İnme Hastalarında Vestibüler Egzersiz Programının Yorgunluk, Denge ve Yürüyüş Üzerine Etkisi
The Effect of Vestibular Exercise Program on Fatigue, Balance and Gait in Stroke Patients
- Tez No: 862352
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYLA FİL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: İnme, yorgunluk, denge, vestibüler egzersiz, rehabilitasyon, İnme rehabilitasyonu, Stroke, fatigue, balance, vestibular exercise, rehabilitation, Stroke rehabilitation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörolojik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamızın amacı kronik inme hastalarında vestibüler egzersiz programının yorgunluk, denge ve yürüyüş üzerine etkisini araştırmaktı. Çalışmaya yaşları 42-62 yıl arasında değişen 9'u kadın 20 kronik inme hastası katıldı. 20 hasta çalışma ve kontrol gruplarına 10'ar kişi olmak üzere ambulasyon seviyelerine göre tabakalı randomizasyon ile atandı. Çalışma grubundaki hastalara haftada 3 gün ve 8 hafta boyunca her seansta 40 dakika rutin rehabilitasyon ve 20 dakika vestibüler egzersiz programı uygulandı. Kontrol grubundaki hastalar ise 8 hafta boyunca haftada 3 gün her seans 60 dakika boyunca rutin rehabilitasyon aldı. Katılımcılar egzersiz programlarından 1 hafta önce ve 1 hafta sonra değerlendirildi. Algılanan fiziksel ve mental yorgunluk Yorgunluk Etki Ölçeği (YEÖ) ve Yorgunluk Değerlendirme Ölçeği (YDÖ) ile, fizyolojik mental yorgunluk Sembol Sayı Modaliteleri Testi (SSMT) ile ve fizyolojik fiziksel yorgunluk ise 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT) ile değerlendirildi. Katılımcıların denge durumları Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği (FGDÖ), Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) ve Bertec kuvvet platformu ile; yürüyüş performansları GAITRite elektronik yürüme yolu ve Fonksiyonel Yürüme Değerlendirmesi (FYD) ile değerlendirildi. Tedavi programları sonrasında çalışma ve kontrol gruplarında YEÖ toplam skorları (p<0,05); çalışma grubunda YEÖ-B (p<0,05), YEÖ-P (p<0,05) ve YDÖ (p<0,05) skorlarında anlamlı iyileşme görüldü. 6DYT toplam mesafeleri her iki grupta anlamlı olarak arttı (p<0,05) ve SSMT toplam skorundaki artış sadece çalışma grubunda anlamlıydı (p<0,05). Fiziksel ve mental yorgunluk indekslerindeki ve eğimlerindeki değişimler, kontrol grubundaki SSMT ağırlık eğim skoru dışında (p<0,05), her iki grupta da anlamlı değildi (p>0,05). Denge becerileri sonuçlarında her iki grupta anteroposterior (AP) stabilite limiti (p<0,05), sert zeminde gözler kapalı AP salınım (p<0,05), yumuşak zeminde gözler kapalı AP salınım (p<0,05), yumuşak zeminde gözler açık ve kapalı mediolateral (ML) salınımda (p<0,05) anlamlı iyileşmeler görüldü. Yumuşak zeminde gözler açık AP salınım sadece çalışma grubunda azalmıştı (p<0,05). FGDÖ sonuçları her iki grupta anlamlı artış gösterirken (p<0,05), ZKYT skorları sadece çalışma grubunda anlamlı değişim gösterdi (p<0,05). Yürüyüş parametrelerinde her iki grupta; yürüyüş hızı (p<0,05), nonparetik adım uzunluğu (p<0,05), tek destek fazı (p<0,05) ve FYD'de (p<0,05) anlamlı iyileşmeler görüldü. Sonuç olarak vestibüler egzersiz programının kronik inme hastalarında, özellikle algılanan yorgunluk olmak üzere, yorgunluğu azaltmada etkili olma potansiyeli taşıdığı belirlendi. Yürüyüş ve denge sonuçlarında rutin rehabilitasyona benzer etkiler gösteren vestibüler içerikli egzersizlerin, özellikle yorgunluğun eşlik ettiği durumlarda standart rehabilitasyon programlarına entegre edilebileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the effects of vestibular exercise program (VEP) on fatigue, balance, and gait in chronic stroke patients. Twenty individuals with chronic stroke (9 women), aged between 42 and 62 years, participated in this study. The participants were allocated to study and control groups (n = 10 each) using stratified randomization based on their ambulatory level. The study group received 40 minutes of routine rehabilitation and 20 minutes of VEP per session, while the control group received 60 minutes of routine rehabilitation, 3 days per week for 8 weeks. All participants were evaluated one week before and after the interventions. Perceived physical and mental fatigue were assessed using Fatigue Impact Scale (FIS) and Fatigue Assessment Scale (FAS); physiological mental fatigue using Symbol Digit Modalities Test (SDMT) and physiological physical fatigue using 6-Minute Walk Test (6MWT). Balance was assessed using Fullerton Advanced Balance Scale (FAB), Timed Up and Go Test (TUG), and Bertec force plate. Gait performance was evaluated using GAITRite electronic walkway and Functional Gait Assessment (FGA). Following the intervention, total FIS scores improved in both groups (p<0.05). In the study group, improvements were also observed in the physical and cognitive subdomains of the FIS, and in FAS scores (p<0.05). Total 6MWT distance increased in both groups (p<0.05), whereas total SDMT score improved only in the study group (p<0.05). Changes in 6MWT and SDMT fatigue scores were not significant in either group (p>0.05), except for weighted SDMT slope in the control group (p<0.05). In balance outcomes, both groups improved in anteroposterior (AP) limits of stability, AP sway on a firm surface with eyes closed, AP sway on a foam surface with eyes closed and mediolateral (ML) sway on a foam surface (p<0.05). AP sway on a foam surface with eyes open decreased only in the study group (p<0.05). FAB scores improved in both groups (p<0.05), whereas TUG performance improved only in the study group (p<0.05). In terms of gait parameters, both groups demonstrated improvements in gait speed, non-paretic step length, single-limb support phase, and FGA scores (p<0.05). In conclusion, the VEP appears to have the potential to reduce fatigue, particularly perceived fatigue, in chronic stroke patients. Vestibular-based exercises, which demonstrated effects on gait and balance comparable to those of routine rehabilitation, may be integrated into standard rehabilitation programs, particularly in cases in which fatigue is a prominent symptom.
Benzer Tezler
- Hemiplejik hastalarda vestibüler rehabilitasyon ve dinamik nöromusküler stabilizasyon egzersizlerinin denge ve mobilite üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of vestibular rehabilitation and dynamic neuromuscular stabilization exercises on balance and mobility in hemiplegia patients
BÜŞRA ALTUNTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Medipol ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERVE YILMAZ MENEK
- İnme sonrası hemiplejik vakalarda görülen vestibüler denge kayıplarında vestibüler rehabilitasyon ve geleneksel denge eğitimininin denge ve düşmeye etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of vestibular rehabilitation and traditional balance training on balance and falling in vestibular balance losses in hemiplegic case after stroke
HAVVANA GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Gelişim ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELVA ZEREN
- Akut inmeli hastalarda erken rehabilitasyona ek vestibüler ve somatosensoriyal rehabilitasyonun denge üzerindeki etkisi
The effect of vestibular and somatosensory rehabilitation on balance in addition to early rehabilitation in patients with acute stroke
ELİSA ÇALIŞGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİnönü ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU TALU
- Serebral ön ve arka dolaşım stenozları ile dizziness arasındaki ilişki
The relationship between cerebral anterior and posterior circulation stenoses and dizziness
SELAHATTİN YAĞMAHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NörolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA GÖKÇE
- Acil servise baş dönmesi şikayeti ile başvuran hastalarda serebrovasküler olay riski öngörmede triage+ skorunun eksternal validasyonu
External validation of the triage+ score for predicting cerebrovascular event risk in patients presenting to the emergency department with dizziness
YEŞİM ACEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Acil TıpMarmara ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖZPOLAT
DOÇ. DR. EMRE KUDU