Vardiyalı çalışan hemşirelerde uyku bozuklukları ve iş stresinin kardiyovasküler hastalık riski ve risk farkındalığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of sleep disorders and occupational stress to cardiovascular disease risk and risk awareness in shift working nurses
- Tez No: 851744
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PINAR DURU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Hemşirelik araştırmaları, Nursing, Nursing research
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Vardiyalı çalışan hemşirelerde uyku bozuklukları ve iş stresinin kardiyovasküler hastalık (KVH) riski ve risk farkındalığı ile olan ilişkilerini araştırmaktır. Yöntem: Araştırma, Haziran-Eylül 2023 tarih aralığında bir üniversite hastanesinde çalışan 258 hemşire üzerinde yürütülen kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırma verilerinin toplanmasında“DSM-5 Uyku Bozukluğu-Yetişkin Ölçeği Kısa Formu”,“Genel İş Stresi Ölçeği”,“Framingham Kardiyovasküler Hastalık Risk Skoru”ve“Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği”kullanılmıştır. Bulgular: Hemşirelerin çoğunluğu (%63,6) sağlıklı uyku süreleri rapor etse de, %52,7'si uyku bozukluğuna sahip olup, iş stresi orta düzeydedir. Önümüzdeki 30 yıl içerisinde tam KVH geçirme riski hemşirelerin %28,7'sinde orta, %5,4'ünde yüksek düzeydedir. Sert KVH geçirme riski ise, hemşirelerin %18,2'sinde orta, %0,8'sinde yüksektir. Hemşirelerin uyku bozuklukları arttıkça genel iş stresi de artmaktadır. Hemşirelerin tam KVH ve sert KVH risklerini arttırmada etkili olan ilk üç değişken; anti-hipertansif ilaç kullanımı, erkek olma ve kronik hastalık varlığı iken, azaltmada etkili olan ilk üç değişken; sigarayı bırakmış, hiç içmemiş ya da evli olma durumudur. Hemşirelerin uyku bozuklukları ve iş stresi arttıkça, KVH risk farkındalığı ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarına olan niyetleri de artmaktadır. Sonuç: Bulgular, vardiyalı çalışma düzeninin uyku bozuklukları ve iş stresini artırdığını ve bu faktörlerin KVH riski ve farkındalığı ile doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. 40 yaş üstü tüm hemşirelerin KVH risk taramasından geçirilmesi, çalışma ortamında dinlenme araları gibi düzenlemelerin yapılması, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının teşvik edilmesi ve stres yönetimi programlarının düzenlenmesi hemşirelerin KVH riskini azaltmalarını destekleyebilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study investigated the relationships between sleep disorders and occupational stress with cardiovascular disease (CVD) risk and risk awareness in shiftworking nurses. Methods: This research was a cross-sectional study conducted on 258 nurses working at a university hospital between June and September 2023. The data were collected using the“DSM-5 Sleep Disorder-Adult Scale Short Form,”“General Job Stress Scale,”“Framingham Cardiovascular Disease Risk Score,”and the“Cardiovascular Disease Risk Awareness Assessment Scale.”Results: While most nurses reported having a healthy sleep duration (63.6%), 52.7% of nurses had sleep disorders, and occupational stress was moderate. The risk of experiencing full CVD in the next 30 years was moderate in 28.7% of nurses and high in 5.4%. The risk of severe CVD was moderate in 18.2% of nurses and high in 0.8%. General occupational stress increased as nurses' sleep disorders increased. The top three variables that increased the risks of full CVD and severe CVD in nurses were the use of antihypertensive drugs, being male, and the presence of chronic diseases. The top three variables that decreased these risks were quitting smoking, never smoking, or being married. As nurses' sleep disorders and occupational stress increased, awareness of CVD risk and intentions to adopt healthy lifestyle habits also increased. Conclusions: The results indicated that shift work heightened sleep disorders and occupational stress, directly impacting CVD risk and awareness. Screening nurses over 40, incorporating rest breaks, promoting healthy habits, and organizing stress management programs can aid in reducing CVD risk.
Benzer Tezler
- Evaluation of the effects of sleep pattern and quality on body mass index, waist circumference and food choices
Uyku düzeni ve kalitesinin beden kütle indeksi, bel çevresi ve besin seçimlerine etkisinin değerlendirilmesi
HAZAL ÇATIRTAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİNNUR OKAN BAKIR
- Vardiyalı çalışan hemşirelerde horlama, uyku bozuklukları ve iş kazaları
The prevalence of snoring, sleep disorders and occupational accident in shifthwork nurses
SEVGİNAR SÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Göğüs HastalıklarıUludağ ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ESRA UZASLAN
- Hemşirelerde çalışma düzeninin uyku kalitesi ve ruhsal durum üzerine etkisi
The effect of worki̇ng schedule of the nurses on thei̇rsleep quali̇tyand state of mi̇nd
DİLEK ARAVACIK UĞURLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikAfyon Kocatepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN OKUR
- Vardiyalı çalışan hemşirelerin egzersiz yapma durumlarının ve uyku kalitesinin incelenmesi
The investigation of exercise status and the quality of sleep of nurses who works in shift
HASAN ÖZTEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLAY ORTABAĞ
- Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde çalışan hekim dışı sağlık personelinde uyku kalitesi ve ilişkili faktörler
Sleep quality and associated factors among non-physician health personnel working in Erciyes University Medical Faculty hospitals
CEVRİYE ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Halk SağlığıErciyes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK