2023 Kahramanmaraş merkezli depremleri yaşayan kişilerin travma sonrası stres belirtileri, travma sonrası büyüme düzeyleri ve algılanan sosyal destek düzeylerinin incelenmesi
Examination of post-traumatic stress symptoms, post-traumatic growth levels and perceived social support levels in individuals who experienced the 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes
- Tez No: 903563
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik travma, Stres bozuklukları-travmatik, Psychological trauma, Stress disorders-traumatic
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, 2023 Kahramanmaraş merkezli depremleri yaşamış kişilerin; travma sonrası stres, travma sonrası büyüme ve algılanan sosyal destek düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubu; depremleri yaşamış, 18 yaşın üzerinde, 407 kişiden oluşmaktadır. Bu doğrultuda katılımcılara; Kişisel Bilgi Formu, Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği, Travma Sonrası Büyüme Envanteri ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS 29.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarında karşılaştırma analizlerine bakıldığında, travma sonrası stres düzeyi; cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, çalışma durumu, yakın kaybı yaşama durumu, hasar düzeyi ve depremlerden sonra psikolojik destek alma durumuna göre anlamlı farklılık göstermiştir. Travma sonrası büyüme düzeyinde; cinsiyet, eğitim düzeyi ve depremden sonra psikolojik destek alma durumuna göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Algılanan sosyal destek düzeyinde ise; yaş, çalışma durumu ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık saptanmıştır. Korelasyon analizlerine bakıldığında ise; travma sonrası büyüme düzeyi ile travma sonrası stres düzeyi arasında anlamlı ve pozitif yönde düşük seviyede ilişki analiz edilirken; travma sonrası büyüme düzeyi ile algılanan sosyal destek düzeyi, anlamlı ve pozitif yönde orta seviyede ilişkili bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak bu çalışmanın, deprem gibi zorlayıcı travmatik yaşam olayları sonrasında gerçekleştirilecek psikolojik destek faaliyetlerinde ve afetler için ruh sağlığı politikalarının geliştirilme süreçlerinde faydalı olacağı düşünülmektedir. Ruh sağlığı profesyonellerince travmatik yaşantılara yönelik yürütülen psikososyal destek çalışmalarında zorlu yaşam olaylarının travma sonrası büyümeye katkısında, algılanan sosyal desteğin etkisinin göz önünde bulundurulmasının yardım alanların iyileşme süreçlerini destekleyeceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The main aim of this research is to examine the levels of posttraumatic stress, posttraumatic growth, and perceived social support among individuals who experienced the 2023 earthquakes centered in Kahramanmaraş, considering various variables. The study employed the relational screening model, a quantitative research method. The study group consists of 407 individuals who experienced the earthquakes and are over 18. Accordingly, participants were administered the Personal Information Form, the Post-Earthquake Trauma Level Determining Scale, the Posttraumatic Growth Inventory, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. The collected data were analyzed using the SPSS 29.0 program. In the research results, when looking at the comparative analyses, it was found that the level of posttraumatic stress showed significant differences based on gender, education level, marital status, employment status, experience of loss, level of damage, and whether psychological support was received after the earthquakes. Regarding the level of posttraumatic growth, significant differences were found based on gender, education level, and whether psychological support was received after the quake. In terms of perceived social support, significant differences were observed based on age, employment status, and education level. In correlation analyses, a low but significant positive relationship was identified between post-traumatic growth level and posttraumatic stress level, while a moderate and significant positive relationship was found between posttraumatic growth level and perceived social support level. Based on the research results, it is believed that this study will be beneficial in psychological support activities conducted after challenging traumatic life events, such as earthquakes, and in the development of mental health policies for disaster situations. In psychosocial support efforts aimed at addressing traumatic experiences, it is suggested that mental health professionals consider the impact of perceived social support on post-traumatic growth. This consideration is expected to aid in enhancing the recovery processes of those receiving help.
Benzer Tezler
- Malatya'da görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenme durumları üzerine yapılan niteliksel bir araştırma
A qualitative research on the affectedness of physical education teachers working in Malatya by the Kahramanmaraş centered earthquakes
ORHAN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KARADAĞ
- Türkiye'de 2023 yılında meydana gelen depremin mevsimlik tarım işçileri üzerine etkileri: Kahramanmaraş ili örneği
The effects of the 2023 earthquake in Turkey on seasonal agricultural workers: The example of Kahramanmaraş province
EDA SERDAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİYE SİBEL GÜLSE BAL
- Şubat 2023 Türkiye depremlerinden etkilenen köprülerin hasar durumlarının tahmini
Estimation of damage conditions of bridges affected by february 2023 Türkiye earthquakes
MUSTAFA GÖVERCİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ABDULLAH DÖNMEZ
PROF. DR. YASİN FAHJAN
- Deprem felaketinde gerçek ve tüzel kişilerin cezai yönden sorumluluğu
Criminal liability of natural and legal persons in earthquake disasters
SONER SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HukukÇağ ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TEVFİK ODMAN
- Devlet kurumlarının kriz dönemlerinde dezenformasyonla mücadele örneği: Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın deprem bültenleri
An example of state institutions combating disinformation in times of crisis: Analysis of earthquake bulletins of the Presidental Directorate of Communications
AYŞE İREM SUNGAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GazetecilikMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN BARIŞ DOSTER