Assessment of inequality of opportunity trends for children in Türkiye: 1993-2018
Türkiye'de çoçukların fırsat eşitsizliği eğilimlerinin değerlendirilmesi: 1993-2018
- Tez No: 848164
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET SİNAN TÜRKYILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Demografi, Demography
- Anahtar Kelimeler: fırsat eşitsizliği, İnsani Fırsatlar Endeksi, demografik fırsat, inequality of opportunity, human opportunity index, demographic dividend
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Nüfus Etütleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Demografi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Demografi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 1993 ile 2018 yılları arasında Türkiye'deki çocukların maruz kaldığı fırsat eşitsizliği eğilimlerini analiz etmektir. Fırsat eşitsizliği, bireylerin çıktılarının cinsiyet, ırk, sosyoekonomik arka plan gibi kendi kontrolü dışındaki durumlar tarafından belirlendiği durumu ifade etmekte olup, bugün dünyada karşı karşıya kalınan en önemli zorluklardan biridir. Bu eşitsizlik, verimli potansiyelin israf edilmesi, kaynakların verimsiz bir şekilde dağıtılması ve ekonomik ile siyasi kurumların zayıflatılması yoluyla hem gelişme hem de demografik fırsat sürecini sekteye uğratmaktadır. Çalışma, 18 temel fırsat üzerindeki fırsat eşitsizliği eğilimlerini, İnsani Fırsatlar Endeksi metodolojisi ve 1993 ile 2018 yılları arasında her beş yılda bir yapılan altı Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması verisini kullanarak analiz etmektedir. Bu fırsatlar temel altyapı (5 fırsat), eğitim (4 fırsat) ve sağlık ve beslenme (9 fırsat) kategorileri altında gruplandırılabilen temel hizmetleri içermektedir. Tüm fırsatlar Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarından türetilmiştir. Sonuçlar, fırsatların birçoğunda erişim düzeyinin ve erişimdeki eşitliğin önemli ölçüde arttığını göstermektedir. 18 fırsattan 12'si evrensele yakın düzeyde erişim ve ihmal edilebilir düzeyde eşitsizlik sergilemiştir. Bilgisayar ve internet erişimi, ortaöğretime devam, doğum öncesi tam bakım, doğum sonrası bakım ve aşılanma gibi fırsatlara erişim ise karşılaştırmalı olarak daha düşüktür. Bu fırsatlara erişimdeki eşitsizlik sadece bilgisayar ve internet sahipliği için yüksektir. Temel hizmetlerdeki eşitsizliği ortadan kaldırmak için, fırsatlara erişimi ve fırsatlardan faydalanılma düzeyini artırırken, hizmet kalitesini de iyileştiren müdahalelere ihtiyaç bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The study aims to analyze the inequality of opportunity trends among children in Türkiye between 1993 and 2018. Inequality of opportunity, which refers to the phenomenon when an individual's outcomes are determined by factors such as sex, ethnicity, and family characteristics that are beyond his/her control, is among the most significant challenges in the world today. It cripples the development process and hinders the demographic dividend by wasting the productive capacity, leading to inefficient resource allocation, and impairing institutions that are critical for development. Using the Human Opportunity Index methodology and six Türkiye Demographic and Health Surveys conducted every five years from 1993 to 2018, the study analyzed the inequality of opportunity trends in 18 opportunities that can grouped under basic infrastructure (5 opportunities), education (4 opportunities) and health and nutrition (9 opportunities) categories. All the opportunities are derived from the Sustainable Development Goals. The results indicate that there was a substantial improvement in the level and equality in access to the majority of opportunities. 12 out of 18 opportunities exhibited near universal level of coverage and a negligible level of inequality. The access rate to computer, internet, secondary education, full antenatal care, postnatal care, and immunization is comparatively lower. The inequality in access to these opportunities was high only for computer and internet ownership. Comprehensive interventions are still needed to ensure increased access and utilization of the opportunities with quality improvements in the basic services to eliminate inequality of opportunity.
Benzer Tezler
- 21. yüzyıl dönümünde insan kaynaklı afetlerde toplu göçler ve geriye dönüş sürecinde tarihi çevreye yönelik risklerin yönetimi
Management of risks for historic environment in mass migration and return processes due to human induced disasters at the turn of the 21st century
SAADET GÜNDOĞDU
- Down sendromlu bireylerin bağımsız yaşam ve özbakım yetisi kazanmalarını etkileyen toplumsal ve kurumsal etmenlerin değerlendirmesi
An assessment of social and institutional factors that affect independent living and self-care ability of people with Down's syndrome
SERHAT ERDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Halk SağlığıDokuz Eylül ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAN GÜNAY
- Sosyal hizmet öğrencilerinin yoksulluğun nedenlerine ilişkin algılamalarının değerlendirilmesi
An assessment of social work students' perceptions of the causes of poverty
ÖMER AVCI
Doktora
Türkçe
2026
Sosyal HizmetManisa Celal Bayar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH ŞAHİN
- Vergi harcamalarının gelir dağılımı ve vergi adaleti üzerine etkileri: 2017-2021 yıllarının değerlendirilmesi
Effects of tax expenditures on income distribution and tax justice: An assessment of 2017-2021
MEHMET SEZGİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kamu YönetimiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN GÜMÜŞ
- Gölge eğitim faaliyetlerinin sosyal politika bağlamında değerlendirilmesi: Bursa örneği
Evaluation of shadow education activities in the context of social policy: The case of Bursa
SERKAN GÜMÜŞ
Doktora
Türkçe
2021
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriYalova ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF YÜKSEL OKTAY