Yeme davranışı kalıpları ölçeği'nin (Eating behavior patterns questionnaire) Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the eating behavior patterns questionnaire
- Tez No: 843920
- Danışmanlar: PROF. DR. HABİBE ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Besin Tüketimi, Geçerlik, Güvenirlik Yeme Davranışı, Beslenme, Beslenme davranışı, Beslenme incelemeleri, Güvenilirlik ve geçerlilik, Türkçe uyarlama, Ölçekler, Eating Behavior, Food Consumption, Validity, Reliability, Nutrition, Feeding behavior, Nutrition surveys, Reproducibility of results, Turkish adaptation, Scales
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Yeme Davranışı Kalıpları Ölçeği'nin (YDKÖ) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmak amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Trabzon Üniversitesi'nde 2021-2022 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 510 kız üniversite öğrencisi çalışmaya dahil edilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği için açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Faktör analizinin yapılabilmesi için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett'in küresellik testi (Bartlett's test of sphericity) kullanılarak örneklem uygunluğu ve yeterliği test edilmiştir. KMO katsayısı 0,880 ve Bartlett'in küresellik testinin χ2 değerinin ileri düzeyde anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.001). Açıklayıcı faktör analizi (AFA) ile 39 maddeli 9 faktörlü yapı bulunmuştur. Dokuz faktörlü yapının doğruluğu ve modelin uyumu doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiştir. Oluşturulan DFA modeli için uyum indeksleri incelenmiştir. Uyum indekslerinde χ2/sd=2.166, Tahminin Kök Hata Kareler Ortalaması (RMSEA): 0.048 bulunmuştur. Bu değer, modelin veriyle iyi uyum sağladığını göstermektedir. Testin güvenirliğinin ölçülmesinde kullanılan Cronbach Alfa katsayısı 0.870 olarak hesaplanmıştır. Bu değere göre YDKÖ oldukça güvenilirdir. Ölçekten alınan puanın yüksek olması, besin tüketimi ve yeme davranışı bakımından sağlıksız bir duruma işaret etmektedir. Öğrencilerin YDKÖ puan ortalaması 117.61±19.31 (min=66, max=178) olarak orta düzeyde bulunmuştur. Öğrencilerin öğrenim gördüğü sınıf, öğrenim gördüğü meslek yüksekokulu/fakülte, ikamet ettiği yer, aile yapısı, diyet yapma durumu, fiziksel aktivite yapma durumu, gün içerisindeki öğün sayısı, öğün atlama durumu ile YDKÖ puanları arasında anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak YDKÖ'nün Türk toplumunda yeme davranışının değerlendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to conduct a validity and reliability study of the Eating Behavior Patterns Scale (EBPQ) in Turkish. Within the scope of the research, 510 female university students studying at Trabzon University in the 2021-2022 academic year were included in the study. Exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were applied for the construct validity of the scale. In order to perform factor analysis, sample suitability and adequacy were tested using Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) and Bartlett's test of sphericity. The KMO coefficient was 0.880 and the χ2 value of the Bartlett sphericity test was found to be highly significant (p<0.001). A 9-factor structure with 39 items was found with exploratory factor analysis (EFA). The accuracy of the nine-factor structure and the fit of the model were tested with confirmatory factor analysis (CFA). Fit indices were examined for the created CFA model. In the fit indices, χ2/df=2.166, Root Mean Square Error of Estimate (RMSEA): 0.048. This value shows that the model fits the data well. The Cronbach Alpha coefficient used to measure the reliability of the test was calculated as 0.870. According to this value, EBPQ is quite reliable. A high score from the scale indicates an unhealthy situation in terms of food consumption and eating behavior. The students' average EBPQ score was found to be at a moderate level of 117.61±19.31 (min=66, max=178). A significant difference was found between the students' grade, vocational school/faculty, place of residence, family structure, diet, physical activity, number of meals during the day, skipping meals and EBPQ score (p<0.05). As a result, it has been determined that EBPQ is a valid and reliable measurement tool that can be used in the evaluation of eating behavior in Turkish society.
Benzer Tezler
- Ege üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı sigara bırakma polikliniği'nde davranış değişikliğine yönelik uygulama ile kilo kontrolü
Weight control through behavioral techniques at the smoking cessation clinic
HATİCE HİLAL ÜRETMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSABEL RAİKA DURUSOY ONMUŞ
- Obez kadınlarda tıkınırcasına yeme bozukluğunun bilişsel kurama göre incelenmesi
A cognitive behavioral investigation of obese women with binge eating disorder
ZELİHA BABAYİĞİT
- Kendine zarar verme davranışı : Özellikleri, işlevleri ve travmatik yaşantılar, çocukluk örselenmeleri, kişilik özellikleri ve baş etme tutumlarının rolü
Non suicidal self injury behaviors : Features, functions and the role of traumatic life events, childhood abuse, personality and coping styles
ÖZGE ALTAN AYTUN
Doktora
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BELMA GÖLGE
- Spor yapan ve yapmayan kadınların problemli yeme davranışı ve benlik saygısı bakımından irdelenmesi
Examine of problematic eating habits and self-esteem on women who sports and non sports
NESLİHAN YARIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜZİN MUKADDES SEVİNÇER
- Obez bireylerde anne sütü alımının vücut kompozisyonları ve yeme davranışları üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of breast milk intake on body composition and eating behavior in obese individuals
HİLAL MELTEM SAYDAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTrabzon ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILMAZ SEZGİN
DR. BURCU AYKANAT YURTSEVER