Biyoloji felsefesinde nedensellik kavramı
The concept of causality in the philosophy of biology
- Tez No: 871777
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERCAN SALĞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilimin ve felsefenin en tartışmalı konularından olan nedensellik, biyoloji bağlamında ele alındığında çok daha kompleks bir sorunla karşılaşılmaktadır. Klasik nedensellik; yapı ve sistemleri indirgeyerek, parçalara ayırarak incelerken biyolojik sistemlerde bu olanaksızdır. Fakat biyolojik yapılarda bu tür bir müdahale sistemin kendine özgü (sui generis) özellikleri gereği mümkün değildir. Biyolojik sistemlerde sayısız olay meydana gelir ve neredeyse bütün bu olaylar, süreçler birbirleriyle ilişkilidir. Bu nedenle biyolojik yapılardaki etkileşimleri açıklayıp anlamlı hale getirebilmek için korelasyon, heterarşi, emergent özellikler, süreç felsefesi, epigenetik, geri bildirim döngüleri gibi kavramlar üretilmiştir. Bütün bunlar da bir anlamda biyoloji alanında nedensellik kavramının bilhassa fizik biliminden farklılık gösterdiğine işaret eder. Nitekim bu çalışmanın temel amacı da biyoloji felsefesindeki nedensellik kavramının bilhassa fiziksel bilimlerden farklı olduğunu göstermek olmuştur. Böylelikle tezde ulaşılan önemli sonuçlardan birisi de geleneksel anlayışın aksine bilim felsefesi yapma biçiminin fiziğe göre değil de biyolojinin kendine özgü kavramsal ve yöntemsel süreçlerinde incelenmesi gerektiğini açığa çıkarmıştır.
Özet (Çeviri)
Causation, one of the most controversial issues in science and philosophy, is faced with a much more complex problem when considered in the context of biology. Classical causality examined structures and systems by reducing them and breaking them into pieces. However, such an intervention in biological structures is not possible due to the unique (sui generis) characteristics of the system. Numerous events occur in biological systems, and almost all these events and processes are interrelated. For this reason, in order to explain and make meaningful the interactions in biological structures, an approach as realistic as possible has been tried to be presented by using correlation, heterarchy, emergent properties, process philosophy, epigenetics and feedback loops. For this reason, it is aimed to realize the internal dynamics of biological systems, to avoid generalizing and limiting judgments and to try to see the whole system and to present a new perception of causality. This thesis is important in terms of providing an introduction to new and comprehensive studies.
Benzer Tezler
- La solution proposee par Revonsuo concernant le probleme difficile de la conscience
Bilincin zor problemi hakkında Revonsuo tarafından önerilen çözüm
HATİCE GÜLAY EROL
Yüksek Lisans
Fransızca
2023
FelsefeGalatasaray ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELAMİ ATAKAN ALTINÖRS
- Music as refuge from reality: Schopenhauerian aesthetics within the framework of philosophical pessimism
Gerçeklikten sığınak olarak müzik: Felsefî pesimizm perspektifinden Schopenhaueryen estetik
SELİM GÜRE
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Felsefeİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OZAN BAYSAL
- Monizm ve düalizme karşı biyolojik doğalcılık: John Searle
Biological naturalism against monism and dualism: John Searle
MEHTAP BEYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
FelsefeYıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET KAVLAK
- Radicalizing the radical: Towards a radically externalist biology of cognition
Radikali radikalleştirmek: Radikal dışsalcı bir biliş biyolojisine doğru
MUHAMMED YUNUS ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
FelsefeBoğaziçi ÜniversitesiBilişsel Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İNCİ AYHAN
DR. HAYDAR OĞUZ ERDİN