Ebeveyn tutumları, kişilik özellikleri ve bilişsel duygu düzenlemestratejilerinin sosyal anksiyete belirtileri ile ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between parental attitudes, personality traits, and cognitive emotion regulation strategies with social anxiety symptoms
- Tez No: 874691
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ECE BEKAROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 153
Özet
Bu araştırmada sosyal anksiyete bozukluğu, algılanan ebeveyn tutumları, kişilik özellikleri ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi Türkiye'de yaşayan 20-40 yaş arasındaki 430 bireyden oluşmuştur. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği (LSKÖ), Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği (KAET-Ç), Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği ve Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği (BDDÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM Statistic SPSS-25 programı kullanılmıştır ve bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizinden faydalanılmıştır. Kadınlarda ve düşük bir sosyoekonomik duruma sahip olanlarda daha fazla sosyal anksiyete belirtileri olduğu görülmüştür. Ruminasyon, kendini suçlama, kabul etme, yıkım ve diğerlerini suçlama stratejilerinin sosyal anksiyete belirtilerini arttırdığı, plana tekrar odaklanma ve pozitif yeniden gözden geçirme stratejilerinin ise sosyal anksiyete belirtilerini daha az deneyimlemekle ilişkili olduğu görülmüştür. Algılanan ebeveyn tutumlarından duygusal sıcaklığın sosyal anksiyete belirtilerini daha az, aşırı koruyucu ve reddediciliğin ise daha fazla deneyimlemekle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Dışadönük, sorumluluk ve gelişime açıklığın sosyal anksiyete belirtileri ile olumsuz, duygusal tutarsız ve olumsuz değerlilik boyutlarının ise olumlu yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, dışadönüklük, uyumluluk ve gelişime açıklık kişilik özellikleri ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden yıkım stratejisinin sosyal anksiyete belirtilerini yordadığı görülmüştür. SAB tedavisinde plana tekrar odaklanma ve pozitif yeniden gözden geçirme stratejilerinin öğretilmesinin ve şema terapi, kabul ve kararlılık terapisi veya metakognitif terapi gibi bilişsel duygu düzenleme stratejilerine başvurulan terapi modellerine başvurulmasının yararlı olabileceği düşünülmüştür. Elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmış, gelecekte yapılacak araştırmalara yönelik öneriler ve mevcut çalışmanın sınırlılıkları sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, the relationship between social anxiety disorder, perceived parental attitudes, personality traits and cognitive emotion regulation strategies was examined. The sample of the research consisted of 430 individuals between the ages of 20-40 living in Turkey. Personal Information Form, Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS), Abbreviated Perceived Parental Attitudes Scale (KAET-Ç), Basic Personality Traits Scale and Cognitive Emotion Regulation Scale (CBT) were used in the research. IBM Statistic SPSS-25 program was used to analyze the data, and independent sample t test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis and hierarchical regression analysis were used. Women and those with a lower socioeconomic status have been shown to have more social anxiety symptoms. It has been observed that the strategies of rumination, self-blame, acceptance, destruction and blaming others increase social anxiety symptoms, while the strategies of refocusing on the plan and positive review are associated with experiencing less social anxiety symptoms. It has been determined that emotional warmth, among perceived parental attitudes, is associated with experiencing less social anxiety symptoms, while overprotectiveness and rejection are associated with experiencing more symptoms. It was determined that extraversion, conscientiousness and openness to development were negatively related to social anxiety symptoms, while emotionally inconsistent and negative valence dimensions were positively related. Additionally, the personality traits of extraversion, agreeableness, and openness to development, and the destruction strategy, one of the cognitive emotion regulation strategies, were found to predict social anxiety symptoms. It has been thought that in the treatment of SAD, it may be useful to teach the strategies of refocusing on the plan and positive review and to use therapy models that use cognitive emotion regulation strategies such as schema therapy, acceptance and commitment therapy or metacognitive therapy. The findings were discussed in the light of the literature, suggestions for future research and the limitations of the current study were presented.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin yakın ilişkilerinde bağlanım: Romantik ilişkilerle ilgili akılcı olmayan inançlar ve cinsiyet rolleri
The commitment of university students close relationships: Irrational romantic relationship beliefs and gender roles
ZEYNEP ASLAN DÖLEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖNER ÇELİKKALELİ
- Hemşirelerde iş - aile çatışmasının evlilik doyumu, psikolojik semptomlar ve ebeveynlik yeterlik algısı ile olan ilişkisinin incelenmesi
Investigating the relations between work - family conflict, marital satisfaction, psychological symptoms, and perceived parental efficacy in nurses
EBRU ÇULHA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikMuğla ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖZDE ÖZDİKMENLİ DEMİR
- Parent and child characteristics in developmental psychopathology
Gelişimsel psikopatolojide ebeveyn ve çocuk özellikleri
HATİCE MELİS YAVUZ MÜREN
- Sequential development of theory of mind and relations with receptive language, self - regulation, aggressive behavior and social competence in hearing impaired Turkish children
Türk işitme engelli çocuklarda zihin kuramı gelişimi ve alıcı dil, öz düzenleme, saldırganlık ve sosyal yetkinlik ile ilişkileri
AYÇA ALAYLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
PsikolojiKoç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE BİLGE YAĞMURLU
- The micro and macro interactional factors associated with socio - behavioral development in early childhood years
Erken çocukluk döneminde sosyal ve davranışsal gelişim ile ilişkili mikro ve makro etkenler
BERNA AKÇİNAR