Aile Sağlığı Merkezlerinde takip edilen gebelerin aşı olma durumları ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of vaccination status among pregnant women attending Family Health Centres and associated factors
- Tez No: 861553
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aşı, Bağışıklama, Covid-19, Gebelik, Hekim Önerisi, İnfluenza, Tetanos, COVID-19, Immunisation, Influenza, Physician Recommendation, Pregnancy, Tetanus, Vaccination
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Enfeksiyonlardan korunmada en etkili uygulama aşılamadır. Gebelikte aşılama gebelerde ve yenidoğanlarda hastalıkların önlenmesinde için oldukça etkili bir yöntemdir. Bu çalışmada aile sağlığı merkezlerinde takip edilen gebelerin aşı olma durumları ve etkileyen faktörler değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel tasarımda olan araştırmamız 01.07.2023-01.08.2023 tarihleri arasında, İstanbul Maltepe ilçesindeki aile sağlığı merkezlerine kayıtlı ve takipli gebeler üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini sağlayan 326 gebe gelişigüzel örneklem yöntemine göre dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan gönüllülere sosyodemografik özellikler, kronik hastalık durumu, obstetrik öykü, Covid-19 öyküsü, gebelikte aşı bilgisi, aşı tutumu ve aşı olma durumu bilgilerini içeren bilgi toplama anketi uygulanmıştır. Tanımlayıcı bulgular sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, medyan, minimum ve maksimum değerleriyle sunulmuştur. Gebelikte aşı bilgisi varlığı, aşılamanın gerekli olduğu düşüncesi varlığı ve aşı olma veya olmayı planlama ile ilişkili faktörler Pearson ki-kare testi, Fisher'in kesin ki-kare testi ve Mann-Whitney u testi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Veriler IBM SPSS (versyon 24; IBM Corporation, Armonk, NY, USA) paket programında oluşturulan veri tabanına girilmiş ve analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların aşılanma oranları tetanos aşısı için %71,5, influenza aşısı için %7,1, Hepatit B aşısı için %4,3, Covid-19 aşısı için %3,1, kuduz aşısı için %2,1, Hepatit A aşısı için %1,2 şeklinde olmuştur. Katılımcıların gebelikte uygulanabilen aşılar hakkında bilgisi olduğunu beyan etme oranları tetanos aşısı için %88, Covid-19 aşısı için %28,8, influenza aşısı için %27,9, Hepatit B aşısı için %15, Hepatit A aşısı için %8, Kuduz aşısı için %4 şeklindedir. En az bir aşı hakkında bilgisi olduğunu beyan eden katılımcıların %92,6 sı gebeliğinde aşı yaptırmış veya yaptırmayı planlamaktayken, gebelik dönemi aşıları hakkında bilgisi olmadığını beyan eden katılımcıların %53,3 ü gebeliğinde aşı yaptırmış veya yaptırmayı planlamaktadır(p<0,001). Çalışmamızda katılımcıların aşı yaptırma sebepleri incelendiğinde ilk sırada %70,5 ile doktor tavsiyesi görülmektedir. Katılımcıların %95,2 si gebelik takiplerinde sağlık çalışanı tarafından tetanos aşısı yaptırması yönünde öneri aldığını beyan ederken influenza aşısı için bu oran %14,1, hepatit B aşısı için %9,2 ve covid-19 aşısı için %4,9 olmuştur. Sağlık çalışanı tarafından tetanos aşısı önerildiğini söyleyenlerin %86,5 i tetanos aşısı olmuşken, önerilmediğini söyleyenlerde bu oran %56,3 dür(p<0,001). Benzer şekilde sağlık çalışanı tarafından influenza aşısı önerildiğini söyleyenlerin %56,5 i influenza aşısı olmuşken, önerilmediğini söyleyenlerde bu oran %0,7(p<0,001) olmuştur. İlk gebeliği olanların gebelikte yapılabilen aşılar hakkında bilgisi olduğunu beyan etme oranı %84,6 iken multigravid olanlarda bu oranının %92,7 olduğu görülmüştür(p=0,03). Sonuç: Gebelerin aşılanma oranlarının gereken düzeyde olmadığı görülmüştür. Hekimler ve sağlık çalışanları tarafından aşılar konusunda bilgilendirilme durumu ile aşıların yaptırılması arasında güçlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Gebelerin aşılanmasında birinci basamak sağlık hizmeti sunan aile hekimleri önemli bir konuma sahiptir.
Özet (Çeviri)
Aim: Vaccination represents the most efficacious method of infection prevention. Vaccinating pregnant women is a highly efficient way to avoid infections in both the mothers and their newborns. This study intends to assess the vaccination status of pregnant women in family health centres and the factors influencing it. Materials and Methods: A cross-sectional study was carried out on pregnant women who were enrolled and monitored in family health centres in the Maltepe district of Istanbul from July 1, 2023, to August 1, 2023. 326 pregnant women who satisfied the inclusion criteria were selected for the study by Haphazard Sampling .The participants were given a data-collecting questionnaire that covered socio-demographic factors, chronic disease status, obstetric history, COVID-19 history, awareness about vaccination during pregnancy, vaccination attitudes, and vaccination status. The descriptive findings were provided using numerical data such as numbers, percentages, means, standard deviations, medians, minimum, and maximum values. We assessed the knowledge of vaccination during pregnancy, the belief in its importance, and factors related to vaccination status or intention to get vaccinated using statistical tests including the Pearson chi-square test, Fisher's exact chi-square test, and Mann-Whitney U test. The statistical significance threshold was established at p<0.05. The data was inputted into a database established in IBM SPSS (version 24; IBM Corporation, Armonk, NY, USA) software package and then analysed. Results: In our study, the vaccination rates of participants were 71.5% for tetanus vaccine, 7.1% for influenza vaccine, 4.3% for Hepatitis B vaccine, 3.1% for COVID-19 vaccine, 2.1% for rabies vaccine, and 1.2% for Hepatitis A vaccine. The rates of participants declaring knowledge about vaccines that can be administered during pregnancy were 88% for the tetanus vaccine, 28.8% for the COVID-19 vaccine, 27.9% for the influenza vaccine, 15% for Hepatitis B vaccine, 8% for Hepatitis A vaccine, and 4% for rabies vaccine. Of the participants who declared knowledge about at least one vaccine, 92.6% had either received or planned to receive a vaccine during pregnancy, while 53.3% of participants who declared no knowledge about vaccines during pregnancy had either received or planned to receive a vaccine during pregnancy (p<0.001). When examining the reasons for participants to get vaccinated in our study, doctor recommendation ranked first with 70.5%. While 95.2% of participants reported receiving a recommendation from a healthcare professional to receive the tetanus vaccine during pregnancy follow-ups, this rate was 14.1% for the influenza vaccine, 9.2% for the Hepatitis B vaccine, and 4.9% for COVID-19 vaccine. Among those who reported receiving a recommendation for a tetanus vaccine from a healthcare professional, 86.5% had received the tetanus vaccine, while among those who did not receive such a recommendation, this rate was 56.3% (p<0.001). Similarly, among those who reported receiving a recommendation for influenza vaccine from a healthcare professional, 56.5% had received the influenza vaccine, while among those who did not receive such a recommendation, this rate was 0.7% (p<0.001). The rate of participants declaring knowledge about vaccines that can be administered during pregnancy was 84.6% for primigravidae and 92.7% for multigravidae (p=0.03). Conclusion: It has been observed that the vaccination rates of pregnant women are not at the required level. There is a strong relationship between being informed about vaccines by physicians and healthcare workers and getting vaccinated. Primary care physicians who provide healthcare services play a crucial role in the vaccination of pregnant women, and increasing the awareness of physicians and healthcare workers regarding the subject will be important in increasing the vaccination rates of pregnant women.
Benzer Tezler
- Gebelerde iyot eksikliği için optimal indeks ve iyotla ilişkili beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
The optimal index for iodine deficiency in pregnancy andthe evaluation of iodine-related nutritional habits
EMRE ALTUĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE DUR
- Gebelik sürecinde tıbbi aydınlatma
Giving medical information during the pregnancy
MERYEM TÜRKAN IŞIK
Doktora
Türkçe
2010
Deontoloji ve Tıp TarihiÇukurova ÜniversitesiTıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN TUNCER
- Gebelere ve eşlerine verilen emzirme eğitimi ve danışmanlığının emzirme sürecine ve bağlanmaya etkisi
The effects of antenatal parental breastfeeding education and counseling on duration of breastfeeding and maternal and paternal attachment
ZELİHA BURCU YURTSAL
Doktora
Türkçe
2014
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY KOÇOĞLU
- Eskişehir il merkezinde yaşayan gebelerde anemi prevalansının ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin belirlenmesi
Determining relation between anemia prevalence and quality of life on pregnant women living in Eskişehir town center
TUĞBA KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. FATMA DENİZ SAYINER
- Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi eğitim aile sağlığı merkezlerinde takip edilen gebelerde çok boyutlu algılanan sosyal destekle doğum sonrası depresyon arasındaki ilişki
The relationship between multidimensional perceived social support and postpartum depression in pregnancies followed at education family health centers of Atatürk University Faculty of Medicine
HALİME PINAR DEMİRÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KENAN TAŞTAN