Otizmli çocuk annelerinin manevi başa çıkma ve olumlu düşünme becerilerinin ebeveyn tükenmişliğine etkisi
The effect of spiritual coping and positive thinking skills on parental exhaustion in mothers of children with autism
- Tez No: 922891
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHTIŞEN KARTAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, otizmli çocuk annelerinin, manevi başa çıkmalarının ve olumlu düşünme becerilerinin ve ebeveyn tükenmişliğine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı kesitsel modelindeki araştırma Tokat merkez ve ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bulunan özel eğitim okulları ve özel eğitim rehabilitasyon merkezlerinden eğitim alan otizmli çocuğu olan 261 annenin katılımıyla 13 Mart – 1 Kasım 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Manevi Başa çıkma Ölçeği, Olumlu Düşünme Becerileri Ölçeği ve Ebeveyn Tükenmişliği Değerlendirmesi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Ortalama±Standart Sapma, kategorik değişkenler sayı ve yüzde (%) değerleri, Medyan, parametrik özelliklerin sağlandığı durumlarda Bağımsız Örneklem t testi veya Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), parametrik özelliklerin sağlanamadığı durumlarda ise Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. Normal dağılım varsayımının test edilmesinde ise çarpıklık ve basıklık katsayıları kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi için ise Pearson Korelasyon Analizi ve Regresyon Analizi uygulanmıştır. Çalışmaya katılan annelerin %46,8'inin ilköğretim mezunu, %74,3'ünün ev hanımı, yaş ortalamalarının 36,81±7,18 yıl olduğu, %67,8'inin otizmli çocuğunun erkek cinsiyetine sahip olduğu, %57,1'i çocuğun bakımında yardım almadığı, %72'sinin çocuklarının bakımı için manevi destek almadığı saptanmıştır. Çalışmaya katılan annelerin olumlu düşünme becerileri ölçeği ortalaması 14,11± 4.19, anne manevi başa çıkma ölçeği puan ortalaması 102.06±18.08, ebeveyn tükenmişliği ölçeği 27,18± 24 olarak belirlenmiştir. Olumlu düşünme becerileri ile manevi başa çıkma arasında bir ilişki bulunmamıştır. Ancak, olumlu düşünme becerileri ile ebeveyn tükenmişliği arasında negatif, zayıf ama anlamlı bir ilişki vardır (r=-0.226; p<0.001). Aynı şekilde, manevi başa çıkma becerileri ile ebeveyn tükenmişliği arasında da negatif yönde, ancak zayıf bir ilişki vardır. Regresyon analizi sonucunda, olumlu düşünme becerileri (β=-0.195; p<0.05) ve manevi başa çıkmanın (β=-0.275; p<0.05), ebeveyn tükenmişliği üzerinde anlamlı düzeyde etkili olduğu bulunmuştur. Annelerin olumlu düşünme becerileri ile manevi başa çıkmaları, ebeveyn tükenmişliğine ait varyansın %11,9 unu açıklamaktadır. Sonuç olarak manevi başa çıkma ve olumlu düşünme becerilerinin otizmli çocuğa sahip annelerde ebeveyn tükenmişliği üzerine etkisi vardır.
Özet (Çeviri)
In this study, it is aimed to determine the impact of spiritual coping and positive thinking skills of mothers of children with autism on parental burnout. The research, conducted in a descriptive cross-sectional model, was carried out between March 13 and November 1, 2024, with the participation of 261 mothers whose children with autism received education at special education schools and rehabilitation centers affiliated with the Ministry of National Education in the center and districts of Tokat. The data collection tools used in the research were the Personal Information Form, Spiritual Coping Scale, Positive Thinking Skills Scale, and Parental Burnout Evaluation Scale. In the evaluation of the data, Mean ± Standard Deviation, categorical variables in terms of frequency and percentage (%), Median, Independent Samples t-test or One-Way Analysis of Variance (ANOVA) for parametric conditions, and Mann-Whitney U Test and Kruskal-Wallis Variance Analysis for non-parametric conditions were used. The skewness and kurtosis coefficients were used to test the normality assumption. To examine the relationships between variables, Pearson Correlation Analysis and Regression Analysis were applied. It was found that 46.8% of the mothers who participated in the study were primary school graduates, 74.3% were housewives, with an average age of 36.81 ± 7.18 years, 67.8% had male children with autism, 57.1% did not receive help in child care, and 72% did not receive spiritual support for their children's care. The average score for the Positive Thinking Skills Scale of the mothers was 14.11 ± 4.19, the average score for the Spiritual Coping Scale was 102.06 ± 18.08, and the score for the Parental Burnout Scale was 27.18 ± 24. No relationship was found between positive thinking skills and spiritual coping. vii However, a negative, weak but significant relationship was found between positive thinking skills and parental burnout (r = -0.226; p < 0.001). Similarly, a negative but weak relationship was found between spiritual coping skills and parental burnout. As a result of the regression analysis, it was found that positive thinking skills (β = -0.195; p < 0.05) and spiritual coping (β = -0.275; p < 0.05) had a significant effect on parental burnout. The variance in parental burnout explained by the mothers' positive thinking skills and spiritual coping was 11.9%. In conclusion, spiritual coping and positive thinking skills have an effect on parental burnout in mothers of children with autism.
Benzer Tezler
- Erken bebeklik otizmi olgularının etyolojik tanısında EEG ve BBT'nin önemi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SEMA TANRIÖVER
- Otistik belirtiler ve beyin kan akımı ilişkisinin incelenmesi
Relationship between severity of autistic symptoms and cerebral blood flow
HAKAN ERMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EFSER KERİMOĞLU
- Otistik bozukluğun immün etiyopatogenezinde doku uyumu antijenlerinin rolü
Başlık çevirisi yok
BEHİYE ALYANAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1998
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAHİT MOTAVALLI MUKADDES
- Otizm veya dikkat eksikliği/ hiperaktivite tanısı almış çocukların annelerinin stres düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the stress levels of mothers whose children have been diagnosed with autism or attention deficit hyperactivity disorder
BURCU ESENLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZUHAL BALTAŞ
- Otistik çocukların anne-babalarında geniş otizm fenotipinin nörobilişsel görünümünün araştırılması
Investigation of the neurocognitive profile of broad autism phenotype in parents of autistics
BURAK BAYKARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM GENCER BOZABALI