Āsār-e 'Ajam: A different vision for Iran's ancient history
Āsār-ı 'Acem: İran'ın antik tarihine farklı bir yaklaşım
- Tez No: 888617
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR TOLGA CORA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, on dokuzuncu yüzyılın sonlarında İran'da antik döneme dair çatışan algıları incelemektedir. Bu bakımdan çalışma, İranlılık kimliği ve İran milliyetçiliğinin entelektüel tarihine odaklanır. Seküler, İslam ve Arap karşıtı fikirleri 19.yüzyılda ortaya çıkan ve ana akım İran milliyetçiliğinin temel bileşenleri olarak gören tez, ayrıca milliyetçiliği teleolojik olarak yorumlayan ikincil literatürü eleştirir. Bu araştırma, İslam öncesi İran'a dair her türlü ilginin zorunlu olarak ana akım milliyetçilik ve mevcut dinî, sosyal ve entelektüel değerlerin toptan inkârı anlamına geldiği önermelerini de reddeder. Üç muhalif entelektüel—Mirza Fethali Ahundzâde, Celâleddin Mirza ve Mirza Aga Han Kirmani—Kaçar dönemi'nde milliyetçi düşünce ve tarihyazımının öncüleri olarak incelenmiştir. Buna karşın, Fursat al-Dovle'nin Āsār-ı 'Acem adlı eseri İslamî ve İslam öncesi İran'ı birbirini dışlayan tarihsel dönemler olarak görmeyerek İran kimliğine ve antik İran tarihine farklı bir yaklaşım geliştirir. Āsār-ı 'Acem, Kaçar dönemi entelektüelleri arasında antik döneme ilişkin artan ilgiyi yansıtsa da antik harabeleri anlamlandırmada alternatif yaklaşımların varlığını da gösterir. Bu araştırma ayrıca ana akım milliyetçiliğin doğuşunda etkili rol oynamış oryantalist ve Yeni-Zerdüştçü metinlerin Āsār-ı 'Acem'in başvurduğu kaynaklar arasında yer aldığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte; irfan, felsefe/kelam, inanç, ahlâk gibi öğeleri içine alan geniş bir kavramsal kategori olarak İslam'ın Fursat al-Dovle'nin antik tarihe ve eserde ele aldığı diğer konulara ilişkin tavrını belirlemede daha etkili bir faktör olduğunu savunmaktadır. Çalışma ayrıca Fursat'ın antik İran'a bakışının daha kapsayıcı bir İranlılık kimliğine işaret ettiğini gösterir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the contending perceptions of ancient history in late nineteenth-century Iran, focusing on the intellectual history of early Iranian nationalism and the concept of Iranianness. By defining secular, anti-Islamic, and anti-Arab ideas that emerged in the nineteenth century as the main components of mainstream nationalism in Iran, it critiques the secondary literature on Iranian nationalism for adopting a teleological interpretation of nationalism. This study rejects the notion that any interest in pre-Islamic Iran is necessarily related to that particular nationalism and requires a wholesale rejection of existing religious, social, and intellectual values. The three dissident intellectuals, Mīrzā Fath 'Alī Ākhūndzādah, Jalāl al-Dīn Mīrzā, and Mīrzā Āqā Khān Kermānī, are considered the pioneers of mainstream nationalist thought and historiography in this thesis. In contrast, Forsat al-Dowlah's Āsār-e 'Ajam exemplifies a different vision of Iran's ancient history, as it does not construct pre-Islamic and Islamic Iran as mutually exclusive for Iranian identity. Although Āsār-e 'Ajam reflects the rising interest in pre-Islamic Iran among Qajar literati, it highlights alternative approaches to making sense of ancient ruins. Despite the presence of orientalist and Neo-Zoroastrian sources influential in the emergence of mainstream nationalism in Āsār-e 'Ajam, it is argued that Islamic mysticism, philosophy/theology, faith, and ethics were more decisive conceptual categories in Āsār-e 'Ajam. This thesis argues that Forsat's vision of ancient Iran demonstrates a more inclusive conception of Iranianness and refutes the necessity of a binary perspective on the Iranian past.
Benzer Tezler
- Modeling and Application of a Vehicle Driving and SteeringControl System for an Autonomous Traffic Jam Assistant System
Başlık çevirisi yok
OĞUZCAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Otomotiv MühendisliğiTechnısche Unıversıtat MunchenPROF. DR. HABİL. ALOİS CHRİSTİAN KNOLL
- Boğaziçi kıyılarının görsel niteliklerinin turizm açısından değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
AYŞEGÜL HATİPOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDİA DÖKMECİ
- İran'da modernizasyon, ulus inşası ve mimari araçsallaştırma (1848-1941)
Modernization, nation building and architectural instrumentalization in Iran (1848-1941)
ARAS KAHRAMAN
Doktora
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MURAT GÜL
- XVII. yüzyıl Osmanlı tarih kaynağı olarak Ali Ufkî'nin mecmualarında Bağdad seferi türküleri
Türkî-s of Baghdad campaign in the mecmua-s of Ali Ufkî as a primary source of 17th century Ottoman history
HULUSİ ÖZBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Tarihİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- Hârûnürreşîd Döneminde Bermekîler
Barmakids in the period of Harun al-Rashid
SAMİ OKAN KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TarihHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL BÜLBÜL