Primer baş ağrısı ile gelen çocuk hastalarda uyku kalitesi ve kronobiyolojik özelliklerin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality and chronobiological features in children patients presenting with primary headache
- Tez No: 838213
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAHADIR KONUŞKAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Primer Baş Ağrısı, Uyku bozukluğu, Kronotip, Baş ağrısı, Baş ağrısı bozuklukları, Kronobiyoloji, Küme baş ağrısı, Uyku bozuklukları, Uyku kalitesi, Çocuk hastalıkları, Primary headache, Sleep disorder, Chronotype, Headache, Headache disorders, Chronobiology, Cluster headache, Sleep disorders, Quality of sleep, Child diseases
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Uyku kalitesi, uyku bozuklukları ve kronotipik özellikler primer baş ağrısı sıklığını, şiddetini ve tedavi cevabını etkileyebilmektedir. Çalışmamızda Çocuk Nöroloji Polikliniğine başvuran 6-18 yaş grubu primer baş ağrısı nedeniyle izlenen hastaların sosyodemografik özelliklerini, uyku bozukluklarını, yaşam kalitesini, depresyon durumunu ve kronotipik özelliklerini değerlendirdik. Bu kesitsel çalışmada, kronobiyolojik özelliklerin ve uyku bozukluklarının baş ağrısı ile başvuran çocuklar üzerindeki etkisini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Etlik Şehir Hastanesi Çocuk Nöroloji polikliniğine baş ağrısı şikayeti ile başvuran, ICHD-III tanı kriterlerine göre primer baş ağrısı tanısı alan 50 hasta ile baş ağrısı ve kronik hastalığı olmayan 50 sağlıklı çocuk alındı. Çalışma için gerekli onamlar alındı. Çalışmada, klinisyen tarafından Sosyodemografik Bilgi Formu ve Hastalık Değerlendirme Formu dolduruldu. Çalışmaya katılanlar Çocuklar için Uyku Bozuklukları Ölçeği, Çocukluk Dönemi Kronotip Anketi, Çocuklar için Depresyon Ölçeği, Çocuklar için Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri, Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği Anketi doldurdu. Bu araştırma vaka-kontrol tipi karşılaştırmalı ve kesitsel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Bulgular: Baş ağrısı olan çocukların uyku bozuklukları ölçeklerinden; uykuyu başlatma ve sürdürme bozuklukları alt ölçek puanı, uykuda solunum bozuklukları alt ölçek puanı, uyku uyanıklık geçişi bozuklukları alt ölçek puanı, aşırı uykululuk bozuklukları alt ölçek puanı ve toplam puanları, baş ağrısı olmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Baş ağrısı olmayan çocuklarda uyku süreleri 8 saat ve üstü olanlar, baş ağrısı olan çocuklarda uyku süresi 8 saat ve altı olan çocuklara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek tespit edildi (p<0,05). Kronotiplerin dağılımı baş ağrısı olan grupta sırasıyla 3 kişi (%6) sabahçı, 20 kişi (%40) ara form, 27 kişi (%54) akşamcı iken kontrol grubunda 7 kişi (%14) sabahçı, 18 kişi (%36) ara form, 25 kişi (%50,0) akşamcı olduğu bulundu. Baş ağrısı olan ve olmayan gruplarda, kronotip formlara göre, aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Hasta grubunda ÇYKÖ toplam puanı ortalaması 60,5±17,0, 14 kontrol grubunda ise 79,8±13,2 olarak saptandı. Hasta grubunda ÇYKÖ'de total ölçek puanı kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük gözlendi (p<0,01). Hasta grubundaki çocukların ÇDÖ ortalama puanı 15,1±1,2, kontrol grubundaki çocukların ortalama puanı 7,9±0,9 olarak saptandı. Hasta grubunda depresyon ölçeği toplam puanı, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p<0,05). Baş ağrısı olan grupta ÇSKE ortalama puanı 19,8±1,0, ÇDKE ortalama puanı 16,9±.1,0 ve toplam puan 36,9±1,9 olarak bulundu. Baş ağrısı olmayan grupta ÇSKE ortalama puanı 13,6±1,1, ÇDKE ortalama puanı 12,4±0,9 ve toplam puan 25,9±1,8 olarak bulundu. Baş ağrısı olan grubun ÇSKE, ÇDKE ve toplam puanı, baş ağrısı olmayan gruba göre anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç: Baş ağrısı nedeniyle takip edilen hastalarda kontrol grubuna göre uyku bozukluğu daha sık gözlendi, yaşam kalitesi daha düşük izlendi, depresyon ve kaygı ölçeği daha yüksek saptandı ancak kronotipik olarak gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Sonuç olarak baş ağrısı ile başvuran çocuklarda uyku bozukluğu, yaşam kalitesi, depresyon, anksiyete sorgulanmalı ve bu tarz problemleri olan hastalarda da baş ağrısı mutlaka değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: Sleep quality, sleep disorders and chronotypic characteristics may affect the frequency, severity and treatment response of primary headache. In our study, we evaluated the sociodemographic characteristics, sleep disorders, quality of life, depression status and chronotypic characteristics of patients aged 6-18 years admitted to the Child Neurology Outpatient Clinic with primary headache. In this cross-sectional study, we aimed to examine the effect of chronobiological characteristics and sleep disorders on children presenting with headache. Materials and Methods: Fifty patients with primary headache diagnosed according to ICHD-III diagnostic criteria and 50 healthy children without headache and chronic disease who presented to the Pediatric Neurology outpatient clinic of Ankara Etlik City Hospital were included in the study. Necessary consents were obtained from the patients and their family for the study. In the study, Sociodemographic Information Form and Disease Evaluation Form were filled by the clinician. The participants filled Sleep Disorders Scale for Children, Childhood Chronotype Questionnaire, Depression Scale for Children, State-Trait Anxiety Inventory for Children, and Quality of Life Scale Questionnaire for Children. This study was designed as a case-control type comparative and cross-sectional study. Results: The sleep initiation and maintenance disorders subscale score, sleep breathing disorders subscale score, sleep-wake transition disorders subscale score, excessive sleepiness disorders subscale score and total scores of sleep disorder scale children with headache were significantly higher than those without headache (p<0.05). Sleep duration of 8 hours or more in children without headache was statistically significantly higher than sleep duration of 8 hours or less in children with headache (p<0.05). The distribution of chronotypes was found to be 3 (6%) morningness, 20 (40%) intermediate forms and 27 (54%) eveningness in the group with headache, while 7 (14%) morningness, 18 (36%) intermediate forms and 25 (50.0%) eveningness in the control group, respectively. There was no statistically significant difference between the groups with and without headache according to 16 chronotype forms (p>0.05). The mean total score of the CQAS was 60.5±17.0 in the patient group and 79.8±13.2 in the control group. In the patient group, the total scale score was significantly lower than the control group (p<0.01). The mean score of the CSD was 15.1±1.2 in the patient group and 7.9±0.9 in the control group. The total score of the depression scale was found to be statistically significantly higher in the patient group than in the control group (p<0.05). In the group with headache, the mean score of STAI-C was 19.8±1.0, the mean score of STAI-S was 16.9±.1.0 and the total score was 36.9±1.9. In the group without headache, the mean score of STAI-C was 13.6±1.1, the mean score of STAI-S was 12.4±0.9 and the total score was 25.9±1.8. In the group with headache, the mean score of STAI-S, STAI-C and total score were significantly higher than the group without headache (p<0.05). Conclusion: Sleep disturbance was observed more frequently, quality of life was lower, depression and anxiety scales were higher in patients followed up for headache compared to the control group, but no significant difference was found between the groups chronotypically. In conclusion, sleep disturbance, quality of life, depression and anxiety should be questioned in children presenting with headache and headache should be evaluated in patients with such problems.
Benzer Tezler
- Migren tanılı çocuk hastalardaki uyku bozukluğunda melatonin kullanımının yeri
The role of melatonin in the management of sleep disturbances in children diagnosed with migraine
GİZEM YAZGEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF YÜKSEL KARATOPRAK
- Baş ağrısıyla gelen çocuklarda demografik özellikler ve PEDMIDAS, MIDAS ölçeklerinin kullanımı
Demographic characteristics and use of PEDMIDAS, MIDAS scales in children with headache
ÇİĞDEM KIRMACI
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLARA FÜSUN İÇAĞASIOĞLU
- Nöromüsküler hastalıklara sahip bireylere bakım verenlerde mekanik bel ağrısı ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of mechanical low back pain and quality of life in caregivers of individuals with neuromuscular diseases
DERYA KÖKYILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK
UZMAN FİLİZ MERYEM SERTPOYRAZ
- Baş ağrısı olan ergenlerde anksiyete depresyon ve allodininin ayırıcı tanıda yeri
The role of anxiety, depression and allodynia in the differantial diagnosis in adolescents with headeche
SAFİNAZ DİLA TALAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriMersin ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLEN GÜLER AKSU
- Çocukluk çağı hodgkin lenfoma hastalarında tedavi sonrası tiroid fonksiyonlarının ve kemik mineral yoğunluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of thyroid function and bone mineral density in patients with childhood hodgkin lymphoma after treatment
MEHMET ELTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
OnkolojiSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. MÜZEYYEN GÖNÜL AYDOĞAN
PROF. DR. DENİZ TUĞCU