Epilepsili hastalarda öz-yönetim ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation self- management and quality of life in patients with epilepsy
- Tez No: 921421
- Danışmanlar: PROF. DR. MUKADDER MOLLAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Hemşirelik, Yaşam kalitesi, Epilepsy, Nursing, Quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, epilepsi tanısı almış bireylerde öz-yönetim ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı ve analitik olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Sivas il merkezinde bulunan Sivas Numune Hastanesinde nöroloji polikliniğine başvuran epilepsi tanılı hastalar arasından rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 131 epilepsi hastası ile Ağustos 2023- Ocak 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Hasta Tanılama Formu, Epilepsi Hastalarında Öz-Yönetim Ölçeği (EÖYÖ) ve Epilepsili Hastalarda Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOLIE-31)'ni içeren veri toplama araçları kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için veri toplama öncesinde etik kurul onayı ile yazılı kurum izinleri alınmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde, SPSS 23.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistik testleri ile sayı ve yüzdelik dağılımlar ile ortalama, standart sapma, maksimum ve minimum değerlerin analizi, Bağımsız Gruplarda t testi, ANOVA varyans analizi, Tukey Post Hoc testi, Levene Testi, Pearson Korelasyon Katsayısı Analizi ve Lineer Regresyon analizi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan epilepsili hastalarının %51,9 'unun kadın, %51,1'inin evli, %42'sinin ilkokul mezunu, %87'sinin çalışmadığı, %83,2'sinin şehirde yaşadığı, %58'inin eş ve/veya çocukları ile beraber yaşadığı, %61,1'inin gelir düzeyinin kötü olduğu ve yaş ortalamasının 45,89±18,31 olduğu belirlenmiştir. Epilepsi hastalarının EÖYÖ ortalama puanı 104,73±10,99 olup orta düzeyde öz-yönetime sahip oldukları ve QOLIE-31'den ise ortalama 49,11±22,76 puan ile orta düzeyden düşük yaşam kalitesine sahip oldukları saptanmıştır. Epilepsi hastalarında öz-yönetim ile yaşam kalitesi düzeyi arasında orta seviyede ve pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu; epilepsi hastalarında öz-yönetim düzeyi arttıkça yaşam kalitesi düzeyinin anlamlı düzeyde arttığı ve öz-yönetimde bir birimlik artışın yaşam kalitesi düzeyinde %42'lik bir artış sağladığı belirlenmiştir. Epilepsi hastalarının eğitim düzeyi, çalışma durumu, gelir düzeyi, nöbet tipi, nöbet sıklığı ve tedavi rejimi hem öz-yönetim hem yaşam kalitesi düzeyi açısından anlamlı fark bulunurken, medeni durum ve birlikte yaşanılan kişiler öz-yönetim düzeyi açısından anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Sonuç olarak, epilepsi hastalarının yaşam kalitelerinin orta düzeyin altında olduğu ve orta düzey öz-yönetime sahip oldukları belirlenmiştir. Epilepsi hastalarında öz-yönetim ile yaşam kalitesi düzeyi arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunduğu, hastaların öz-yönetim düzeyindeki artışın yaşam kalitesini olumlu şekilde etkilediği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This descriptive and analytical study was conducted to evaluate self-management and quality of life in individuals diagnosed with epilepsy. The study was conducted between August 2023 and January 2024 with 131 epilepsy patients selected by random sampling method among patients diagnosed with epilepsy who applied to the neurology outpatient clinic at Sivas Numune Hospital in Sivas provincial center. The data of the study were obtained by using data collection tools including Patient Identification Form, Self-Management Scale in Epilepsy Patients (SMSE) and Quality of Life in Patients with Epilepsy Scale (QOLIE-31). Ethics committee approval and written institutional permissions were obtained prior to data collection. In the evaluation of the research data, descriptive statistical tests, number and percentage distributions, mean, standard deviation, analysis of maximum and minimum values, Independent Groups t test, ANOVA analysis of variance, Tukey Post Hoc test, Levene Test, Pearson Correlation Coefficient Analysis and Linear Regression analysis were used using SPSS 23.0 program. A value of p<0.05 was considered significant in the evaluation of the data. It was determined that 51.9% of the patients with epilepsy who participated in the study were female, 51.1% were married, 42% were primary school graduates, 87% were not working, 83.2% lived in the city, 58% lived with their spouses and/or children, 61.1% had a poor income level and the mean age was 45.89±18.31. Epilepsy patients were found to have moderate self-management with a mean score of 104.73±10.99 on the ESLS and a lower than moderate quality of life with a mean score of 49.11±22.76 on the QOLIE-31. It was determined that there was a moderate and positive significant relationship between self-management and quality of life level in epilepsy patients; as the level of self-management increased in epilepsy patients, the level of quality of life increased significantly and a one-unit increase in self-management provided a 42% increase in quality of life level. While education level, employment status, income level, seizure type, seizure frequency and treatment regimen of epilepsy patients showed a significant difference in terms of both self-management and quality of life level, marital status and cohabitants showed a significant difference in terms of self-management level. As a result, it was determined that the quality of life of epilepsy patients was below medium level and they had medium level self-management. It was determined that there was a significant relationship between self-management and quality of life level in epilepsy patients and that the increase in the self-management level of patients positively affected the quality of life.
Benzer Tezler
- Epilepsi hastalarında öz yönetim ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of self-management and quality of life in epilepsy patients
HAZEL AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE NEFİSE BAHÇECİK
- Epilepsi hastalarının epilepsi ile ilgili bilgi, davranış ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of epilepsy-related knowledge, behavior and quality of life in epilepsy patients
ZÜBEYDE BURCU ALPTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN HÜSEYİN AKSOY
- Epilepsi öz-yönetim ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability of the turkish version of the epilepsy self management scale
KÜBRA YENİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Hemşirelikİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZELİHA TÜLEK
- Epilepsi hastalarında içselleştirilmiş damgalanma ve özyönetim düzeyinin incelenmesi
Examination of internalized stigma and self management level in patients with epilepsy
SEHER KIZILASLAN
- Epilepsi hastalarında öz yönetim: Nitel bir çalışma
Self management in patients with epilepsy :A qualitative study
SİBEL TUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikiyatriAtatürk ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA GÖKALP