Ebeveyn-çocuk ilişkisinin yordayıcısı olarak özsaygı ve evlilik doyumu
Self-esteem and marriage satisfaction as predictors of parent-child relationship
- Tez No: 975595
- Danışmanlar: PROF. DR. OĞUZHAN ÇOLAKKADIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Psikoloji, Sociology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, evli bireylerin benlik saygısı ve evlilik doyumu düzeylerinin ebeveyn–çocuk ilişkisi üzerindeki yordayıcı etkilerini incelemektir. Araştırma, aile içi ilişkilerin psikososyal belirleyicilerine odaklanarak, ebeveynlerin öznel iyi oluş düzeylerinin çocuklarıyla kurdukları ilişkiler üzerindeki etkisini anlamaya yönelik olarak tasarlanmıştır. Literatürde, hem özsaygının hem de evlilik doyumunun bireylerin sosyal etkileşim biçimlerini ve iletişim kalıplarını etkilediği öne sürülmektedir. Bu bağlamda, araştırma, aile sistemi içinde ebeveyn–çocuk ilişkilerini etkileyen değişkenleri çok boyutlu bir yapıda ele almayı amaçlamaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüş ve örneklemini Türkiye'de yaşayan 304 evli birey oluşturmuştur. Veri toplama sürecinde üç temel ölçme aracı kullanılmıştır: Çocuk-Anababa İlişki Ölçeği (ÇAİÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve Evlilik Doyumu Ölçeği (EDÖ). Ölçeklerin güvenirlik düzeyleri Cronbach alfa katsayıları ile değerlendirilmiş ve her biri yüksek iç tutarlılık düzeyleri sunmuştur. Betimsel istatistiklerin ardından, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, değişkenlerin ardışık yordayıcı etkilerini incelemek için hiyerarşik regresyon modeli uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, ebeveyn–çocuk ilişki puanları ile hem özsaygı hem de evlilik doyumu arasında negatif yönlü anlamlı korelasyonlar olduğunu göstermiştir. Standart çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre, hem özsaygı hem de evlilik doyumu, ebeveyn–çocuk ilişki düzeyini anlamlı şekilde yordamaktadır. Hiyerarşik regresyon analizi ise, özsaygının modelde ilk sırada yer almasının ardından evlilik doyumu değişkeninin eklenmesiyle açıklanan varyansta önemli bir artış olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, her iki değişkenin birlikte ebeveyn–çocuk ilişkisine yönelik önemli açıklayıcı güce sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, ebeveynlerin psikososyal özelliklerinin çocuklarıyla olan ilişkilerine doğrudan etki ettiğini ve aile içi ilişkilerin niteliğinde belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Özsaygı düzeyi yüksek bireylerin, ebeveynlik rollerini daha sağlıklı şekilde yerine getirdikleri ve evlilik doyumu yüksek olan ebeveynlerin, çocuklarıyla daha olumlu iletişim kurdukları sonucuna ulaşılmıştır. Literatürde yer alan benzer çalışmalarla karşılaştırıldığında, elde edilen sonuçların büyük ölçüde tutarlılık gösterdiği görülmektedir. Araştırmanın bulguları doğrultusunda uygulayıcılara, özellikle aile danışmanlarına, psikolojik danışmanlara ve okul rehber öğretmenlerine yönelik öneriler geliştirilmiştir. Ayrıca, çalışmanın kesitsel yapısı, özbildirim temelli veri toplama sınırlılığı ve kültürel bağlam gibi etmenler göz önünde bulundurularak gelecekte yapılacak araştırmalara dair öneriler sunulmuştur. Boylamsal ve çok boyutlu araştırma desenleriyle farklı örneklemlerde benzer ilişkilerin incelenmesi önerilmektedir. Sonuç olarak, bu araştırma, aile içi ilişkilerde öznel iyi oluşun belirleyiciliğine dikkat çekerek, ebeveyn–çocuk ilişkilerini geliştirmeye yönelik müdahale programlarına kuramsal ve uygulamalı katkılar sunmayı amaçlamaktadır. Özellikle özsaygı ve evlilik doyumu gibi değişkenlerin, ebeveynlik becerilerini nasıl şekillendirdiğini ortaya koyması bakımından çalışma, literatüre özgün bir katkı sağladığı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the predictive roles of self-esteem and marital satisfaction in parent–child relationships among married individuals. In the context of family dynamics, psychosocial characteristics such as self-perception and relational satisfaction are considered essential dimensions that influence parenting practices and emotional bonds with children. Drawing upon theoretical and empirical findings in the field of family psychology, this research seeks to explore how individual and relational well-being among parents contributes to the quality of their interactions with their children. The study was conducted using a relational screening model, and the sample consisted of 304 married individuals living in Turkey. Three standardized measurement tools were utilized for data collection: the Parent–Child Relationship Scale (PCRS), the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), and the Marital Satisfaction Scale (MSS). The internal consistency of each scale was evaluated using Cronbach's alpha coefficients, and descriptive statistics were calculated. Pearson correlation analysis, standard multiple regression, and hierarchical regression analyses were conducted to test the hypotheses. The findings revealed significant negative correlations between parent–child relationship scores and both self-esteem and marital satisfaction levels. The multiple regression analysis showed that both self-esteem and marital satisfaction significantly predicted the quality of parent–child relationships. Moreover, hierarchical regression analysis demonstrated that the addition of marital satisfaction to the model after self-esteem significantly increased the explained variance. These results suggest that higher levels of self-esteem and marital satisfaction are associated with more positive and supportive parent–child interactions. In light of these findings, it is evident that psychosocial resources within the family play a crucial role in shaping the quality of the parent–child bond. Parents with greater self-worth and relational contentment tend to engage more effectively and empathetically with their children. These findings are consistent with existing literature suggesting that individual psychological well-being and relational harmony are key predictors of healthy parenting and family functioning. The implications of the study are discussed in terms of practical applications for family counselors, psychological practitioners, and educational institutions. Suggestions are provided to improve parental self-esteem and marital adjustment through individual and couple interventions. Limitations of the study include the use of self-report measures and a cross-sectional design, which restricts causal interpretations. Recommendations for future research include longitudinal studies, inclusion of children's perspectives, and cultural comparisons to broaden the understanding of family processes in diverse settings. In conclusion, this study contributes to the literature by emphasizing the importance of intrapersonal and interpersonal well-being in parental functioning. By identifying self-esteem and marital satisfaction as key predictors of parent–child relationship quality, the research underscores the need for holistic and systemic approaches to family support and development programs.
Benzer Tezler
- İlkokulda veli katılımı ile olumlu ebeveyn çocuk ilişkisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relation between parental involvement in primary school and the positive parent-child relationship
SENA ÖZİPEK ÇELENK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM DEMİR ÇELEBİ
- Ergenlerin arkadaşlık niteliği, ebeveynden ve okul ortamında öğretmenden algılanan destek ile akran zorbalığı/ zorbalığa maruz kalma arasındaki ilişkiler
The relations among adolescents? friendship quality, perceived parental support, teacher support in school climate and peer bullying/victimization
EBRU HELİN YABAN
- İlkokul çocuklarında duygu düzenleme ile sosyal yeterlilik ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between emotion regulation and social competence in primary school children
ÖZLEM GÜLGEZ
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT GÜNDÜZ
- İnflamatuar bağırsak hastalığı tanısıyla takip edilen çocukların COVİD-19 pandemisi sürecinde geliştirdikleri duygu-durum değişikliği ve uyku bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of mood changes and sleep disorders developed BY children followed up with the diagnosis of inflammatory bowel disease during the COVİD-19 pandemic
OZAN HİRA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
- Boşanmış aileye sahip bireylerde bağlanma stillerinin ilişki doyumu ve reddedilme duyarlılığı ile ilişkisi
The relationship of attachment styles between relationship satisfaction and rejection sensitivity in individuals with divorced family
ÖZGE NUR KAÇMAZ