Geri Dön

Sağlık çalışanlarında sirkadiyen ritim ve uyku bozukluğunun nörodejeneratif parametreler üzerine etkisi

The effect of circadian rhythm and sleep disorder on neurodegenerative parameters in healthcare workers

PDF İndir

  1. Tez No: 859426
  2. Yazar: KÜBRA ÖZKAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. DURSUN BARUT
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Uyku bozukluğu, sirkadiyen ritim, nörodejenerasyon, melatonin, Sleep disorder, circadian rhythm, neurodegeneration, melatonin
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Harran Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Kaliteli uyku zihinsel, fiziksel sağlığın ve hayat kalitesinin korunmasında önemli rol oynar. Sirkadiyen ritim ve uyku bozuklukları, çevresel ve sosyal koşullara uygun olan uyku-uyanıklık ritminin bozulduğu klinik durumları tanımlar. Bu çalışmada, sirkadiyen ritim ve uyku bozukluğunun nöbet tutan sağlık çalışanları üzerindeki nörodejeneratif etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde nöbet tutan 30 kişilik denek grubu ve nöbet tutmayan 29 kişilik kontrol grubu ile yürütülmüştür. Çalışma verilerinin elde edilmesinde yüz yüze anket tekniği ile uygulanan, araştırmacılar tarafından oluşturulmuş sosyodemografik özellikleri ve çalışma durumlarına yönelik bilgileri sorgulayan 25 sorudan oluşan anket formu, Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (SAA) kullanılmıştır. Katılımcıların onayı alınarak venöz kanda Nörofilament hafif zincir (NfL), Fosforlanmış tau protein (p-tau protein), Glial fibriler asidik protein (GFAP), Nörona özgü enolaz (NSE), S100 kalsiyum bağlayıcı protein (S100B), Beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF), cAMP yanıt elemanı bağlayıcı protein (CREB), melatonin parametrelerine bakılmıştır. Nörodejeneratif parametreler ve anket sonuçları, denek ve kontrol grubu arasında karşılaştırılmıştır, ayrıca denek grubunun nöbet öncesi ve sonrası nörodejeneratif parametreler değerleri de kıyaslanmıştır. Bu nörodejeneratif parametrelerin PUKİ ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Denek grubunun çalışma hayatının uyku kalitesine olan etkisi incelenmiştir. Verilerin, IBM SPSS Statistics 25.0 programı ile kullanılarak analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 değeri kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışma denek grubunda 14 (%46,7) kadın, 16 (%53,3) erkek; kontrol grubunda ise 15 (%51,7) kadın, 14 (%48,3) erkek olmak üzere toplam 59 katılımcı (Kadın n=29 (%49,2), erkek n= 30 (%50,8)) ile yürütülmüştür. Denek grubunun kontrol grubuna kıyasla PUKİ (p=0,002) puanlarının ortalaması daha yüksek, SAA (p=0,003) puanlarının ortalaması daha düşük bulunmuştur. Nörodejeneratif parametrelerden S100B (p=0,003) değerleri denek grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek, melatonin (p=0,037) değerleri ise daha düşük saptanmıştır. NfL (p=0,120), GFAP (p=0,412), PMAPT (p=0,929), CREB (p=0,726) ve BDNF (p=0,966) değerleri için denek ve kontrol grubu arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Denek grubu nöbet öncesi ve sonrası kıyasladığında, NSE (p=0,010) nöbet sonrasında daha yüksek saptanmış ancak GFAP (p=0,156), NFL (p=0,185), S100B (p=0,943), PMAPT (p=0,829), CREB (p=0,829), BDNF (p=0,476) ve melatonin (p=0,790) seviyelerinde istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Denek grubunun çalışma hayatı özellikleri ile PUKİ arasındaki ilişki istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Katılımcıların PUKİ puan ortalama değerleriyle nörodejeneratif parametreleri arasında ise anlamlı ilişki olmadığı görülmüştür. Sonuç: Nöbet tutan sağlık çalışanlarının; PUKİ puan ortalamasının daha yüksek yani uyku kalitesinin daha kötü olduğu, SAA puan ortalamasının ise daha düşük yani akşamcıl tipe daha yakın olduğu gözlenmiştir. Bu çalışma sağlık çalışanlarında nöbet sonrası uykusuzluğun, NSE üzerinde akut etki yaptığını, düzenli olarak nöbet tutmanın ise S100B seviyeleri arttırdığını, melatonin seviyelerini azalttığını gösteriyor. Nörodejeneratif parametrelerimizin tamamında farklılık saptamasak da bir kısmında etkilenme söz konusudur. Çalışmada, sirkadiyen ritim ve uyku bozukluğunun nörodejeneratif etkilere sebep olduğunu düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: Quality sleep plays an important role in maintaining mental and physical health and quality of life. Circadian rhythm and sleep disorders describe clinical conditions in which the sleep-wake rhythm appropriate to environmental and social conditions is disrupted. This study eagers to investigate the neurodegenerative effects of circadian rhythm and sleep disorders on healthcare workers on duty. Method: This study was conducted at Harran University Medical Faculty Hospital with a subject group of 30 people who were on duty and a control group of 29 people who were not on duty. In order to obtain the study data, a survey form consisting of 25 questions questioning sociodemographic characteristics and information about working conditions created by the researchers, applied with a face-to-face survey technique, Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI) and Morning-Evening Questionnaire (SAA) were used. With the consent of the participants, Neurofilament light chain (NfL), Phosphorylated tau protein (p-tau protein), Glial fibrillary acidic protein (GFAP), Neuron-specific enolase (NSE), S100 calcium binding protein (S100B), Brainderived neurotrophic factor (NfL) were collected from venous blood. BDNF), cAMP response element binding protein (CREB), and melatonin parameters were examined. Neurodegenerative parameters and survey results were differentiated between the subject and control groups, and the neurodegenerative parameters values of the subject group before and after the seizure were also compared. The relationship between these neurodegenerative parameters and PSQI was evaluated. The effect of working life on the sleep quality of the subject group was examined. The data was analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0 program. A value of p<0.05 was accepted as the significance level. Results: In the study subject group, there were 14 (46.7%) women and 16 (53.3%) men; It was conducted with a total of 59 participants in the control group, 15 (51.7%) women and 14 (48.3%) XII men (Female n = 29 (49.2%), male n = 30 (50.8%)). . The average PSQI (p=0.002) scores of the subject group were higher and the average SAA (p=0.003) scores were lower compared to the control group. Among the neurodegenerative parameters, S100B (p=0.003) values were found to be higher in the subject group than in the control group, and melatonin (p=0.037) values were found to be lower. No statistically significant difference was detected between the subject and control group for NfL (p=0.120), GFAP (p=0.412), PMAPT (p=0.929), CREB (p=0.726) and BDNF (p=0.966) values. When the subject group was compared before and after the seizure, NSE (p = 0.010) was found to be higher after the seizure, but GFAP (p = 0.156), NFL (p = 0.185), S100B (p = 0.943), PMAPT (p = 0.829), CREB (No statistically significant difference was detected in the levels of p=0.829), BDNF (p=0.476) and melatonin (p=0.790). The relationship between the working life characteristics of the subject group and PSQI was not found to be statistically significant. It was observed that there was no notable relationship between the participants' PSQI score average values and neurodegenerative parameters. Conclusion: Health workers on duty; It was observed that the average PSQI score was higher, meaning the sleep quality was worse, and the average SAA score was lower, which means it was closer to the evening type. This study shows that post-seizure insomnia in healthcare workers has an acute effect on NSE, while regular on-call increases S100B levels and decreases melatonin levels. Although we did not detect any contrast in all of our neurodegenerative parameters, some of them are affected. The study suggests that circadian rhythm and sleep disturbance cause neurodegenerative effects.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    999564

    Tekstil fabrikası çalışanlarında vardiyalı çalışma uyku bozukluğu sıklığının ve iş kazaları ile ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the prevalence of shift work sleep disorder and its association with occupational accidents among textile factory workers

    OZAN KAAN KONAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Göğüs HastalıklarıEge Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA NUR TÖREYİN

  2. Tez No

    272871

    Nöbet tutan sağlık personelinde huzursuz bacak sendromu ve insomnia arasındaki ilişki

    The relationship between restless legs syndrome and insomnia for the staff in shift

    NİHAT GÜLSER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    NörolojiTrakya Üniversitesi

    Nöroloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YAHYA ÇELİK

  3. Tez No

    629307

    Vardiyalı sağlık çalışanlarında sirkadiyen ritim ve beslenme durumunun değerlendirilmesi

    Evaluation of circadian rhythm and nutritional status in shift health professionals

    HANDE GÜL ULUSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU

  4. Tez No

    832674

    Vardiyalı sağlık çalışanlarında sirkadiyen ritim ile beslenme durumu ve vücut kompozisyonu ilişkisinin araştırılması

    Investigation of the relationship circadian rhythm and nutritional status and body composition in shift health workers

    ZEYNEP KOCA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    FizyolojiSüleyman Demirel Üniversitesi

    Fizyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURHAN GÜMRAL

  5. Tez No

    987085

    Hekimlerde nöbet uygulaması, anksiyete ve sigara kullanımı arasındaki ilişki

    The relationship between night shift, anxiety and smoking among physicians

    SEVİL AKSAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. VELİTTİN SELÇUK ENGİN

Geri Dön