserlerde geçen bu kavramların, Domseiff, Wehrle/Eggers ve Çin'in idyografîk sözlüklerinde bulunup bulunmadığı incelenmiştir. Bu araştırma Steuerwald, Denker-Davran ve Heuser-Şevket gibi esas alman iki dilli sözlüklerde de uygulanmıştır. Elde edilen neticeler daha anlaşılır olması bakımından yüzdelerle ifade edilmiş ve eleştirisi yapılmıştır. Araştırma konusunun genel bir değerlendirmesi ve eleştirisi tezin dördüncü ve beşinci bölümlerinde yapılmıştır. Esas alman üst kavram ve alt kavramlarının idyografîk sözlüklerdeki konumu ve işleniş biçimi değerlendirilmiştir. Üst ve alt kavramların Almanca' daki konumlan ve dağılımı Dornseiff ve Wehrle/Eggers sözlüklerinde değerlendirilmiş ve daha sonra bunların iki dilli sözlüklerdeki konumlan ve dağılımlan tartışılmıştır. Buradan elde edilen sonuçlara göre Denker- Davran, Heuser-Şevket ve Steuerwald Türkçe-Almanca ve Almanca-Türkçe iki dilli sözlükler eleştirilmiştir. Bunun sonrasında edebi eserlerin orijinal ve çevirilerindeki alt kavramlar“sevinç”ve“hüzün”alanındaki yukanda anılan 50 kavram dikkate alınarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Son olarak sözlüklerden elde edilen sonuçlarla eser taramasmdan elde edilen sonuçlar birbiriyle karşılaştınlmış ve sözlüklerin yetersiz ve eksik olduğu alanlar tespit edilmiştir. Çalışmanın ek bölümde ise üçüncü bölümde incelenmiş olan eserlerde saptanan ve“sevinç”ve“hüzün”eksenli kavranılan içinde banndıran ve çeviri niteliğine göre de değerlendirilmiş olan cümleler sunulmuştur. Sonuç itibariyle toplumsal bağlam açısından“sevinç-hüzün”alanındaki üst ve alt kavramlarının Türkçe ve Almanca' da farklılıklar gösterdiği saptanmış, yukanda anılan sözlüklerin yeniden gözden geçirilerek güncelleştirilmesi gereği ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
ZUSAMMENFASSUNG Diese Doktorarbeit untersucht die Begriffe“Freude-Trauer”im Deutschen und im Türkischen und setzt sich aus insgesamt 5 Hauptteilen zusammen. Zunâchst wird im zweiten Abschnitt der Arbeit eine detaillierte Definition zu Lexikographie und damit zu den ideographischen Worterbuchem gemacht. Die ideographischen Worterbiicher stellen einen Teil der Materialbasis der vorliegenden Arbeit dar. Ebenfalls im zweiten Teil gibt es eine Definition zu Lexikologie und zu deren Unterbereich“Wortschatz”. Wiederum im zweiten Teil wird der Themenbereich Semantik“ allgemein dargestellt. Weitere Defmitionen und Darstellungen gibt es zu Begriffen, die in direkter Verbindung zu der vorliegenden Arbeit stehen. In dem dritten Teil der Arbeit werden die Begriffe ”Freude-Trauer“ und deren Unterbegriffe, die in den ideographischen Worterbuchem von Dornseiff, Wehrle/Eggers und Cin vorkommen mittels angelegter Listen dargestellt. In einem weiteren Schritt wird das Begriffsaufkommen zu ”Freude-Trauer“ in den gleichen Worterbuchem in einer gemeinsamen Tabelle emeut aufgezeigt. Hiermit wird ein Vergleich der ideographischen Worterbiicher von Dornseiff und Wehrle/Eggers ermoglicht. Als letzter Schritt in diesem Abschnitt der Arbeit werden zu ”Freude- Trauer“ die gemeinsamen Begriffe in beiden Worterbuchem tabellarisch dargestellt. Ebenfalls im dritten Teil der Arbeit wird die Untersuchung nach dem Vorhandensein der Begriffe nun in den zweisprachigen Worterbuchem Steuerwald, Denker-Davran und Heuser-Şevket fortgesetzt. Zuerst wird dieser Arbeitsschritt vom Deutschen ins Turkische und dann vom Türkischen ins Deutsche vorgenommen. Das Ergebnis dieser Untersuchung wird tabellarisch verdeutlicht.VI In den weiteren Abschnitten des dritten Teils der Arbeit werden nun zwecks Schaffung einer neuen Materialbasis funf ausgewahlte Romane aus der deutschen Literatür und fünf ausgewahlte Romane aus der türkischen Literatür mit ihren Übersetzungen hinsichtlich der Existenz von 50 ausgewahiten BegrifFen zu ”Freude- Trauer“ untersucht. in einem weiteren Schritt wird überprüft, ob die aus den Romanen exzerpierten Begriffe in den ideographischen Worterbuchera von Dornseiff, Webxle/Eggers und Cin vorhanden sind und ob diese Begriffe in ihrer Übersetzung in den zweisprachigen Worterbuchern vorkommen. In dem vierten und fünften Teil der Arbeit wird eine allgemeine Auswertung und Kritik zum untersuchten Gegenstand vorgenommen. In Reihenfolge wird zunâchst eine Kritik zu den Worterbuchern gemacht und die Existenz der Begriffe zu ”Freude- Trauer“ in den deutschsprachigen ideographischen Worterbuchern Dornseiff und Wehrle/Eggers und den zweisprachigen Worterbuchern Steuerwald, Denker-Davran und Heuser-Şevket überprüft. Die Verteilung der deutschen Begriffe zu ”Freude- Trauer“ in den Worterbuchern Dornseiff und Wehrle/Eggers wird dargestellt und danach werden diese Begriffe mit den vorkommenden Begriffen in dem türkischen ideographischen Worterbuch von Cin gegenübergestellt. im darauffolgenden Teil werden die deutsch-turkischen Worterbucher von Denker-Davran und Steuerwald und die türkisch-deutschen Worterbucher von Heuser-Şevket und Steuerwald kritisiert. Auch in diesen Worterbuchern wird aufgezeigt, ob die Begriffe ”Freude- Trauer“ enthalten sind. Im Anschluss an die Kritik der Worterbucher, wird eine Kritik der bearbeiteten Romane vorgenommen. Kritisch wird überprüft und aufgezeigt, wie die Begriffe übersetzt worden sind. Abschliessend werden die in den Romanen vorkommenden Begriffe mit denen in den ideographischen Worterbuchern nach ihrer Aquivalenz verglichen und veranschaulicht. Zum Abschluss wird festgestellt, welchen Stellenwert die Unterbegriffe von ”Freude“ und ”Trauer" im Deutschen und Türkischen im Gesellschaftsleben darstellen und die Notwendigkeit der Revision der o.g. Worterbucher unterstrichen.
Benzer Tezler
- Die rezeption des begriffes ?heimat? in drei generationen, der in Deutschland lebenden Türken ein beitrag zur soziolinguistik und semiotik
Almanya?da yaşayan birinci, ikinci ve üçüncü kuşak Türklerin ?vatan? algılaması. Göstergebilim ve sosyodilbilim açısından bir araştırma
SEDAT ŞAHİN
Doktora
Almanca
2009
Alman Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAlman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN YILDIZ
- Die Rolle der muttersprache bei der verarbeitung fachsprachlicher texte in der deutschlehrerausbildung. Unter besonderee berücksichtigung der sekundar bilungualen und der gesteuerten zweitspracherwerber
Mesleki dilde yazılmış metinleri anlamada anadilin rolü
GÖNÜL KEMAHLIOĞLU
Yüksek Lisans
Almanca
1999
Alman Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YADİGAR EĞİT
- Batı Anadolu'nun M.Ö. III. ve II. Bin'e ait pişmiş toprak figürinleri
Die Terrakottafiguren von III. und II. jahrtausend vor ohr. in west Anatolian
E. ÖZLEM SÖZEN
- Homeros'un Ilias'ındaki Troyalı kadınların Euripides'in tragedyalarına yansıması
Die Spiegelung der troianische Frauen aus Homer's Ilias in den Tragödien von Euripides
SEMA POLAT ÖĞÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Batı Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiYunan Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANDAN ŞENTUNA
- Die Waldorf padagogik und die gegenwartige situation des fremdsprachenunterrichts der Waldorfschule
Waldorf pedagojisi ve Waldorf okullarında yabancı dil öğretimi
ORHAN DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Almanca
1999
Alman Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN SALİHOĞLU