Tekstil fabrikası çalışanlarında vardiyalı çalışma uyku bozukluğu sıklığının ve iş kazaları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalence of shift work sleep disorder and its association with occupational accidents among textile factory workers
- Tez No: 999564
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA NUR TÖREYİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Vardiyalı çalışma uyku bozukluğu, iş kazaları, uykululuk, insomnia, Gece çalışması, Shift work sleep disorder (SWSD), occupational accident, sleepiness, insomnia, Night work
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Giriş: Vardiyalı çalışma uyku bozukluğu, Shift Work Sleep Disorder (SWSD) vardiya ile uyku zamanlarının çakışması nedeniyle gelişen ve uykusuzluk ve/veya gündüz aşırı uykululuğu ile karakterize bir sirkadyen ritim bozukluğudur. Vardiyalı çalışma uyku bozukluğu, işyerinde performans düşüklüğüne ve kazalarda artışa yol açabilir. İşçi sağlığı alanında vardiyalı çalışma; uyku bozuklukları, kardiyovasküler hastalıklar ve metabolik rahatsızlıklar da dahil olmak üzere çeşitli sağlık sorunları için önemli bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Vardiyalı çalışanlarda sirkadiyen ritmin bozulması, işçi sağlığını olumsuz etkilediği gibi, üretim süreçlerinde verimliliği de azaltmaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, vardiyalı çalışan tekstil işçileri arasında SWSD prevalansını, belirleyicilerini ve iş kazaları üzerindeki etkisini değerlendirmektir. SWSD'nin iş sağlığı üzerindeki sonuçlarını anlamak, çalışan güvenliğini, iyilik halini ve genel iş performansını artırmaya yönelik müdahalelerin geliştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, sanayi ortamında vardiyalı çalışma, uyku bozuklukları ve mesleki riskler arasındaki ilişkiye dair önemli bilgiler sunmayı hedeflemektedir. Yöntem: Nisan-Haziran 2024 tarihleri arasında 217 çalışanla bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Uyku ile ilişkili durumlar; STOP-BANG (SB), Epworth Uykululuk Ölçeği (ESS), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI) ve İnsomnia Şiddeti İndeksi (ISI) kullanılarak değerlendirilmiştir. SB skoru <5 olan bireylerde, uyku apnesi dışlanarak ISI ≥8 ve/veya ESS ≥11 olanlar SWSD tanısı almıştır. Bulgular: SB skoru ≥5 olan 15 katılımcı çalışma dışı bırakıldıktan sonra, 202 çalışan (%7,9'u kadın) çalışmaya dahil edilmiştir. SWSD, 68 çalışanda (%33,6; median yaş: 29 yıl) saptanmıştır. SWSD, daha genç yaş (OR: 0,928, p<0,001), daha az çocuk sahibi olma (OR: 0,663, p=0,005), daha yüksek alkol tüketimi (OR: 1,139, p=0,04), kötü uyku kalitesi (OR: 11,740, p<0,001), daha kısa uyku süresi (OR: 0,994, p=0,003) ve daha uzun uyku latansı (OR: 2,361, p=0,005) ile ilişkili bulunmuştur. SWSD tanısı olan 68 katılımcının %45,6'sı iş kazası bildirirken, SWSD olmayan grubun %30,6'sında iş kazası görülmüştür (p=0,036). Artmış vücut kitle indeksi (OR: 1,140, p=0,001) ve insomnia varlığı (OR: 2,399, p=0,008), iş kazası riskinde artışla ilişkili bulunmuştur. Tartışma ve Sonuç: Mevcut sonuçlar, vardiyalı çalışanların üçte birinde SWSD bulunduğunu ve bu bireylerin %45,6'sında iş kazalarına katkı sağladığını göstermektedir. SWSD, vardiyalı çalışanlar üzerinde önemli bir yük oluşturmaktadır ve bu duruma yönelik hedeflenmiş müdahaleler büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Introduction: Shift Work Sleep Disorder (SWSD) is characterized by insomnia and/or excessive daytime sleepiness due to disrupted work and sleep schedules. SWSD can cause diminished workplace performance and increased accidents. In occupational medicine, shift work is recognized as a major risk factor for various health problems, including sleep disturbances, cardiovascular diseases, and metabolic disorders. The misalignment of circadian rhythms among shift workers not only affects individual well-being but also contributes to workplace hazards and reduced productivity. Objective: The aim was to evaluate the prevalence and predictors of SWSD, and its impact on occupational accidents among rotating textile workers. Understanding the occupational health consequences of SWSD is essential for developing workplace interventions that improve worker safety, well-being, and overall job performance. This study seeks to provide insights into the relationship between shift work, sleep disturbances, and occupational risks in an industrial setting. Methods: A survey was conducted among 217 workers between April and June 2024. Sleep-related conditions were assessed using the STOP-BANG (SB), Epworth Sleepiness Scale (ESS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and Insomnia Severity Index (ISI). SWSD was diagnosed in individuals with the scores of ISI 8 and/or ESS 11, provided SB <5 to exclude sleep apnoea. Results: After excluding 15 participants with SB ≥5, 202 workers (7.9% women) were included in the study. SWSD was diagnosed in 68 workers (33.6%, median age 29 years). SWSD was associated with younger age (OR: 0.928, p<0.001), having fewer children (OR: 0.663, p=0.005), higher alcohol consumption (OR: 1.139, p=0.04), poor sleep quality (OR: 11.740, p<0.001), shorter sleep duration (OR: 0.994, p=0.003), and longer sleep latency (OR: 2.361, p=0.005). Out of 68 participants with SWSD, 45.6% had occupational accidents, whereas 30.6% of those without SWSD had accidents (p>0.036). Higher BMI (OR: 1.140, p=0.001) and insomnia (OR: 2.399, p=0.008) were associated with increased risk of accidents. Discussion and Conclusions: The present results show that one third of the shift workers have SWSD, contributing to occupational accidents in 45.6% of them. SWSD poses a significant burden on shift workers and targeted interventions are crucial.
Benzer Tezler
- Bir tekstil fabrikasında çalışanların solunum fonksiyonları ile yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determınatıon of factors affectıng the qualıty of lıfe wıth respıratory functıons of employees ın A textıle factory
BURAK PARTİGÖÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıDüzce ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ORUÇ
- Taşköprü jüt ipliği fabrikası işçilerinde bissinozis ve diğer solunum yolu hastalıklarının sıklığı
The prevalance of byssinosis and other respiratory diseases in Taşköprü province jute thread factory workers
MÜKREMİN ER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Göğüs HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAHRAMAN AHMET SALİH EMRİ
- Tekstil fabrikası çalışanlarında mesleksel kontakt dermatit prevalansının araştırılması
Prevalance of occupational contact dermatitis among textile factory workers
CEREN COZA YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
DermatolojiPamukkale ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENİZ ERGİN
- Tekstil fabrikası çalışanlarında egzersizin kas iskelet sistemi sağlığına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of exercise on muscular system health in textile factory employees
OĞUZHAN DEMİRİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Fizyoterapi ve RehabilitasyonPamukkale ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMMUHAN BAŞ ASLAN
- Denizli sanayisi tekstil sektörü boyahanelerinde çalışanların serum oksidan- antioksidan düzeylerinin incelenmesi
Examination of serum oxidant-antioxidant levels of workers at dyehouses of textile sector in Deni̇zli̇'s industrial estate
SERCAN TAŞĞIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyokimyaUşak Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NACİ ÖMER ALAYUNT