Çok kriterli karar vermede yeni bir yöntem önerisi: Geliştirilmiş kriter ağırlıklandırma yöntemi, kesin ve bulanık sayılarla uygulamalar
A new procedure proposal for multi-criteria decision making: Improved criteria weighting method, applications with crisp and fuzzy numbers
- Tez No: 920035
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL SAVAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Çok kriterli karar verme, Multi criteria decision making
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çok kriterli karar verme yöntemleri, işletme alanındaki karar verme süreçlerinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Hangi çok kriterli karar verme problemi olursa olsun, karar verme sürecindeki en önemli konulardan biri, kriterlerin ağırlıklarının belirlenmesidir. Kriter ağırlıkları objektif ve subjektif yöntemlerle belirlenebilmektedir. Ancak, bu yöntemlerin güçlü yönlerinin olmasının yanında, zayıf yönlerinin de bulunduğu, bazı yöntemlerin tartışmaya açık taraflarının bulunduğu görülmüştür. Bu çalışmada, subjektif kriter ağırlıklandırma yöntemlerinden AHP, SWARA, BWM, PIPRECIA ve FUCOM'un metodolojilerini irdeleyerek, iyileştirilmiş bir subjektif kriter ağırlıklandırma prosedürü geliştirmek, yeni önerilecek“Geliştirilmiş Kriter Ağırlıklandırma Yöntemi (ICWM)”çerçevesinde kesin ve bulanık sayılarla uygulama örnekleri vermek amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında yöntemin bulanık sayılarla genişletilmiş hali olan“Bulanık Geliştirilmiş Kriter Ağırlıklandırma Yöntemi (ICWM-F)”metodolojisi de verilmektedir. Çalışmada ayrıca, karşılaştırma analizleri verilerek ICWM ve ICWM-F'nin güvenilirliğinin gösterilmesi hedeflenmektedir. Analiz sonuçlarına bakıldığında, ICWM ve ICWM-F'nin, literatürde güvenilir bulunan bu yöntemlerle yakın sonuçlar verdiği, bulunan ağırlıkların yöntemler arası korelasyonlarının çok güçlü olduğu görülmektedir. Ayrıca ICWM ve ICWM-F'nin, ikili karşılaştırma sayısı, tutarlılık ve pratiklik bakımından avantajlar sağladığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Multi-criteria decision-making methods are widely used in business decision-making processes. Regardless of the multi-criteria decision making problem, one of the most important issues in the decision-making process is to determine the weights of the criteria. Criterion weights can be determined by objective and subjective methods. However, besides the strengths of these methods, it has been observed that there are also weaknesses and some methods have controversial aspects. In this study, it is aimed to develop an improved subjective criterion weighting procedure by examining the methodologies of AHP, SWARA, BWM, PIPRECIA and FUCOM, which are subjective criterion weighting methods, and to give application examples with exact and fuzzy numbers within the framework of the newly proposed“Improved Criteria Weighting Method (ICWM)”. In this context, the“Fuzzy Improved Criterion Weighting Method (ICWM-F)”methodology, which is an extended version of the method with fuzzy numbers, is also given within the scope of the study. The study also aims to demonstrate the reliability of ICWM and ICWM-F by providing comparative analyses. Looking at the analysis results, it is seen that ICWM and ICWM-F give similar results to these methods, which are found to be reliable in the literature, and the correlations between the weights found are very strong. In addition, it has been determined that ICWM and ICWM-F provide advantages in terms of the number of pairwise comparisons, consistency and practicality.
Benzer Tezler
- Ülkelerin gelişmişlik sıralamasının belirlenmesinde yeni bir model önerisi: Çok kriterli karar verme
A new model suggestion in determining the development ranking of countries: Multi-criteria decision making
GÜZİN SEZER ÇUKURTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiNuh Naci Yazgan Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN KÖSE
- Efficient estimation of Shrinkage parameters in fuzzy Ridge and fuzzy Liu regression models using α-cut-based methods under multicollinearity
Çoklu bağıntı durumunda bulanık Ridge ve bulanık Liu regresyon modellerinde α-kesim tabanlı yöntemler kullanılarak Shrinkage parametrelerinin etkin tahmini
AMMAR HOMAIDA
- Banka şube mimarisinin yeni teknolojilere adapte olabilme potansiyelinin ölçülmesine yönelik bir yaklaşım önerisi
Measuring adaptability of the banking branchs to the new technologies: A new approach
SEÇİL ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI KANAN
- Using analytic hierarchy process as a decision-making tool in the design process of building elements: A case study on a portable dwelling unit
Yapı elemanı tasarım sürecinde bir karar alma aracı olarak analitik hiyerarşi yönteminin kullanılması: Taşınabilir bir barınma birimi örneği
MERİÇ ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH YAZICIOĞLU
- Re-thinking the cities in the digital era: An urban living lab concept
Dijital çağda kentleri yeniden düşünmek: Kentsel yaşam laboratuvarı konsepti
ÖZGE ÇELİK YILMAZ
Doktora
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZHAN ERTEKİN