Sağlık çalışanlarının bilgi güvenliğine yönelik değerlendirmeleri
Evaluations of healthcare professionals towards information security
- Tez No: 922890
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GAMZE BAYIN DONAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Siber sağlık, Cyber Wellness
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
YİĞİT, Dilek. Sağlık Çalışanlarının Bilgi Güvenliğine Yönelik Değerlendirmeleri, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2025 Bilgi güvenliği, bilginin güvenli bir şekilde saklanması, korunması ve transferi sırasında bilgi bütünlüğünün, erişilebilirliğinin sağlanmasını amaçlayan süreçlerin bütünüdür. Bu araştırma kapsamında sağlık çalışanlarının bilgi güvenliğine yönelik değerlendirmelerini belirlemek ve bu kapsamda bilgi güvenliğinin alt boyutları olan ''güvenlik politikası'', ''güvenlik uygulamaları'', ''örgütsel güvenlik'', ''erişim ve yetkilendirme'', ''hizmet sunumu''na ilişkin görüşlerini incelemek amaçlanmıştır. Ayrıca araştırma ile sağlık çalışanlarının bilgi güvenliği konusundaki değerlendirmelerinin, mesleki ve bireysel farklılıklar doğrultusunda nasıl şekillendiğini anlamak hedeflenmiştir. Araştırmanın evrenini, Ankara ilinde bir özel ve bir kamu hastanesinde görev yapan hekimler, hemşireler ve diğer sağlık personeli (sağlık memuru, tıbbi sekreter, laboratuvar uzmanı ve sağlık teknikeri/teknisyeni) oluşturmaktadır. Çalışma evrenini oluşturan hastaneler, kamu hastanesi ve özel hastane olarak tabakalara ayrılmış ve her bir tabakanın evrendeki ağırlıkları hesaplanarak belirlenen sayıda anket, basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak katılımcılara dağıtılmıştır. Toplam 350 sağlık çalışanından elde edilen veriler, örneklemi oluşturmuştur. Hastanelerde 13.05.2024- 20.09.2024 tarihleri arasında sağlık çalışanlarına anket uygulanmıştır. Katılımcıların bilgi güvenliği değerlendirmelerini ölçmek için Upfold & Sewry (2005) tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği Kılıç Aksu (2014) tarafından yapılan“Bilgi Güvenliği Ölçeği”kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, bilgi güvenliği ölçeğinin genel ortalaması 3,42 olarak bulunmuştur. Bu sonuç, bilgi güvenliği değerlendirmelerinin orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Sağlık çalışanlarının en yüksek ortalamaya sahip olduğu alt boyut“Hizmet Sunumu”; en düşük ortalamaya olduğu alt boyutlar ise,“Güvenlik Uygulamaları”ve“Güvenlik Politikası”boyutları olmuştur. Sağlık çalışanlarının demografik özellikleri ve çalıştıkları hastanenin mülkiyet yapısı, genel bilgi güvenliği puanı ve farklı alt boyut puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar göstermiştir. Buna göre, kadınların, daha genç yaştakilerin, hemşirelerin, lise mezunlarının, daha az süredir çalışanların ve özel hastanede çalışanların bilgi güvenliği puan ortalamaları, diğer gruplara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Sağlık çalışanlarının güvenlik uygulamaları ve politikaları konusunda bilinçlendirilmesi, erişim ve yetkilendirme prosedürlerinin net bir şekilde aktarılması ve bilgi güvenliği eğitimlerinin örgütsel güvenlik ve hizmet sunumu süreçlerine entegre edilmesi büyük önem taşımaktadır. Ayrıca bu eğitimlerin, sağlık çalışanlarının meslek grupları, yaşları, cinsiyetleri ve eğitim düzeyleri gibi farklı özelliklerine uygun olarak düzenlenmesi önerilmektedir. Anahtar Sözcükler Bilgi Yönetimi, Bilgi Sistemleri, Bilgi Güvenliği, Sağlık Kurumları, Sağlık Çalışanları, Sağlık Yönetimi
Özet (Çeviri)
YİĞİT, Dilek. Evaluations of Healthcare Professionals towards Information Security, Master's Thesis, Ankara, 2025 Information security refers to a whole of processes aimed at ensuring the integrity, availability, and secure management of information during its storage, protection, and transfer. This study aims to assess healthcare professionals' evaluations and awareness regarding information security, focusing on its subdimensions: ''security policies'', ''security practices'', ''organizational security'', ''access and authorization'', ''service delivery''. Additionally, the study seeks to understand how professional and individual differences shape healthcare professionals' attitudes toward information security. The study population includes physicians, nurses, and other healthcare professionals (health officers, medical secretaries, laboratory specialists, and healthcare technicians/technologists) working in one private and one public hospital in Ankara. The hospitals were stratified into public and private categories, and the number of questionnaires distributed to participants was determined based on the weight of each stratum in the population. The study sample consisted of a total of 350 healthcare professionals. The surveys were conducted between May 13, 2024, and September 20, 2024. To measure participants' awareness of information security, the“Information Security Awareness Scale,”developed by Upfold & Sewry (2005) and validated in Turkish by Kılıç Aksu (2014), was applied. The analysis demonstrated that the overall mean score on the information security scale was 3.42, reflecting a moderate level of awareness. Among the subdimensions,“Service Delivery”had the highest mean score, whereas“Security Practices”and“Security Policies”recorded the lowest scores. Statistically significant differences were identified in the overall information security scores and sub-dimension scores based on participants' demographic characteristics and the ownership structure of their employing hospitals. Specifically, it was found that women, younger participants, nurses, high school graduates, those with less work experience, and those working in private hospitals had significantly higher information security scores compared to other groups. Raising awareness among healthcare workers about security practices and policies, clearly communicating access and authorization procedures, and integrating information security training into organizational security and service delivery processes are of critical importance. Moreover, these training programs should include adjustments to align with the specific characteristics of healthcare professionals, such as their professional roles, age, gender, and education levels. Keywords Information Management, Information Systems, Information Security, Healthcare Institutions, Healthcare Professionals, Healthcare Management
Benzer Tezler
- Sağlık sektöründe çalışanların kişisel koruyucu donanım kullanım bilinci
Awareness of usage of personal protective equipment of those working in health sector
ARZU KUŞCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HastanelerYeni Yüzyıl Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASİYE NURTEN
- Pediatri servislerinde çalışan sağlık çalışanlarının hasta güvenliği kültürüne ilişkin algıları ve etkileyen faktörler
Pediatric patient safety cultur – related perceptions on employee health services employees
YÜKSEL KARADEMİRLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikÜsküdar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLAY MANAV
- Montaj hattında ergonomik risk faktörlerinin reba metodu ile incelenmesi: Otomotiv yan sanayi sektörüne yönelik bir uygulama
The analysis of ergonomic risk factors in an assembly line with reba method : An application in the automotive industry
ENDER SAKALAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Bilim ve Teknolojiİzmir Ekonomi Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERMİN TÜKEL AKAY
- Telekomünikasyon sektörü çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği açısından risklerinin belirlenmesi
Occupational health and safety of employees of telecommunication sector determination of risks
DEVRİM BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk Sağlığıİzmir Ekonomi Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KAMİL ERKAN KABAK
- Hemovijilans hemşireliği ve transfüzyon güvenliğine katkısı
Hemovigilance nursing and contribution to transfusion safety
RABİYA GÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikSakarya ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ALTINDİŞ
- Diyarbakır karayolları asfalt çalışanlarına yönelik iş sağlığı güvenliği bilgi düzeyi ve iş sağlığı ile ilgili maruziyetlerinin saptanması
Occupational health and safety level of asphalt workers in diyarbakir highways and determination of occupational health exposures
GÜLHAN ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıDicle ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ CEYLAN