A cross-temporal analysis of intralingual translation: The case of Hüseyin Rahmi Gürpinar's works in Türkiye
Diliçi çeviriye tarihsel bağlamda bir bakış: Hüseyin Rahmi Gürpınar eserlerinin Türkçe diliçi çevirileri
- Tez No: 869755
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HİLAL ERKAZANCI DURMUŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık (İngilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 278
Özet
Bu araştırma, Türkiye'nin siyasi ve sekülerleşme yörüngelerini dikkate alarak, ülkenin değişen dil politikalarını diliçi çeviri söylemleriyle ilişkilendirmektedir. Bu tez, diliçi çevirilerin Türk dilinin ve söyleminin evriminde oynadığı rolü ve işlevi, sekülerleştirme, kültürel belleğin inşası ve dilsel misafirperverliğin sağlanması kavramları çerçevesinde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, mevcut çalışmada Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Harf Devrimi öncesinde kaleme aldığı Gulyabani, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç ve Efsuncu Baba romanları ile Cumhuriyet döneminde yapılan diliçi çevirileri zamanlararası bir analize tabi tutulmaktadır. Söylemin tarihsel olarak inşa edilmiş olduğunu ortaya koyan bu çalışma, kuramsal çerçeve olarak Ruth Wodak tarafından geliştirilen Söylem Tarihsel Yaklaşımı'nı kullanmaktadır. Farklı tarihsel evrelerde yapılan çeşitli diliçi çevirilerde bulunan tutarlı söylem kalıpları, yapıldıkları dönemin ideolojik yaklaşımını yansıtmaktadır. Sonuç olarak, zamanlararası diliçi çevirilerin Türk çeviri tarihi çerçevesinde yeniden kavramsallaştırılmasıyla, Osmanlı Türkçesi üzerine kurulan söylemin Cumhuriyet dönemi boyunca üretim dönemlerinin hakim ideolojilerine uygun olarak yeniden inşa edildiğini göstermektedir. 'Dil modernleşmesi' kavramının kaynak metnin söylemini sekülerleştiren ve modernleştiren ve zamanın kültürel, sosyal, siyasi ve tarihi ruhunu gösteren diliçi çevirilerin kapsamını yakalamakta yetersiz kaldığı ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla diliçi çeviri araştırmalarının Türkiye Cumhuriyeti'nin Osmanlı geçmişiyle çok yönlü ilişkisini ve kademeli sekülerleşme ve modernleşme yörüngesini aydınlattığı ortaya çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
This study links the shifting language policies in Türkiye to the discourses of intralingual translations, taking into account the political and secularisation trajectory of the country. The thesis seeks to demonstrate the role and function of intralingual translations played in the evolution of the Turkish language and discourse within the framework of the establishment of (de)secularisation, the construction of cultural memory, and the achievement of linguistic hospitality. To accomplish its aims, the present study carries out a cross-temporal analysis of Hüseyin Rahmi Gürpınar's three novels Gulyabani, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç and Efsuncu Baba written before the Turkish language reform and their intralingual translations conducted by various private publishing houses throughout the Republican history. Seeing discourse as a historically constructed entity, the present study employs Discourse Historical Approach devised by Ruth Wodak (2001) to conduct a cross-temporal analysis of the intralingual translations of Gürpınar's novels. The discourse patterns detected in various intralingual translations reflect the ideological positioning of the time period in which they were created. In conclusion, the reconceptualisation of intralingual translations conducted across different time periods within the framework of Turkish translation history demonstrates that the discourse on Ottoman Turkish is reconstructed based on the prevailing ideologies of the respective production periods during the Republican era. It is revealed that the notion of 'language modernisation' remains inadequate to fully encompass the extent of these intralingual translations, as they both secularise and modernise the discourse of the source text and demonstrate cultural, social, political and historical zeitgeist. Therefore, research on intralingual translations sheds light on the multifaceted relationship between the Republic of Türkiye and its Ottoman past, as well as its gradual trajectory towards secularisation and modernisation.
Benzer Tezler
- Artificial learning-based analysis of molecular, clinical trials and patent data for improved drug development
İyileştirilmiş ilaç geliştirme için moleküler, klinik çalışmalar ve patent verilerinin yapay öğrenme temelli analizi
FULYA ÇIRAY
Doktora
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSağlık Bilişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YEŞİM AYDIN SON
DOÇ. DR. TUNCA DOĞAN
- A comparative analysis on regulatory independence
Düzenleyici kurum bağımsızlığı üzerine karşılaştırmalı bir analiz
ASLI UNAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Kamu YönetimiSabancı ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIK ÖZEL
- Uzaktan algılama verileri kullanılarak kuraklık olaylarının alansal, zamansal ve frekans analizleri: Ege bölgesi örneği
Spatio-temporal and frequency analysis of drought events via remote sensing data: Case study of Aegean region
SEMRA KOCAASLAN KARAMZADEH
Doktora
Türkçe
2022
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBİYE MUSAOĞLU
- Tense, aspect and mood based event extraction for situation analysis and crisis management
Durum analizi ve kriz yönetimi amaçlı zaman, görünüş ve kip ekleri tabanlı olay çıkarımı
ALİ HÜRRİYETOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilişsel Bilim Ana Bilim Dalı
DR. CEYHAN TEMÜRCÜ
- Deep fake image detection based on deep learning using a hybrid CNN-LSTM with machine learning architectures as classifier
Makine öğrenme mimarileri kullanılarak hibrid CNN-LSTM ile derin öğrenmeye dayalı deep fake görüntü tespiti
OMAR ALFAROUK AL-DULAIMI
Doktora
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAltınbaş ÜniversitesiElektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEFER KURNAZ