Evaluation of healthcare service accessibility in urban regions using GIS
Kentsel bölgelerde sağlık hizmetlerine erişilebilirliğin CBS kullanılarak değerlendirilmesi
- Tez No: 915303
- Danışmanlar: PROF. DR. HEDİYE TÜYDEŞ YAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ulaşım, Sağlık Kurumları Yönetimi, Transportation, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Temel kentsel hizmetlere erişim, sağlık hizmetleri (SH) de dahil olmak üzere, farklı SH noktalarının dağılımına ve bunlara erişim imkanı veren mevcut ulaşım modlarının dağılımına bağlıdır. Bu tezin ana odağı, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında farklı analiz araçları kullanılarak bir kentsel bölgedeki SH'lerin erişebilirliklerinin değerlendirilmesidir. Birincil SH noktası olan Aile Sağlık Merkezleri (ASM'ler), temel hizmetler ve kolay erişim için planlandığından, yürüyüş için hizmet alanları değerlendirilmelidir, buna karşın ikincil sağlık hizmetleri olarak kategorize edilen hastaneler, daha büyük ve daha karmaşık SH talebine cevap verirler, bu nedenle motorlu erişilebilirlik, yani özel araç (PC) ve toplu taşıma (PT) açısından değerlendirilir. İlki, ağ-mesafe tabanlı hizmet alanı aracı kullanılarak değerlendirilebilir; ama ikincisi, kentsel alanın küçük parçalara bölünmesi ile oluşturulacak birimlerin, en yakın hastaneye olan erişilebilirliğinin incelenmesi için rota analiz aracı kullanılmasını gerektirir. Bir kentsel altbölgenin PC ve PT tabanlı erişilebilirliği arasındaki seyahat süresi farkı,“PT Dezavantajı”olarak tanımlanabilir. Konya şehrindeki 198 ASM ve 15 hastanenin erişilebilirliğini sayısal olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar, ASM'lerin merkezi alanlarda daha eşit bir şekilde dağıldığını, ancak sanayi bölgelerinde (kuzeydoğu), yeni gelişen dış mahallelerde (kuzeybatı) ve düşük yoğunluklu bahçeli konut alanlarında (güney ve güneybatı) seyrek olduğunu göstermektedir. Bu alanlar ayrıca sınırlı rotalar ve düşük hizmet sıklığı nedeniyle önemli PT dezavantajı yaşamaktadır. Bulgular, PT altyapısını geliştirme ve şehir genelinde sağlık hizmetlerine eşit erişimi sağlama ihtiyacını vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Access to basic urban services, including healthcare services (HSs), depends on the distribution of different HS points and the available transportation modes to reach them. The main focus of this thesis is the evaluation of distribution of HSs in an urban region, using different analyses tools in the Geographical Information Systems (GIS) environment. As Family Healthcare Centers (FHCs), are the primary HS, are planned for basic services and easy access, their service areas for walking should be evaluated, whereas such as hospitals, categorized as secondary healthcare services (SHSs), serve bigger and more complicated HS demand, thus, would be evaluated for motorized accessibility, i.e. private car (PC) and public transit (PT). The former is evaluated using the network-distance based service area tool; the latter required urban grid generation, where the accessibility of each unit to the nearest hospital is calculated using route analysis tool. The travel time difference between the PC- and PT-based accessibility of a grid is defined as the“PT Disadvantage”. Numerical results of accessibility of 198 FHCs and 15 hospitals in the city of Konya. Results show more evenly distribution of FHCs in central areas, but sparsely in industrial zones (northeast), newly developing outskirts (northwest), and low-density recreational housing areas (south and southwest). These areas also experience significant PT disadvantage due to limited routes and low service frequency. The findings highlight the need to enhance PT infrastructure and ensure equitable access to healthcare services across the city.
Benzer Tezler
- Social vulnerability analysis of the cities affected by the february 6 kahramanmaras earthquakes
6 şubat Kahramanmaraş depreminden etkilenen şehirlerin sosyal hasar görebilirlik analizi
HİLAL AKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KARAMAN
- Analysis and evaluation of soil and water geography in distribution of health services in rania district by using geographic information system
Coğrafi bilgi sistemi kullanılarak ranıa bölgesinde sağlık hizmetlerinin dağılımında toprak, su ve coğrafyanın analizi ve değerlendirilmesi
ABDALLA KHALID ABDALLA KHOSHNAW
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
ZiraatBingöl ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALAADDİN YÜKSEL
- Aile Sağlığı Merkezlerinin tercih edilebilirliğinde etkin mimari tasarım kriterlerinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of effective architectural design criteria in the preference for primary health centers using multi-criteria decision-making methods
MÜNEVVER DERYA ANGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MimarlıkGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP YEŞİM İLERİSOY
- Meta öğrenme modeliyle şehirlerin 15 dakikalık şehir kavramına olan uyumlarının değerlendirilmesi: istanbul örneği
Assessment of urban compliance with the 15-minute city concept through a meta-learning model: the case of İstanbul
AYDIN FURKAN TERZİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDE DEMİREL
- Sayısal yükseklik ve arazi modelleri kullanılarak kıyı şeridindeki tsunami tehlikesinin değerlendirilmesi: -dereağzı örneği
Assessing tsunami hazard along the coastline using digital elevation and terrain models: A case study of dereağzi
BÜŞRA BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KARAMAN