Bir aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde aneminin uyku kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between anemia and sleep quality in individuals admitted to a family medicine clinic
- Tez No: 917988
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Anemi, Pittsburg uyku kalitesi ölçeği, Uyku kalitesi, Family practice, Anemia, Pittsburg sleep quality index, Quality of sleep
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Anemi, hemoglobinin yaş ve cinsiyete göre belirlenen değerlerin altında olmasıdır. Dünyada yaygın olarak gözlenen anemi Türkiye'de de sık olarak rastlanmaktadır. Aneminin bu kadar yaygın olması onu bir halk sağlığı sorunu haline getirmektedir. Temel yaşam gereksinimlerinden olan uyku ise, bireyin fizyolojik ve psikolojik iyilik halinin sürdürülmesi için çok önemlidir. Uyku kalitesini etkileyen birçok fiziksel ve çevresel faktör bulunmaktadır. Çalışmamızda polikliniğimize başvuran bireylerde anemi varlığının uyku kalitesi ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın örneklemini 01.03.2024-31.05.2024 tarihleri arasındaki üç aylık sürede Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği birimlerine başvuran bireylerden dahil etme kriterlerini karşılayan 244 kadın, 82 erkek olmak üzere 326 birey oluşturmuştur. Araştırmada veriler yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmış, katılımcılara veri toplama ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) anketi uygulanmış, son üç ay içinde yapılmış hemogram tetkiki olanların bu verileri değerlendirilmiş, tetkiki bulunmayanlardan ise klinik durumu gerektirenlerden tam kan sayımı tetkiki yapılmıştır. Anemi kriteri kadınlarda Hb<12 g/dl, erkeklerde Hb<13 g/dl olarak kabul edilmiştir. PUKİ puanı ≤5 olanların uyku kalitesi iyi, ≥6 olanların ise uyku kalitesi kötü olarak kabul edilmiştir. Bulgular: 326 katılımcının 61'inde (%18,7) anemi saptanmış, 265'inde (%81,3) anemiye rastlanmamıştır. Kadınlarda anemi erkeklerden daha yüksek saptanmıştır (p=0,002). Anemi ile yaş, yaş grubu, medeni durum, eğitim düzeyi, meslek, gelir durumu, sigara ve alkol kullanımı arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Kronik hastalık grupları ile anemi grubu arasında anlamlı fark oluşmamıştır (p>0,05). Kadınların uyku kalitesinin erkeklerden daha kötü olduğu saptanmıştır. Sigara kullanmayanlarda uyku kalitesi sigara kullananlara göre daha iyi saptanmıştır. Lise mezunlarının yüksekokul ve üniversite mezunlarına göre, öğrencilerin memurlara göre ve geliri daha az olanların geliri daha fazla olanlara göre daha iyi uyku kalitesine sahip oldukları sonuçlarına varılmıştır (p<0,05). Yaş, yaş grubu, medeni durum ve alkol kullanımında ise uyku kalitesi açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Anemisi olanların uyku kalitesi, anemisi olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha kötü olarak bulunmuştur (p=0,008). Sürekli ilaç kullanımı, uyku üzerinde etkili ilaç kullanımı ve kullanılan ilaç sayısı ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Kalp damar hastalığı, endokrin ve nörolojik hastalık tanıları olanlarda uyku kalitesi anlamlı düzeyde daha kötü saptanmıştır (p<0,05). PUKİ sonucu kötü grubunda Hemoglobin (Hb) ve hematokrit (Hct) değerleri daha düşük (p=0,001), eritrosit dağılım genişliği (RDW) değeri artmış (p=0,009) olarak saptanmıştır. PUKİ puanı ile cinsiyet, medeni durum, meslek, gelir durumu ve sigara kullanımı arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Beden kitle indeksi (BKİ) grupları ile anemi durumu, PUKİ sonucu ve PUKİ puanı arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda aneminin uyku kalitesini etkileyen önemli bir faktör olduğu ve kadınlarda daha yüksek prevalans gösterdiği tespit edilmiştir. Uyku kalitesini etkileyen diğer sosyodemografik ve sağlıkla ilişkili faktörler de belirlenmiştir. Bu bulgular, toplum sağlığı açısından anemi ve uyku kalitesine yönelik farkındalığın artırılması ve önleyici sağlık uygulamalarının desteklenmesi gerektiğini göstermekte olup ileri çalışmaların yapılması, anemi ve uyku kalitesi ilişkisini daha kapsamlı sonuçlara ulaştıracaktır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Anemia is defined as hemoglobin levels falling below the thresholds determined by age and gender. Anemia, a globally widespread condition, is also commonly encountered in Turkey. Its high prevalence classifies it as a public health issue. Sleep, a fundamental necessity for life, is essential for maintaining physiological and psychological well-being. Numerous physical and environmental factors affect sleep quality. This study aims to investigate the relationship between anemia and sleep quality in individuals attending our clinic. Materials and Methods: The sample of our study consisted of 326 individuals, 244 women and 82 men, who met the inclusion criteria among the individuals who applied to the Family Medicine units of Health Sciences University Antalya Training and Research Hospital in the three-month period between 01.03.2024 and 31.05.2024. Data were collected through face-to-face interviews using a data collection form and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Hemogram results from the past three months were evaluated, and necessary tests were conducted for participants lacking recent results as per their clinical needs. Anemia was defined as Hb <12 g/dl for females and Hb <13 g/dl for males. Participants with a PSQI score ≤5 were classified as having good sleep quality, while those scoring ≥6 were classified as having poor sleep quality. Results: Among the 326 participants, 61 (18,7%) were found to have anemia, while 265 (81,3%) did not. Anemia was significantly more prevalent in females than males (p=0.002). No significant associations were observed between anemia and age, age group, marital status, education level, occupation, income, smoking, or alcohol use (p>0.05). Similarly, no significant differences were found between chronic disease groups and anemia status (p>0.05). Females had poorer sleep quality than males. Non-smokers demonstrated better sleep quality compared to smokers. High school graduates had better sleep quality than university graduates, students had better sleep quality than office workers, and individuals with higher income than expenses reported better sleep quality than those with higher expenses (p<0.05). However, no significant differences in sleep quality were found based on age, age group, marital status, or alcohol use (p>0.05). Participants with anemia had significantly poorer sleep quality than those without anemia (p=0.008). No significant relationships were detected between continuous medication use, sleep-affecting medications, the number of medications used, and sleep quality (p>0.05). Individuals with cardiovascular, endocrine, or neurological conditions had significantly poorer sleep quality (p<0.05). In the poor sleep quality group (high PSQI scores), hemoglobin (Hb) and hematocrit (Hct) levels were lower (p=0.001), and red cell distribution width (RDW) values were higher (p=0.009). Significant associations were identified between PSQI scores and gender, marital status, occupation, income level, and smoking (p<0.05). No significant relationships were observed between (Body mass index) BMI groups and anemia status, PSQI outcomes, or PSQI scores (p>0.05). Conclusion: This study demonstrated that anemia is an important factor affecting sleep quality, with higher prevalence in females. Other sociodemographic and health-related factors influencing sleep quality were also identified. These findings highlight the need to increase awareness of anemia and sleep quality as public health concerns and to support preventive healthcare practices. Further research is needed to provide more comprehensive insights into the relationship between anemia and sleep quality.
Benzer Tezler
- Demir eksikliği anemisi olan hastalarda dikkat işlevlerinin ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of attention functions and sleep quality in patients with iron deficiency anemia
BERNA UÇAK GÜNEY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKCAN BASAT
DR. ABDULLAH OZAN POLAT
- 2015 yılında S.B.Ü. Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran yetişkin hastalardan demir eksikliği olanlar ile olmayanların D vitamini düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of vitami̇n d levels on adult patients who has iron deficiency and who does not have iron deficiency that applied to family medicine policlinic in S.B.Ü. Haseki̇ Eği̇ti̇m ve Araştirma Hastanesi̇ in 2015
KADİR EMRAH ERCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEÇİL ARICA
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran 60 yaş ve üzeri hastalarda polifarmasi durumunun anemi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of polypharmacy on anemia in patients aged 60 and over applying to the family medicine clinic
BÜŞRA BABAÇ ERGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
DR. SİBEL BAKTIR ALTUNTAŞ
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı polikliniklerine herhangi bir şikâyeti olmaksızın başvuran kişilerin serum Vitamin B12, folik asit, hemogram, ferritin, LDL kolesterol,trigliserid düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum Vitamin B12, folic acid, complete blood count, ferritin, LDL cholesterol, and triglyceride levels of people applicant to the Ankara University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine Polyclinics without any complaints
KADİR AYTAÇ ÜNALDI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER
- Hasta kan yönetimi polikliniğine başvuran hastaların depresyon anksiyete düzeylerinin değerlendirilmesi ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Evaluation of depression and anxiety levels and associated factors in patients admitted to the anemia clinic
BETÜL DERTLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSakarya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN