1924 Anayasasının öz Türkçeleştirilmesi
Linguistic purification of the 1924 Constitution of Turkey
- Tez No: 832933
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAN KOYUNCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Anayasa 1924, Türk Anayasa hukuku, Constitution 1924, Turkish Constitutional law
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk dil devriminden bugüne, hukuk dilimiz büyük oranda öz Türkçeleşmiştir. Bu özleşme hâli elan, günbegün sürmektedir. Hukuk dilinde yaşanan bu dönüşüm, dil devriminin 1930'lu yıllar boyunca süren yoğun çalışmalarının da etkisiyle, anayasa dilinin öz Türkçeleştirilmesi ile başlamıştır. Cumhuriyet devrinin ilk anayasası olan 1924 Teşkilât-ı Esâsiye Kanunu'nun 10 Ocak 1945 tarih ve 4695 sayılı Kanunla öz Türkçeleştirilmesi, hukuk dilinin özleştirilmesinin de resmî miladı olmuştur. Pek çok hukukî terim, bu değişiklik sonrasında yerini yeni üretilen öz Türkçe karşılıklarına bırakmıştır. Başta“anayasa”olmak üzere,“yasama, yürütme, yargı, savcı, milletvekili, bakan, cumhurbaşkanı, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay…”gibi hukuk dilinin en sık kullanılan terimleri hep bu değişiklikle hukuk diline girmiştir. Türk hukuk dilinin dönüşüm seyri incelendiğinde, 1945'te anayasa dilinin öz Türkçeleştirilmesinin son ve en keskin dönüm noktası olduğu anlaşılmaktadır. Ancak tarihî önemi hâiz bu süreç, henüz tüm noktalarıyla aydınlatılmamıştır. Bu araştırmada, 1924 Anayasasının 1945 yılında öz Türkçeleştirilmesi tüm yönleriyle ele alınmış ve bu değişikliğin hukuk dilimize olan etkileri incelenmiştir. Birincil kaynakların kullanımına azamî önem gösterilen bu araştırmanın, Türk hukuk dilinin dönüşümündeki en önemli safhanın aydınlatılmasına katkı sağlaması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
Since the Turkish language revolution, our legal language has been through a significant linguistic purification. This purification has been still going on day by day. This transformation in the legal language started with the linguistic purification of the language of the constitution with the effect of intensive works throughout the language revolution of the 1930s. The linguistic purification of the first constitution of the Republican era, the“1924 Teşkilât-ı Esâsiye Kanunu”(1924 Constitution of Turkey), with the Law No. 4695 dated 10 January 1945, has also been the official milestone of the revolution of the legal language. After this amendment, many legal terms have been replaced by their newly produced Turkish equivalents. The most frequently used terms of the legal language such as“Anayasa”(Constitution),“yasama”(legislation),“yürütme”(executive),“yargı”(judiciary),“savcı”(prosecutor),“milletvekili”(deputy),“bakan”(minister),“Cumhurbaşkanı”(the President),“Yargıtay”(Court of Cassation),“Danıştay”(Council of State),“Sayıştay”(Court of Accounts) have all entered the legal language with this amendment. When the course of transformation of the Turkish legal language is analysed, it is understood that the linguistic purification of the constitutional language in 1945 was the last and sharpest turning point. However, this historically important process has not yet been clarified in all its points. In this study, the linguistic purification in 1945 of the 1924 Constitution of Turkey is discussed in all its aspects and the effects of this change on our legal language are analysed. It is aimed that this research, in which maximum attention is paid to the use of primary sources, will contribute to the clarification of the most important stage in the transformation of the Turkish legal language.
Benzer Tezler
- Anayasal boyutuyla insan hakları: Türkiye örneği
Human rights with a constitutional dimenson: The case of Turkey
ÖZER ASLAN
Doktora
Türkçe
2023
Felsefeİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET NOHUTÇU
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- 1924 Anayasasının hazırlanışı ve temel özellikleri
Drafting the to constitution 1924 of Turkish rebuplic and its basic characterictics
MUSTAFA KEMAL ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
HukukAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ÜNSAL YAVUZ
- Türk düşünce tarihinde halkçılık anlayışı ve Atatürk`ün 1921 Anayasasının ön tasarısı niteliğindeki Halkçılık Beyannamesi (1908-1924)
Populism consept in Turkish intellectual history and Atatürk`s populism statement as a draft for 1921 constitution (1908-1924)
SEYDİ ÇELİK