The relationship between key individual psychological resources and psychological well-being: A meta-analysis study
Temel bireysel psikolojik kaynakların psikolojik iyi oluş ile ilişkisi: Bir meta-analiz çalışması
- Tez No: 901076
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP SÜMER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu meta-analiz çalışmasının ana amacı, temel bireysel psikolojik kaynaklar (psikolojik sağlamlık, umut, iyimserlik, öz saygı, öz yeterlik, öz kontrol ve bütünlük duygusu) ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin boyutunu araştırmaktır. Ayrıca, her bir temel bireysel psikolojik kaynağın psikolojik iyi oluş ile ilişkisinin boyutu da bu meta-analiz çalışması kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın betimleyici kısmında meta-analize dahil edilen araştırmaların yayımlanma tarihi, örneklem büyüklüğü, katılımcıların yaş ortalaması ve/veya yaş aralığı, özellikleri (üniversite öğrencisi ve diğer gruplar), cinsiyet dağılımı, köken ülkesi, Hofstede'nin altı boyuttan oluşan kültürel boyutları (güç mesafesi, bireysellik, başarıya yönelik motivasyon, belirsizlikten kaçınma, uzun vadeli yönelim ve hoşgörü), araştırmada kullanılan temel bireysel psikolojik kaynağın türü ve bu psikolojik kaynağı hangi ölçme aracı ile ölçtüğü, kullanılan psikolojik iyi oluş ölçeğinin uyarlama ya da orijinal olması yer almıştır. Meta-analize dâhil edilme kıstasları çerçevesinde yapılan taramalar sonucunda 170 ana çalışmadan 251 etki büyüklüğü elde edilmiştir. Hem ana meta-analizde, hem de alt gruplar bazında yapılan meta-analizlerde etki büyüklüklerinin hesabında rastgele etkiler modeli kullanılmıştır. Etki büyüklüklerinin ana ve alt grup bazındaki ilişki ve düzenleyici değişken analizlerinde iki (CMA programı kullanılarak) ve üç boyutlu meta-analiz (R programı kullanılarak) yöntemleri kullanılmıştır. Ana grup meta-analiz sonucu, temel bireysel psikolojik kaynaklar ile psikolojik iyi oluş arasında istatistiksel olarak anlamlı ve büyük düzeyde etki büyüklüğünde (0.589) bir ilişki olduğunu açıkça göstermiştir. Alt grup meta-analizlerinin sonuçlarına göre psikolojik sağlamlık (0.587), umut (0.559), iyimserlik (0.530), öz saygı (0.643), öz yeterlik (0.540), öz kontrol (0.431) ve bütünlük duygusu (0.676) ile bireylerin (çocuklar ve ergenler hariç) psikolojik iyi oluşları arasında orta düzeyde etki büyüklüğünde ve anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Etki büyüklükleri arasındaki çeşitliliğin kaynaklarını araştırmak amacıyla çalışmanın yayımlanma tarihi, örneklem büyüklüğü, katılımcıların yaş grubu, katılımcıların köken ülkeleri, Psikolojik İyi Oluş Ölçekleri'nin türü, temel bireysel psikolojik kaynakların ölçümünde kullanılan ölçeklerin kullanım sıklığı ve Hofstede'nin altı kültürel boyutu olmak üzere altı farklı düzenleyici değişkenin olası etkisi araştırılmıştır. Yapılan düzenleyici değişken analizlerinde bazı temel bireysel psikolojik kaynaklar (umut, iyimserlik, öz kontrol ve bütünlük duygusu) ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin, örneklem büyüklüğü, temel bireysel psikolojik kaynakların ölçümünde kullanılan ölçeklerin kullanım sıklığı, katılımcıların köken ülkeleri ve Hofstede'nin üç kültürel boyutuna (bireycilik, uzun vadeli yönelim ve hoşgörü) göre farklılaştığı görülmüştür. Çalışmanın bulguları güncel alan yazın doğrultusunda tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this meta-analysis was to investigate the extent of the relationship between key individual psychological resources (resilience, hope, optimism, self-esteem, self-efficacy, self-control, and sense of coherence) and psychological well-being. In addition, subgroup analyses based on the type of key individual psychological resources in relation to psychological well-being were also examined within the scope of this meta-analysis. The descriptive part included the year that the study was published, the sample size, gender distribution of the participants, age group of the participants (university students versus others), country of origin of the study participants, the type of key individual psychological resource, the scale used to measure key individual psychological resource, the type of Psychological Well-Being Scales used (adaptation or original), and Hofstede scores of six cultural dimensions (power distance, individualism, motivation towards achievement and success, uncertainty tolerance, long term orientation, and indulgence). Two hundred and fifty-one effect sizes were derived from 170 primary studies selected for the meta-analysis based on the inclusion criteria. The random effects model was used to compute effect sizes for both main group and subgroup analyses. For the main, subgroup, and moderator analyses, three-level meta-analyses using the R program, and two-level meta-analyses using the CMA program were conducted. The results clearly showed that there is a significant association between key individual psychological resources and psychological well-being, with an overall large effect size of 0.589. More specifically, resilience (0.587), hope (0.559), optimism (0.530), self-esteem (0.643), self-efficacy (0.540), self-control (0.431), and sense of coherence (0.676) are significantly associated with large and medium to large effect sizes on the psychological well-being of individuals (excluding children and adolescents). To explore heterogeneity among the effect sizes, the publication year of the study, sample size, age group of the participants, country of origin of the participants, version of the PWB Scales used, frequency of the usage of the scales used to assess key individual psychological resources, and Hofstede's six cultural dimensions were tested as potential moderators. Four significant moderators were found as sample size, frequency of the usage of scale for the assessment of key individual psychological variables, country of origin of the participants, and Hofstede's three cultural dimensions (individualism, long-term orientation, and indulgence) in the relationship between some of the key individual psychological resources (hope, optimism, self-control, and sense of coherence) and psychological well-being. The results were discussed in detail in line with the current literature.
Benzer Tezler
- Ticari banka yönetimi ve Türk ticari bankalarının temel yönetim sorunları
The management of the commercial bank and the basic problems of the Turkish comercial bank
AYŞE ÇİĞDEM ÖNAL
- Kentsel breccia üzerinden bir kent okuma modeli: Beşiktaş'ın gizli katmanları ve bellek anlatıları
An urban reading model through urban breccia: The hidden layers and memory narratives of Beşiktaş
ELİF ÖZTÜRK AKSOY
Doktora
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PELİN DURSUN ÇEBİ
- Ebeveyn-çocuk ilişkisinin yordayıcısı olarak özsaygı ve evlilik doyumu
Self-esteem and marriage satisfaction as predictors of parent-child relationship
ÖZLEM OFLAZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZHAN ÇOLAKKADIOĞLU
- Kur'an'da ahlâki bir değer olarak cömertlik ve olumsuz karşıtı olarak cimriliğin kavramsal tahlili
Conceptual analysis of generosity as a moral value and stinginess as its negative opposite in the Qur'an
OKAN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HAKKI İMAMOĞLU
- Alturistik liderliğin, öğretmenlerin işle bütünlüşmeleri üzerindeki etkisinde duygusal emek, okul şefafflığı ve kolaylaştırıcı okul yapısının aracılık rolüne yönelik bir model önerisi
A proposed model on the mediating role of emotional labor, school transparency, and facilitating school structure in the effect of altruistic leadership on teachers' work engagement
VİLDAN BURULDAY
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED ZİNCİRLİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER USLUKAYA