Sporcularda egzersiz sonrası kreatin kinaz düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of post-exercise creatine kinase levels in athletes
- Tez No: 857302
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CANAN GÖNEN AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Egzersiz, Kas hasarı, Kreatin kinaz, Sporcu, Egzersiz, Kas hasarı, Kreatin kinaz, Sporcu
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sporcu Sağlığı ve Spor Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sporcu Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kreatin kinaz (CK), egzersize bağlı kas hasarının değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak CK düzeylerinin bireyler arasında büyük farklılıklar gösterebilmesi sonuçların yorumlanmasını zorlaştırmaktadır. Çalışmamızda sporcuların CK düzeylerini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, gözlemsel, tanımlayıcı çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Spor Hekimliği Polikliniği'ne Ocak 2016 - Temmuz 2023 tarihleri arasında rutin kontrolleri için başvuran ve CK yüksekliği saptanan erişkin sporcuların verileri ve kan tetkikleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Sporcular“orta düzey CK yanıtı”(500-2000 IU/L) ve“yüksek düzey CK yanıtı”(>2000 IU/L) olmak üzere iki gruba ayrılmış ve verileri karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza, CK düzeyleri minimum 501 IU/L, maksimum 9654 IU/L olan 96 sporcu dahil edildi. Bu sporcuların %87,5'ini erkekler oluşturuyordu ve yaş ortalaması 28,41 ± 9,36 idi. Sporcuların CK düzeyleri, %82,3'ünde 500-2000 IU/L (ortalama=895,54 ± 376,47), %17,7'sinde ise >2000 IU/L (ortalama=5077,65 ± 2449,23) olarak saptandı (p<0,001). Yüksek düzey CK yanıtı alınan sporcuların diğer gruptakilerden daha genç oldukları bulundu (p=0,003). Spor tiplerine bakıldığında, basketbol oynayanların oranının yüksek düzey CK yanıtı alınan grupta diğer gruptakinden daha fazla olduğu görüldü (p=0,004). Ayrıca, yüksek düzey CK yanıtı görülen sporcuların serum laktat dehidrogenaz, aspartat aminotransferaz ve alanin aminotransferaz düzeylerinin de daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05). İki grup arasında, cinsiyet, egzersiz miktarı, sıklığı ve besin takviyesi kullanımı açısından anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç: Çalışmamız, yaşın sporcularda egzersiz sonrası CK düzeylerini etkileyen önemli bir faktör olduğunu göstermiştir. Ayrıca görece daha az kas hasarına yol açtığı düşünülen basketbolun da ciddi düzeylerde CK yüksekliğine yol açabileceğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Amaç: Kreatin kinaz (CK), egzersize bağlı kas hasarının değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak CK düzeylerinin bireyler arasında büyük farklılıklar gösterebilmesi sonuçların yorumlanmasını zorlaştırmaktadır. Çalışmamızda sporcuların CK düzeylerini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, gözlemsel, tanımlayıcı çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Spor Hekimliği Polikliniği'ne Ocak 2016 - Temmuz 2023 tarihleri arasında rutin kontrolleri için başvuran ve CK yüksekliği saptanan erişkin sporcuların verileri ve kan tetkikleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Sporcular“orta düzey CK yanıtı”(500-2000 IU/L) ve“yüksek düzey CK yanıtı”(>2000 IU/L) olmak üzere iki gruba ayrılmış ve verileri karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza, CK düzeyleri minimum 501 IU/L, maksimum 9654 IU/L olan 96 sporcu dahil edildi. Bu sporcuların %87,5'ini erkekler oluşturuyordu ve yaş ortalaması 28,41 ± 9,36 idi. Sporcuların CK düzeyleri, %82,3'ünde 500-2000 IU/L (ortalama=895,54 ± 376,47), %17,7'sinde ise >2000 IU/L (ortalama=5077,65 ± 2449,23) olarak saptandı (p<0,001). Yüksek düzey CK yanıtı alınan sporcuların diğer gruptakilerden daha genç oldukları bulundu (p=0,003). Spor tiplerine bakıldığında, basketbol oynayanların oranının yüksek düzey CK yanıtı alınan grupta diğer gruptakinden daha fazla olduğu görüldü (p=0,004). Ayrıca, yüksek düzey CK yanıtı görülen sporcuların serum laktat dehidrogenaz, aspartat aminotransferaz ve alanin aminotransferaz düzeylerinin de daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05). İki grup arasında, cinsiyet, egzersiz miktarı, sıklığı ve besin takviyesi kullanımı açısından anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç: Çalışmamız, yaşın sporcularda egzersiz sonrası CK düzeylerini etkileyen önemli bir faktör olduğunu göstermiştir. Ayrıca görece daha az kas hasarına yol açtığı düşünülen basketbolun da ciddi düzeylerde CK yüksekliğine yol açabileceğini ortaya koymuştur.
Benzer Tezler
- Yüksek yoğunluklu aralıklı antrenmanda glukoendokrin yanıt: Serum amilin ve kalsitonin düzeyleri
Glucoendocrine response in high-intensity interval training: serum amylin and calcitonin levels
TUĞBA SARITAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyokimyaErciyes ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABAHATTİN MUHTAROĞLU
- Akut maksimal bir egzersizin serum eşleşme bozucu protein 1 (UCP1) düzeyi üzerine etkisi ve UCP1-3826 A/G polimorfizminin rolü
The effect of an acute maximal exercise on serum uncoupling protein 1 (UCP1) level and the role of UCP1-3826 A/G polymorphism
CAN JEFFRY ROY CHAUCHAT
Doktora
Türkçe
2020
BiyokimyaEge ÜniversitesiSpor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARUK TURGAY
DOÇ. DR. BERKİYE KIRMIZIGİL
- Sporcularda eksentrik egzersiz sonrası oluşan gecikmiş kas yorgunluğunun, bazı endoplazmik retikulum stress parametreleri üzerine etkisi
Effects of eccentric exercise induced delayed onset muscle soreness on some endoplasmic reticulum stress parameters in athletes
YELİZ DOĞRU
Doktora
Türkçe
2018
SporEge ÜniversitesiSpor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADET RANA VAROL
PROF. DR. CEVVAL ULMAN
- Isınma egzersizlerinin amatör erkek sporcular ve sedanterlerde pro-inflamatuar, anti-inflamatuar sitokinler ile kas hasarı belirteçleri üzerine olan etkileri
Effects of warming-up exercises on pro-inflammatory cytokins, anti-inflammatory cytokins and muscle damage indicators in amateur male athletes and sedantaries
AYNUR OTAĞ
- Güreş müsabakalarında değişen kuralların elit güreşçilerde kassal hasar düzeyine etkisinin incelenmesi
The examination of effects of the changing rules of wrestling matches on the elite wrestlers levels
ÖZKAN IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
FizyolojiNiğde ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. C. BERKAN ALPAY