Ortadoğu'da Baas-İhvân karşıtlığının tarihsel dinamikleri ve Ortadoğu siyasî hayatına etkileri (Suriye örneği)
Historical dynamics of Baath-Ikhwan animosity in the Middle East and its impact on the Middle Eastern political life (The case of Syria)
- Tez No: 845068
- Danışmanlar: PROF. DR. CENGİZ TOMAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: İhvân-ı Müslimîn (Müslüman Kardeşler), Baas Partisi, Ortadoğu, Ikhwan al-Muslimun (Muslim Brotherhood), Baath, Middle East
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ortadoğu, dünya tarihini en çok etkileyen gelişmelerin yaşandığı bir bölge olarak her zaman önemini korumuştur. Bu jeopolitik konum, tarih boyunca bölgede iç dinamiklerle dış müdahalelerin karşılıklı etkileşim içinde olmasına neden olurken bölgenin de daima çok yönlü faal bir yapıda kalmasını sağlamıştır. XX. yüzyıl Ortadoğu siyasî hayatına bakıldığında hiç şüphesiz ki kitleleri harekete geçiren, Ortadoğu toplumlarını ve siyasî hayatını derinden etkileyen üç büyük ideoloji karşımıza çıkmaktadır: milliyetçilik, sosyalizm ve İslâmcılık. Bu çalışma Ortadoğu siyasî hayatını derinden etkileyen, İslâmî eğilimli bir toplumsal hareket olarak ortaya çıkan, modern Mısır ve Arap tarihinin en önemli ve tartışmalı toplumsal aktörlerinden birisi olan İhvân-ı Müslimîn (Müslüman Kardeşler) ile Suriye'de ortaya çıkan, Arap milliyetçiliği ve sosyalizmi düşüncesi üzerine inşa edilen Baas Partisini ele almaktadır. Emperyalist ülkelerin sömürü düzenine karşı“Ebedî Misyonu Olan Tek Arap Ulusu”sloganıyla bütün Arap ülkelerini tek bir çatı altında toplayarak sosyalist, laik, Pan-Arap bir yönetim kurmayı hedefleyen Baas ideolojisinin karşısında Pan-İslâmist bir ideolojiye sahip İhvân-ı Müslimîn (Müslüman Kardeşler) yer almıştır. Bu iki ideolojik yaklaşım kentli sınıflar, toprak sahipleri, köylüler, orta sınıflar ve öğrenciler gibi toplumun farklı katmanlarını etkilerken aynı zamanda Ortadoğu'daki siyasî hayata bölgesel düzeyde tesir etmeyi başarmıştır. Bu bağlamda her iki ideolojinin de bölgedeki diğer ülkeleri ve Ortadoğu siyasî hayatını derinden etkilediği görülmektedir. Bu sebeple çalışmada bu iki ideolojinin ortaya çıkış koşulları, tarihsel süreç içindeki gelişimi, dönüşümü, mevcut durumu, ideolojik yapılanmaları, çatışmaları ve Ortadoğu siyasî hayatına etkileri üzerinde durulacaktır.
Özet (Çeviri)
The Middle East has always maintained its importance as a region where the most sipnificent developments in the world history have been experienced. While such a geopolitical situation has historically caused the interaction between internal dynamics and external interventions, it has ensured that the region has always remained in a versatile dynamic structure. Considering the 20th century Middle Eastern political life, there are three great ideologies which mobilized the masses and deeply influenced the Middle Eastern societies and politics: Nationalism, Socialism and Islamism. This study deals with the Ikhwan al-Muslimin (Muslim Brotherhood), as one of the most critical and controversial societal actors in the modern history of Egypt, emerging as the Islamic-oriented social movement which deeply influences the Middle Eastern political life, and the Baath Party which emerged in Syria and constructed on the ideals of Arab nationalism and socialism. The Ikhwan based on the Pan-Islamist ideology stood against the Baath ideology, which aims at the establishment of a socialist, secular Pan-Arab administration by gathering all Arab countries under a single roof, against the colonial system of the imperialist countries, with the slogan“One Arab Nation with an Eternal Mission”. These two ideological approaches did not only affect different segments of the society such as urban classes, landowners, peasants, middle classes and student movements, but they also succeeded in influencing the political life in the Middle East at the regional level. In this context, it is seen that both ideologies have deeply influenced the other countries in the region and the Middle Eastern Political Life. For this reason; the emergence conditions of these two ideologies, their developments in the historical process, transformations, current situations, ideological structures, conflicts and their effects on the Middle Eastern Political Life will be underscored.
Benzer Tezler
- Ortadoğu'da din-iktidar ilişkisi: Suriye Baas Partisi örneği
Relationship religion and economy in Middle East: Syrian Baas Party example
YASEMİN AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SosyolojiKırıkkale ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAHRİ ATASOY
- Ortadoğu'da devlet-mezhep pragmatizmi doğrultusunda oluşturulan politikalar:Suriye'de yönetimi şekillendiren Nusayriler
Policies formed in accordance with state-sect pragmatism in the Middle East: Nusayris who control power
SEVİNÇ ÇİTİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Uluslararası İlişkilerAbant İzzet Baysal ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ YAMAN
- Türkiye Irak ilişkilerinde ABD'nin etkisi 2003-2017
The impact of USA on the relationship between Iraq and Turkey 2003-2017
MAHMOOD ISMAEL MOHAMMED MOHAMMED
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Uluslararası İlişkilerSelçuk ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEZİR AKYEŞİLMEN
- Suriye Baas Partisi ve Birleşik Arap Cumhuriyeti
Syria Ba'th Party and united Arabic Islam
DOĞAN ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ÜLKE ARIBOĞAN
- Suriye'de Baas iktidarının panoraması: Teşekkül, tahkim ve tasfiye
Panorama of the Ba'ath regime in Syria: Formation, consolidation, liquidation
ALİCAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerAtılım ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜN TURSUN