Erişkin bireylerde beslenme okuryazarlığı ile obezite ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutrition literacy and obesity in adult
- Tez No: 907239
- Danışmanlar: PROF. DR. TURAN SET
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Obezite, beslenme, okuryazarlık, sağlık okuryazarlığı, Obesity, nutrition, literacy, health literacy
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Obezite prevalansı dünyada ve Türkiye'de giderek artan ciddi bir sağlık sorunudur. Bu çalışmada beslenme okuryazarlığı ile obezite ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız; kesitsel nitelikte olup Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'nda Aralık 2023 ile Nisan 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmaya Aile Hekimliği polikliniklerine ve üniversitemize bağlı eğitim Aile Sağlığı Birimine başvuran 18-64 yaş arası 328 hasta alınmıştır. Katılımcılar VKİ<30 ve VKİ≥30 olacak şekilde 2 gruba ayrılıp; katılımcılara sosyodemografik özellikler ve Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı'nı (YBOYDA) içeren bir anket formu, yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların yaş ortalaması 35,1±12,7 yıl, hesaplanan VKİ'lerinin ortalaması 29,2±6,9 kg/m2 idi. Katılımcıların %67,7 (n=222)'sini kadınlar oluşturmaktaydı. Gruplar (Grup 1:VKİ < 30 ve Grup 2:VKİ ≥ 30) karşılaştırıldığında; yaş (p=0,000), medeni durum (p=0,000), çocuk sayısı (p=0,000), eğitim durumu (p=0,000), kronik hastalık varlığı (p=0,000) açısından gruplar arasında anlamlı fark vardı. Grupların YBOYDA ölçeğinden aldıkları puanlar değerlendirildiğinde obez olan grubun besin grupları (p=0,004), porsiyon miktarları (p=0,03) ile sayısal okuryazarlık ve gıda etiketi okuma (p=0,000) alt bölümlerinde diğer gruba göre yeterli puan alma oranları anlamlı derecede düşüktü. Sonuç: Çalışmamızda erişkinlerde VKİ arttıkça YBOYDA ölçeğinden alınan puanın azaldığı, obez olan bireylerde obez olmayanlara göre beslenme okur yazarlığı düzeyinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Çalışmamızın neticesinde obezitenin önüne geçmede kişilerin ve toplumun beslenme okur yazarlığı seviyesinin arttırılmasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: The prevalence of obesity is a growing and serious health problem both globally and in Turkey. This study aims to evaluate the relationship between nutrition literacy and obesity. Method: Our study is cross-sectional and was conducted between December 2023 and April 2024 at the Department of Family Medicine, Faculty of Medicine, Karadeniz Technical University. A total of 328 patients aged 18-64 who applied to the Family Medicine outpatient clinics and the Family Health Unit affiliated with our university were included in the study. Participants were divided into two groups based on BMI<30 and BMI≥30, and they were administered a questionnaire including sociodemographic characteristics and the Evaluation Instrument of Nutrition Literacy on Adults (EINLA) through face-to-face interviews. Results: The mean age of the participants in our study was 35.1±12.7 years, and their average calculated BMI was 29,2±6,9 kg/m². Of the participants, 67,7% (n=222) were female. When the groups (Group 1: BMI < 30 and Group 2: BMI ≥ 30) were compared, there was a significant difference between the groups in terms of age (p=0.000), marital status (p=0.000), number of children (p=0.000), educational status (p=0.000), and presence of chronic disease (p=0.000). When the scores of the groups from the EINLA scale were evaluated, the obese group had significantly lower rates of adequate scores of food groups (p=0.004), daily portion quantities (p=0.03) and reading the food label and numerical literacy (p=0.000) subsections compared to the other group. Conclusion: In our study, it was determined that as BMI increased in adults, the score obtained from the EINLA scale decreased, and the nutritional literacy level was lower in obese individuals than in non-obese individuals. As a result of our study, it was concluded that increasing the nutritional literacy level of individuals and society is important in preventing obesity.
Benzer Tezler
- Erişkin yaş grubundaki obez ve obez olmayan bireylerde beslenme bilgi düzeyi ve sağlıklı beslenme tutumunun değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional knowledge level andhealthy eating attitude in obese and non-obese individuals in adult age group
ZÜBEYDE BOZDOĞAN KURŞUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE DİDEM ESEN
- Genç erişkin bireylerde analjezik ve antiinflamatuar ilaç kullanım düzeyinin fiziksel aktivite, uyku kalitesi ve beslenme ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between analgesic and anti-inflammatory drug use levels and physical activity, sleep quality and nutrition in young adults
ABDULLAH AKBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA YILDIRIM BAŞ
- Erişkin bireylerde diş aşınmalarının ve etkenlerinin değerlendirilmesi: Vaka-kontrol çalışması
The evaluation of tooth wear and associated risk factors: A case-control study
CANSU ATALAY
Doktora
Türkçe
2016
Diş HekimliğiHacettepe ÜniversitesiDiş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE GÜL ÖZGÜNALTAY
- Genç erişkin bireylerde dinapeni varlığının postür, spinal mobilite, kas kuvvet ve enduransı üzerine etkisi
The effect of dynapenia on posture, spinal mobility, muscle strength and endurance in young adults
AYNUR AYAZZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonAtılım ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAGİHAN ACET
- Erişkin dehb olan bireylerde periferik inflamatuar biyobelirteçler, serum B12, folat ve ferritin düzeylerinin incelenmesi
Investigation of periperipheral inflammatory biomarkers, serum B12, folate and ferritin levels in adults with adhd
CANAN BENGİSU AYGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARUK KURHAN