Ekoeleştiri-ekosinema: Hollywood bilimkurgu sinemasında doğa ve iklim izlekleri
Ecocriticism-ecocinema: Nature and climate themes in Hollywood sci-fi cinema
- Tez No: 837967
- Danışmanlar: PROF. DR. EROL NEZİH ORHON
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Ecocinema, Ecocriticism, Climate Change, Nature, Science Fiction
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Antroposen çağı olarak da adlandırılan bu yüzyılda, ekoloji temelli sorunlar giderek şiddetini ve etki alanını genişleterek ilerleme kaydetmektedir. Küresel ekolojik sorunların ulaştığı kritik noktada iklimin kırılganlığı ve sistem yapılarıyla olan ilişkisi hemen her disiplinin çalışma alanını yakından ilgilendirmektedir. Ekosinema yaklaşımı da doğanın filmlerde temsil edilme sistemine odaklanan ekoeleştirel teorinin bir alt kırılımıdır. Kültür anlatısı olan sinema metinlerine, ekolojik hassasiyetler göz önünde bulundurularak yeniden bakma ve değerlendirme girişimidir. Ekosinema başlangıçta doğayı konu alan deneysel filmler ve çevre belgeselleri üzerinden bir inceleme alanına sahipken, zamanla her filmin ekoeleştiri- ekosinema yaklaşımıyla incelenmesi ve araştırmalara konu olması görüşü yaygınlaşır. Ekosinema; ekolojik yıkımı önlemek, doğayı korumak amaçlı kültürel alanda verilen ekolojik mücadelenin önemli bir savunum aracı olarak, iklim kültürünün yaygınlaşmasına anlamlı katkılar sunmayı hedeflemektedir. Sinema alanında yürütülen ekosinema çalışmaları da giderek iklim temelinde, küresel çapta kalıcı-sürdürülebilir sistem yapılarını destekleyen bir odağa yönelmektedir. Ekosinema yaklaşımını benimseyen bu çalışmada da Hollywood bilimkurgu filmlerindeki doğa ve iklim izleklerinin ekololojik söylem stratejisi incelenmektedir. Bilimkurgu filmlerindeki ekomerkezci ve insanmerkezci etik ile kurulan ilişki biçiminin değerlendirilebilmesi adına, farklı içeriklere ve dönemlere ait olan dört bilimkurgu film örneği üzerinden; Soylent Green (1973), The Island of Dr. Moreau (1996), The Day After Tomorrow (2004), Don't Look Up (2021) bir çerçeveleme yapılmıştır. Film çözümlemeleri için ekoeleştirel söylem analizi yöntemine başvurulmuştur. Örneklem filmlerin temsil yapıları, açık/ örtük ekolojik söylemleri üzerinde; dönemin güncel tartışmalarının, politik- ekolojik korkularının, bilimsel kaygılarının yüksek oranda belirleyici olduğu ve insanmerkezci yapıların filmlere hakim olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this century, which is also called the Anthropocene era, ecology-based problems are progressing by expanding their severity and sphere of influence. At the critical point reached by global ecological problems, the fragility of the climate and its relationship with system structures are closely related to the field of study of almost every discipline. The ecocinema approach is a subset of ecocritical theory that focuses on the system of representation of nature in films. It is an attempt to re-examine and re-evaluate cinema texts, which are cultural narratives, by taking ecological sensitivities into consideration. While ecocinema initially had a field of study based on experimental films about nature and environmental documentaries, over time, the idea that every film should be examined and researched with an ecocriticism-ecocinema approach became widespread. Ekosinema aims to make meaningful contributions to the spread of climate culture as an important means of defense of the ecological struggle in the cultural field to prevent ecological destruction and protect nature. Ecocinema studies carried out in the field of cinema are increasingly turning towards a focus that supports climate-based, globally permanent-sustainable system structures. Adopting the ecocinema approach, this study examines the ecological discourse strategy of nature and climate themes in Hollywood science fiction films. In order to evaluate the relationship between ecocentric and anthropocentric ethics in science fiction films, four examples of science fiction films from different contexts and periods; Soylent Green (1973), The Island of Dr. Moreau (1996), The Day After Tomorrow (2004), Don't Look Up (2021) were framed. The ecocritical discourse analysis method was used for film analysis. It was found that the current debates of the period, political-ecological fears and scientific concerns were highly determinative on the representational structures and explicit/implicit ecological discourses of the sample films, and that anthropocentric structures dominated the films.
Benzer Tezler
- Türk film çalışmalarında yeni yönelimler: Ekoeleştiri, ekosinema ve ekolojik bir metin olarak film
New trends in Turkish film studies: Ecocriticism, ecocinema, and film as an ecological text
ÇAĞRI YILMAZ
Doktora
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnadolu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN ULUYAĞCI
- Popüler sinemada ekoeleştiri:“Avatar”ve“Açlık Oyunları”
Ecocrticism in popular cinema:“Avatar”and“Hunger Hames”
AYGÜN ŞEN
Doktora
Türkçe
2016
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRAN ESEN
- Soyut işlemler döneminde ekoloji temalı animasyon filmlerin alımlanması
Reception of ecology themed animation films during the formal operational stage
ELVİN KOCAKARIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ARDA
- Ekosinema ve ekolojik etik deneyim: Antropos kibrini aşmak için ekolojik yas tutmak
Ecocinema and ecological ethical experience: Feeling ecological grief to overcome arrogance of anthropos
HÜLYA AKAN ÇELİK
Doktora
Türkçe
2024
Felsefeİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN AKBULUT
- Eko-eleştiri ve sinema: Werner Herzog filmlerinde insan-doğa ilişkisi
Eco-criticism and cinema: The relationship between human and nature in Werner Herzog films
ORHAN YETER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL KIREL