PCR VE DİZİLEME TABANLI MARKÖRLER KULLANILARAK TÜRKİYE YONCA GERMPLAZMASININ MOLEKÜLER KARAKTERİZASYONU
MOLECULAR CHARACTERIZATION OF TURKISH ALFALFA GERMPLASM USING PCR- AND SEQUENCING-BASED MARKERS
- Tez No: 905914
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMAD AZHAR NADEEM, PROF. DR. MUHAMMAD ASIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Genetik çeşitlilik, Markörler, Moleküler karakterizasyon, PCR, Genetic diversity, Markers, Molecular Characterisation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye yonca (Medicago sativa L.) germplazmının moleküler karakterizasyonu PCR tabanlı SCoT ve iPBS-retrotranspozon markörleri ile dizileme tabanlı silicoDArT ve SNP markörleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma materyalini Türkiye orijinli 86 yerel yonca genotipi ve 8 ticari çeşit olmak üzere toplam 94 genotip oluşturmuştur. Dizileme tabanlı analizlerde kalite kontrol sonrası 74 genotip değerlendirmeye alınmıştır. SCoT analizlerinde 12 primerden elde edilen 391 bandın 382'si, iPBS-retrotranspozon analizlerinde 25 primerden elde edilen 753 bandın 731'i polimorfik bulunmuş, polimorfizm oranları sırasıyla %97,70 ve %97,07 olarak belirlenmiştir. Kalite filtrelemesi sonrasında silicoDArT analizlerinde 8504, SNP analizlerinde 10279 lokus kullanılmıştır. Genetik ilişkiler STRUCTURE, NeighborJoining, PCoA, AMOVA, Mantel ve Procrustes analizleriyle incelenmiştir. En olası popülasyon sayısı SCoT, silicoDArT ve SNP verilerinde K=2, iPBS-retrotranspozon verilerinde K=3 olarak belirlenmiştir. Ortalama genetik uzaklık değerleri SCoT için 0,346, iPBS-retrotranspozon için 0,647, silicoDArT için 0,774 ve SNP için 0,671 olarak hesaplanmıştır. AMOVA sonuçları, genetik varyasyonun büyük bölümünün popülasyonlar içinde yer aldığını ortaya koymuştur. Genotiplerin coğrafi kökenlerine göre keskin gruplar oluşturmaması, genetik yapının yalnızca coğrafi kökenle açıklanamayacağını göstermiştir. Diyarbakır1 genotipi SNP analizlerinde tutarlı biçimde ayrışarak özgün bir genetik profil sergilemiştir. SCoT ve iPBS-retrotranspozon markörleri ekonomik ve etkili araçlar olarak öne çıkarken, silicoDArT ve SNP markörleri genom düzeyinde kapsamlı bilgi sağlamıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye yonca genetik kaynaklarının korunması, ıslah programlarında değerlendirilmesi ve gelecekteki GWAS, QTL ve genomik seleksiyon çalışmalarına temel oluşturması açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the molecular characterization of Türkiye's alfalfa (Medicago sativa L.) germplasm was evaluated using PCR-based SCoT and iPBS-retrotransposon markers together with sequencing-based silicoDArT and SNP markers. The plant material comprised 94 genotypes, consisting of 86 local alfalfa genotypes of Turkish origin and 8 commercial cultivars. In the sequencing-based analyses, 74 genotypes were retained after quality control. In the SCoT analyses, 382 of 391 scorable bands from 12 primers were polymorphic, whereas in the iPBS-retrotransposon analyses, 731 of 753 bands from 25 primers were polymorphic, corresponding to polymorphism rates of 97.70% and 97.07%, respectively. After quality filtering, 8504 loci were used in the silicoDArT and 10279 loci in the SNP analyses. Genetic relationships were examined through STRUCTURE, Neighbor-Joining, PCoA, AMOVA, Mantel, and Procrustes analyses. The most probable number of populations was K=2 for the SCoT, silicoDArT, and SNP data, and K=3 for the iPBS-retrotransposon data. The mean genetic distances were 0.346 for SCoT, 0.647 for iPBS-retrotransposon, 0.774 for silicoDArT, and 0.671 for SNP. AMOVA revealed that most of the genetic variation resided within populations. The absence of sharp clustering according to geographical origin indicated that the genetic structure could not be explained by geographical origin alone. The Diyarbakır1 genotype consistently diverged in the SNP analyses, exhibiting a distinct genetic profile. While SCoT and iPBSretrotransposon markers were economical and effective tools, silicoDArT and SNP markers provided comprehensive genome-level information. These findings are important for conserving Türkiye's alfalfa genetic resources, evaluating them in breeding programs, and forming a basis for future GWAS, QTL, and genomic selection studies.
Benzer Tezler
- Designing sequenced characterized amplified region (SCAR) markers from direct sequencing of rapd bands for cultured fish
Kültür balıkları için rapd bantlarından doğrudan dizileme yöntemi ile dizisi karakterize edilmiş (SCAR) yeni markör dizaynı
ESMA BANU ÖZSOY
- Evaluating the role of housekeeping gene sequencing as a complementary approach to MALDI-TOF analysis for species identification
Tür tanımlamasında MALDI-TOF analizine tamamlayıcı bir yaklaşım olarak referans (housekeeping) gen dizilemesinin rolünün değerlendirilmesi
MOHAMED ABDULSALAM IBRAHIM ALGUSBI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
BiyoteknolojiKonya Gıda ve Tarım ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KIVANÇ BİLECEN
- Akciğer kanserinde moleküler tedavi hedeflerinin saptanması amaçlı ve yeni nesil dizileme tabanlı tanı kiti
Next generation sequencing based diagnosis kit for determining the molecular targets of therapy in lung cancer
TEVFİK HATİPOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
BiyoteknolojiAnkara ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA AJLAN TÜKÜN
- Türkiye'nin çeşitli bölgelerindeki ruminantlardan izole edilen Brucella türlerinin tüm genom dizileme temelli analizi
Whole genome sequencing based analysis of Brucella species isolated from ruminants in various regions of Türkiye
SONGÜL ÖTKÜN
Doktora
Türkçe
2023
Veteriner HekimliğiHarran ÜniversitesiVeterinerlik Mikrobiyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİL ERDENLİĞ GÜRBİLEK
- Spinal musküler atrofi hastalığı tanısında kullanılabilecek NGS-tabanlı dizi analizi kitinin geliştirilmesi
Development of an NGS-based sequence analysis kit for the diagnosis of spinal muscular atrophy disease
ARAZ ALPAY
Doktora
Türkçe
2024
BiyoteknolojiEge ÜniversitesiSağlık Biyoinformatiği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BUKET KOSOVA