Kronik ağrıda uygulanan kabul ve kararlılık terapisi müdahaleleri
Acceptance and commitment therapy interventions for chronic pain
- Tez No: 831196
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE KAYA CİCERALİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kabul ve Kararlılık Terapisi (Acceptance and Commitment Therapy-ACT) bilişsel davranışçı terapilerin üçüncü dalga yaklaşımlarından kabul edilen, felsefi temelleri İşlevsel Bağlamsalcılık'a kuramsal temelleri ise dil-biliş ilişkisi üzerine kurulu İlişkisel Çerçeveler Kuramı'na dayanan, radikal davranışçı ve süreç temelli bir psikoterapi modelidir. ACT, bireyleri olumsuz etkileyen olay ya da durumları değiştirmeye çalışmadan, sürekli olarak kendileriyle meşgul olmak yerine mutsuzken, acı çekerken, ağrı hissederken, çeşitli psikopatolojik semptomlarla baş ederken tüm deneyimlerini olduğu gibi kabul edip onlara yer açarak değerleri odaklı hareket etmeleri yönünde hayatlarını daha canlı, anlamlı ve kaliteli devam ettirmelerini amaçlamaktadır. Bu derleme çalışmasının amacı, kronik ağrı hastalarında ACT' ın etkinliğini test etmiş çalışmaları bir araya getirmek ve ACT yaklaşımları ile kronik ağrı hastalarının yaşam kalitelerini artırmanın, hayatta anlam bulmalarını kolaylaştırmanın, ağrının günlük yaşama müdahale etmesini azaltmanın ne derece mümkün olduğunu raporlamaktır. Konuyla ilgili Scopus ve Web of Science veri tabanları taranmış, karşılaştırmalı geniş çaplı çerçeve sundukları için öncelikle metaanaliz ve sistematik gözden geçirme çalışmalarına yer verilmiştir. Bunun dışında Amerikan Psikologlar Birliği (APA) 2011 Bilişsel Davranışçı Terapi eğitici kitaplarının kronik ağrı bölümleri ve ACT'ın kronik ağrıda kullanımıyla ilgili seçkin kitapları da kullanılmıştır. Derlemenin akışında kronik ağrının genel hatları, Kabul ve Kararlılık Terapisi' nin ortaya çıkış süreci ve temel kavramları, modeli ve kronik ağrı hastalarına uygulanan terapi protokolleri incelenmiştir. Bu bağlamda, ACT' ta önemli yeri olan egzersiz, metafor ve tedavi yöntemlerine de yer verilmiş, ACT' a yapılan eleştirilere değinilmiş ve derleme sonuçları maddeler halinde özetlenmiştir. Tedavi yöntemlerinin ele alındığı çalışmaların sonuçları şu şekilde özetlenebilir: 1.Kronik Ağrı için İnternet Tabanlı Müdahale (ACTonPain): Müdahalenin uzun vadeli etkisini gösteren bekleme listesinde yer alan kişilere göre çalışma sonucunda daha az ağrı müdahalesi ve daha yüksek ağrı kabulü sonucu bildirmiştir. 2. Kendi Kendine Yardım Kitabının Değerlendirmesi, Ağrının Ötesinde Yaşamak: Kronik ağrı hastalarının yaşamlarına değer katacağı hipotezini desteklemesi nedeniyle kitabın kronik ağrı hastaları için yararlı bir araç olabileceği kanaatine varılmıştır. 3. PainTracker Self-Manager'ın Kontrollü Pilot Denemesi: Hastalarda kontrol grubuna kıyasla zaman içinde daha fazla iyileşme görüldüğü gözlemlenmiştir. 4. Kronik Ağrı Hastalarına Uygulanan Kabul ve Kararlılık Terapisi ile İlişkili Değişim Mekanizmaları: Psikolojik Esneklik ve Felaketleştirme: Kronik ağrı hastalarının psikolojik tedavisinde ACT' ın doğrudan ve nedensel bir çalışma mekanizması olmasının yanında ağrı kesici işlevi gördüğü gözlemlenmiştir. 5. Kronik Ağrı Hastaları için Mikro Öğrenme Olarak İnternetten Verilen Kabul ve Kararlılık Terapisi: 1 Yıllık Takipli Randomize Kontrollü Çalışma: Sonuçların umut verici olduğu ve iACT' ın kronik ağrı hastaları tedavisinde bir seçenek olarak kullanılma ihtimaline müsait olabileceği düşünülmektedir. 6. Polis ve Askeri Gruplarda Kronik Ağrı Temelinde Online Uygulanan Randomize Kontrollü Kabul ve Kararlılık Çalışması: Tedavi sonrası TSSB ve depresyon ile kronik ağrının yüksek komorbidite sonuçlarında eşit miktarda fayda sağladığı benzersiz bir bulgu olarak bulunduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler Kabul ve Kararlılık Terapisi, Act, Bilişsel Davranışçı Terapi, Bdt, Kronik Ağrı.
Özet (Çeviri)
Acceptance and Commitment Therapy (ACT) is a radical behavioral and processbased psychotherapy model, which is accepted as one of the third wave approaches of cognitive behavioral therapies, with philosophical foundations based on Functional Contextualism and theoretical foundations based on Relational Frameworks Theory, which is based on language-cognition relationship. ACT aims to help individuals to continue their lives in a more vibrant, meaningful and quality way by accepting all their experiences as they are and making room for all their inner experiences and acting in a values-oriented manner when they are unhappy, suffering, feeling pain, coping with various psychopathological symptoms, instead of being constantly preoccupied with themselves, without trying to change the events or situations that negatively affect them. The aim of this review is to bring together studies that have tested the effectiveness of ACT in chronic pain patients and to report to what extent it is possible to improve the quality of life of chronic pain patients, facilitate them to find meaning in life, and reduce the interference of pain in daily life with ACT approaches. Scopus and Web of Science databases on the subject were searched, and meta-analysis and systematic review studies were included primarily because they provide a large-scale comparative framework. In addition, chronic pain chapters from the American Psychological Association (APA) 2011 Cognitive Behavioral Therapy training books and selected books on the use of ACT in chronic pain were also used. In the flow of the review, the general outlines of chronic pain, the emergence process and basic concepts of Acceptance and Commitment Therapy, the model and the therapy protocols applied to chronic pain patients were examined. In this context, exercise, metaphor and treatment methods, which have an important place in ACT, are also included, criticisms of ACT are mentioned and the results of the review are summarized in items. The results of the studies on treatment methods can be summarized as follows: 1.Internet-based Intervention for Chronic Pain (ACTonPain): Fewer pain interventions and higher pain acceptance outcomes were reported compared to people on a waiting list, demonstrating the long-term impact of the intervention. 2.Evaluation of The Self-help Book, Living Beyond Pain: It was concluded that the book could be a useful tool for chronic pain patients as it supports the hypothesis that chronic pain patients will add value to their lives. 3. Controlled Pilot Trial of PainTracker Self-Manager: Compared to the control group, greater improvement was observed in patients over time. 4. Mechanisms of Change Associated With Acceptance and Commitment Therapy Applied to Chronic Pain Patients: Psychological Flexibility and Catastrophizing: It has been observed that ACT functions as a direct and causal working mechanism in the psychological treatment of chronic pain patients and also functions as a pain reliever. 5. Online Acceptance and Commitment Therapy as Microlearning for Chronic Pain: A Randomized Controlled Trial with 1-year Follow-up: The results are promising and suggest that iACT may be suitable as an option for the treatment of chronic pain patients. 6. Randomized Controlled Trial of Acceptance and Commitment Applied Online in Police and Military Groups with Chronic Pain: A unique finding was that posttreatment PTSD and depression and chronic pain were found to benefit equally in high comorbidity outcomes. Keywords Acceptance and Commitment Therapy, Act, Cognitive Behavioral Therapy, Cbt, Chronic Pain.
Benzer Tezler
- Statik elektrikle yüklenmiş sıvı ilacın pamuk ilaçlamasında etkinliğinin belirlenmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ BAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ
- Hemodiyalize bağımlı kronik böbrek hastalarında gonadotropik hormonlar ile östrojen ve testosteron düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HANDAN İLGÜNŞATIROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıCumhuriyet ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENA ERDAL
- Kemalpaşa etlik piliç işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYRİ TUNA YÜKSELEN
- Sarıcakaya (Eskişehir) bölgesi bitümlü şeyllerinde organik jeokimyasal araştırma
Organic geochemical investigation of bituminous shales of Sarıcakaya-Eskişehir region
NECLA AKÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖNÜL BÜYÜKÖNAL