Geri Dön

Samsun'da Türk İslam Dönemi mezar anıtları

Turkish Islamic Period tomb monuments in Samsun

PDF İndir

  1. Tez No: 825395
  2. Yazar: HAZEL MISRA KARALİ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. KEMAL ÖZKURT
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sanat Tarihi, Art History
  6. Anahtar Kelimeler: Anıt mezarlar, Mezarlar, Osmanlı Dönemi, Samsun, Selçuklular Dönemi, Süslemeler, Türbeler, Türk-İslam mezarları, Monumental graves, Graves, Ottoman Period, Samsun, Seljuks Period, Ornamentations, Tombs, Turkish-Islamic graves
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türk Sanatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İslam öncesi Türklerde de farklı şekillerde mezar anıtları bulunmakla birlikte, Türklerin İslamiyeti kabul etmesinden sonra, günümüzde türbe olarak adlandırdığımız yapılarda hem sayısal bir artış hem de form olarak bir farklılık görüldüğü kabul edilir. İran üzerinden Anadolu'ya gelen Müslüman Türkler, önceki yurtlarından getirdikleri mezar anıtı geleneğini geliştirerek sürdürmüşlerdir. Bu durum Anadolu'da erken dönemden Türklerin bir yaşadığı birçok yerde görülmektedir. Bu tezde Samsun'da İslam dönemi mezar anıtları olan türbeler incelenmektedir. Vezirköprü gibi geleneksel mimari örneklerinin çokça bulunduğu bazı ilçeleri hariç tutulursa Samsun ve ilçelerinde bu yapı türünün örnekleri oldukça sınırlıdır. Ancak özellikle Ahşap malzeme ile inşa edilen türbeler, Anadolu Türbe mimarisine çok önemli bir katkı olarak varlığını sürdürmektedir. Yapıların inşa tarihleri Selçuklu-Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine tekabül etmektedir. Bazı türbelerin kitabeleri bulunmadığı için mimari özelliklerine bakılarak tarihlendirme yapılmasına dikkat edilmiştir. Taş ve tuğla malzeme ile inşa edilen türbe örneklerinin başta yakın çevre (Doğu ve Batı Karadeniz) olmak üzere, inşa edildikleri Selçuklu ve Osmanlı dönemi Türbe mimarisi örnekleri ile plan şeması, malzeme ve süsleme gibi özellikleri bakımından mukayese edilecektir. Cumhuriyet döneminde inşa edilen ve belli bir estetik değer taşıyan mezar yapılarına da bu çalışmada yer verilmiştir. Çoğunlukla beton malzeme kullanılan bu örneklerde mekan anlayışı, süsleme vb. özellikler bakımından incelenmiştir.

Özet (Çeviri)

Although there were burial monuments in different forms among the pre-Islamic Turks, it is accepted that after the Turks accepted Islam, there was both a numerical increase and a difference in form in the structures we call tombs today. The Muslim Turks who came to Anatolia via Iran continued the tradition of grave monuments they brought from their previous homeland. This situation is seen in many places in Anatolia where Turks lived in the early period. In this thesis, the tombs, which are the burial monuments of the Islamic period in Samsun, are examined. Excluding some districts such as Vezirköprü, where traditional architectural examples are abundant, examples of this type of building are quite limited in Samsun and its districts. However, especially the tombs built with wooden materials continue to exist as a very important contribution to the Anatolian Tomb architecture. The construction dates of the buildings correspond to the Seljuk-Ottoman and Republican periods. Since some tombs do not have inscriptions, attention was paid to date them by looking at their architectural features. Examples of tombs built with stone and brick materials will be compared with examples of tomb architecture from the Seljuk and Ottoman periods, especially in the immediate surroundings (East and West Black Sea), in terms of features such as plan scheme, material and decoration. The tomb structures, which were built in the Republican period and have a certain aesthetic value, are also included in this study. In these examples, where mostly concrete material is used, the concept of space, decoration, etc. analyzed for features.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    835869

    Bursa, Edirne ve İstanbul'daki Erken Osmanlı dönemi Mihrabiyeli mezar taşları

    Early Ottoman period in Bursa, Edirne and Istanbul Mihrabiye tomb stones

    MUHAMMED SEFA BALKİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Sanat TarihiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET TOP

  2. Tez No

    469403

    Anadolu'da İlhanlı mimari eserleri

    Worlds of İlkhanate archtitecture in Anatolia

    NAZHAN AYTAÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. NURİ SEÇGİN

  3. Tez No

    1005675

    Ürdün'deki geçiş dönemi halk inanışları üzerine bir karşılaştırma: Madaba- Samsun örneği

    A comparative study on folk beli̇efs of transi̇ti̇onal peri̇ods i̇n Jordan: The case of Madaba and Samsun

    RENAD AL-SHWABKEH

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖMER SARAÇ

  4. Tez No

    498073

    Yüksek İslam Enstitüleri (1959- 1983)

    The High İslamic Enstitues (1959-1983)

    MERAL KAYABAŞI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Türk İnkılap TarihiGaziosmanpaşa Üniversitesi

    Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMET TÜRKMEN

  5. Tez No

    477560

    Ortaçağ Çarşamba Türk tarihi ve mimari eserleri

    Medieval wednesday Turkish historical and architectural works

    ERTAN SAĞLAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    TarihAğrı İbrahim Çeçen Üniversitesi

    Ortaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YUSUF ÇETİN

Geri Dön