ÂŞIK KADİR ÖĞREN (ÇAPANOĞLU) HAYATI, SANATI VE ŞİİRLERİ
ÂŞIK KADİR ÖĞREN (ÇAPANOĞLU) LIFE, ART AND POEMS
- Tez No: 864986
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH HALICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Halk Bilimi (Folklor), Turkish Language and Literature, Folklore
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yozgat'ın Yerköy ilçesinde büyüyen ve uzun yıllardır keşfedilmemiş bir hazine gibi saklanan Kadir Öğren'in âşıklık geleneği içinde şekillendirdiği şiirlerinin bu çalışma ile ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Çapanoğlu mahlasını kullanan Kadir Öğren'in yıllarca gölgede kalan şiirleri, gün ışığına çıkarılarak âşık edebiyatının zengin dokusuna katkıda bulunacaktır. Yerköy'ün topraklarında doğan ve ruhunu bu coğrafyanın derinliklerine işleyen Kadir Öğren'in dizeleri, yeni bir solukla yeniden hayat bulacaktır. Bu çalışma, Yozgat'ta âşıklık geleneğinin devam ettiğini göstermeyi amaçlamakta ve Âşık Çapanoğlu'nun şiirlerinin bu geleneğe katkısını ortaya koymaktadır. Âşıkların sazları ile hayat verdiği şiirleri her dönem toplumun duygusal önderliğini yapmıştır. Ayrıca âşıklık geleneği ile birlikte âşıkların yazdığı şiirlerde toplumun aynası olmuştur. Bu geleneğin önemli temsilcilerinden biri de Çapanoğlu mahlasını kullanan Kadir Öğren'dir. İç Anadolu'nun ruhunu yansıtan Kadir Öğren, yaşamı, sanatı ve eserleriyle toplumun sesi olmuştur. İç Anadolu Bölgesi'nde Yozgat ili Yerköy ilçesinde yaşayan Çapanoğlu mahlasını kullanan Kadir Öğren'in hayatı, sanatı ve şiirleri bu çalışmada detaylı bir şekilde incelenmiştir. Kadir Öğren'in Âşık Çapanoğlu olma süreci, âşıklığa başlaması, saz çalması, mahlas alışı, etkilendiği âşıklar, katıldığı âşık toplantıları ve yarışmalarla birlikte aldığı ödüller de detaylı olarak ele alınmıştır. Çalışmada Kadir Öğren'in âşık edebiyatı geleneği içindeki yeri başta olmak üzere doğumu, ailesi, eğitimi, evliliği, askerliği ve mesleği hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Bu bilgilerin tamamı Âşık Çapanoğlu ile yapılan görüşme sonucunda elde edilerek kayıt altına alınmış ve çalışmaya eklenmiştir. Öte yandan Kadir Öğren'in yıllardır kendi el yazısı ile doldurduğu şiir defterlerindeki şiirler teker teker incelenerek çalışmaya eklenmiş ve şiirlerdeki biçim özellikleri yanı sıra, üslup özellikleri ve anlatım özellikleri de çalışmanın temel yapı taşlarını oluşturmuştur. Bu çalışmada yer verilen Âşık Çapanoğlu'na ait şiirlerin bir kısmı farklı varyasyonlara uğrayarak farklı zamanlarda yeniden kaleme alındığı görülmüş ve kimilerinin ise ayak düzenin yanı sıra bazı kelimelerin değiştiği tespit edilmiştir. Çalışmanın sonunda yer alan“Sonuç”bölümünde ise Çapanoğlu mahlasını kullanan Kadir Öğren'in âşık edebiyatındaki yeri yazdığı şiirlerden hareketle değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to bring to light the poems crafted within the tradition of âşıklık (minstrelsy) by Kadir Öğren, who grew up in Yerköy, a district in Yozgat, and has remained like an undiscovered treasure for many years. Using the pen name Çapanoğlu, Kadir Öğren's poems, which have been overshadowed for years, will now be unveiled, contributing to the rich texture of minstrel literature. Born in the lands of Yerköy and infusing his soul into the depths of this region, Kadir Öğren's verses will find new life with a fresh breath. This study aims to demonstrate the continuation of the minstrel tradition in Yozgat and highlights the contribution of Âşık Çapanoğlu's poems to this tradition. The poems brought to life by minstrels with their instruments have always provided emotional leadership to society. Moreover, the poems written by minstrels have served as a mirror to society along with the minstrel tradition. One of the significant representatives of this tradition is Kadir Öğren, who uses the pen name Çapanoğlu. Reflecting the spirit of Central Anatolia, Kadir Öğren has become the voice of society through his life, art, and works. In this study, the life, art, and poems of Kadir Öğren, who lives in the Yerköy district of Yozgat province in the Central Anatolia Region and uses the pen name Çapanoğlu, are examined in detail. The process of Kadir Öğren becoming Âşık Çapanoğlu, his initiation into minstrelsy, playing the saz (a traditional stringed instrument), adopting his pen name, the minstrels who influenced him, the minstrel gatherings and competitions he participated in, and the awards he received are also thoroughly discussed. The study provides general information about Kadir Öğren's place in the minstrel literature tradition, including his birth, family, education, marriage, military service, and profession. All of this information was obtained through interviews with Âşık Çapanoğlu, recorded, and included in the study. Additionally, the poems in Kadir Öğren's handwritten poetry notebooks, which he has been filling for years, have been examined one by one and included in the study. The structural features of the poems, as well as stylistic and expressive characteristics, form the fundamental building blocks of the study. Some of the poems by Âşık Çapanoğlu included in this study have been rewritten at different times with different variations, and in some cases, changes in the rhyme scheme and some words have been observed. In the“Conclusion”section at the end of the study, the place of Kadir Öğren, who used the pseudonym Çapanoğlu, in minstrel literature has been assessed based on his poems.
Benzer Tezler
- Performans ve mekân bağlamında Kars aşıklık geleneğinin dönüşümü
The transformation of Kars aşık tradition in the context of performance and space
ELİF BEKTAŞ
Doktora
Türkçe
2021
MüzikDokuz Eylül ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FIRAT KUTLUK
- İlkokulun dört ve beşinci sınıflarında Türkçe eğitimi ve öğretimi üzerine araştırmalar: 1. Türkçe ders kitapları
Başlık çevirisi yok
NESRİN KIRCA (ZENGİN)
- Çeviri dersinde yapılaşma (uygulama sorunları-yöntem önerileri)
Strukturierung im übersetzungsunterricht (probleme der praxis-vorschlage zur methodik)
A. TURGAY KURULTAY
Doktora
Türkçe
1989
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
PROF.DR. ŞARA SAYIN
- Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi'nin bibliyometrik analizi (2010-2022)
Bibliometric analysis of the sinecine: Journal of Film Studies (2010-2022)
ENİS MELİH ELİAÇIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İletişim BilimleriSivas Cumhuriyet ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. OZAN ÖZPAY