Türkiye'de yayılış gösteren glis glis (Lınnaeus, 1766) (mammalia:rodentia) populasyonlarının morfolojik ve filogenetik analizi
Morphologic and phylogenetic analysis of Glis glis (Linnaeus, 1766)(mammalia: rodentia) populations distributed in Turkey
- Tez No: 875883
- Danışmanlar: PROF. DR. ERCÜMENT ÇOLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Zooloji, Biyoloji, Morfoloji, Zoology, Biology, Morphology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Glis glis Trakya'da, Batı Karadeniz'de İstanbul'dan Kastamonu'ya kadar ve Doğu Karadeniz'de, Ordu'dan Ardahan'a kadar olan bölgede yayılış göstermektedir. Bu tez çalışmasında G. glis'in yayılış alanından 28 lokaliteden toplanan 110 örnek morfolojik olarak incelendi. Topalanan örnekler alltür dikkate alınarak Trakya, Batı Karadeniz ve Doğu Karadeniz olmak üzere üç grup olarak incelendi. Yapılan morfolojik çalışmalar sonrası bu üç grubun bazı morfolojik özellikler bakımından ayrıldığı, İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı'nın da bazı morfolojik karakterler açısından ayrıma sebep olduğu tespit edildi. Buna ek olarak morfolojik çalışmalar sonucunda en fazla fark gösteren örnekler arasından seçilen 15 lokasyondan 18 örnek için filogenetik analizler yapıldı. Bu analiz için çekirdek gen bölgesi olan IRBP (İnterfotoreseptör bağlayıcı protein) gen bölgesi seçilmiş ve PZR ile çoğaltılan bölgelerin analizi yapıldı. Yapılan analizler sonucunda haplotipler belirlenerek ML filogenetik ağacı oluşturuldu. Çalışmaya dahil edilen 18 örneğe IRBP gen bölgesine göre tek haplotip verirken farklı lokasyonlardan iki haplotip dahil edilerek oluşturulan filogenetik analizde buzul sığınağı olduğu kabul edilen İtalya haplotipleri yakın bir dallanma verdiği tespit edildi. Bu sonuçlar literatürde olduğu gibi türün yakın zamanda hızlı genişleme yaptığını ortaya koymuştur. Bunlara ek olarak farklı lokasyonlardan Miyosen, Pliyosen ve Pleyistosen dönemlerine ait fosillerle güncel G. glis diş karakekterleri karşılaştırıldı. Bazı diş karakterlerinin fosil diş karakterleriyle uyumlu olduğu ortaya kondu.
Özet (Çeviri)
Glis glis is distributed in Thrace, the Western Black Sea region from Istanbul to Kastamonu, and the Eastern Black Sea region from Ordu to Ardahan. In this thesis, 110 specimens collected from 28 localities within the distribution range of G. glis were examined morphologically. The collected specimens were grouped into three categories based on subspecies: Thrace, Western Black Sea, and Eastern Black Sea. Morphological studies revealed that these three groups differ in certain morphological characteristics, with the Istanbul and Çanakkale Straits contributing to these distinctions. Additionally, phylogenetic analyses were conducted on 18 specimens from 15 locations that showed the most significant morphological differences. For this analysis, the nuclear gene region IRBP (Interphotoreceptor Retinoid-Binding Protein) was selected, and the amplified regions were analyzed using PCR. The analyses identified haplotypes, and a Maximum Likelihood phylogenetic tree was constructed. While the 18 specimens included in the study exhibited a single haplotype based on the IRBP gene region, the inclusion of two haplotypes from different locations in the phylogenetic analysis showed a close branching with Italian haplotypes, which are considered glacial refugia. These results support the literature indicating a rapid recent expansion of the species. Furthermore, dental characteristics of contemporary G. glis were compared with those of fossils from the Miocene, Pliocene, and Pleistocene periods from various locations, revealing that some dental traits of modern specimens are consistent with those of fossil specimens.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin kuzeyinde yayılış gösteren Yediuyur, Glis glis (Linnaeus, 1766) (Mammalia: Rodentia) populasyonlarının RAPD-PCR ile analizi
RAPD-PCR analysis of populations of edible dormouse, Glis glis (Linnaeus, 1766) (Mammalia: Rodentia) distributed in north of Turkey
SENEM ESİN SELÇUK
- Artvin'de yayılış göstere bazı memeli türlerinin DNA barkodlaması
DNA barcoding of some mammal species distributed in Artvin
SERAP ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiArtvin Çoruh ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PERİNÇEK SEÇKİNOZAN ŞEKER
- Türkiye'de doğal olarak yayılış gösteren ve endemik Helleborus vesicarius türünde in vitro somatik embriyogenesis ve haploidizasyon yöntemlerinin araştırılması
Investigation of in vitro somatic embryogenesis and haploidization methods in naturally distributed and endemic Helleborus vesicarius species in Turkey
BERFİN DÜZGÖREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAR SEVİNDİK
- Türkiye'de yayılış gösteren Beta L. (Chenopodiaceae)türlerinin sınıflandırılması üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
AYFER TAN
- Türkiye'de yayılış gösteren biebersteinia steph.cinsinin autekolojisi
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER SELÇUK