Öğretmenlerin mesleki doyum ve mesleki tükenmişlikleri arasındaki ilişkide pozitif psikolojik sermayenin aracı rolü
The mediating role of positive psychological capital in the relationship between teachers job satisfaction and occupational burnout
- Tez No: 923080
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE ERDURAN TEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Askeri Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Askeri Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada öğretmenlerin mesleki doyumları ve mesleki tükenmişlikleri arasındaki ilişkide pozitif psikolojik sermayenin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel modele uygun olarak düzenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye'deki 41 farklı ilde görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Çalışmaya katılan öğretmenler 185'i kadın ve 206'sı erkek olmak üzere toplam 391 kişiden oluşmaktadır. Veriler uygun örnekleme yöntemi ile çevrimiçi olarak gönüllülük esasına uygun olacak şekilde toplanmıştır. Bu çalışmada veri toplama araçları olarak Mesleki Doyum Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Pozitif Psikolojik Sermeye Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler korelasyon analizlerinin yanı sıra aracılık etkisinin incelenmesi için Preacher ve Hayes'in önerileri doğrultusunda Process Macro (model 4) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Regresyon analizinde Bootstrap tekniği ile aracılık etkisinin anlamlılığı incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre mesleki doyum, pozitif psikolojik sermayeyi olumlu yönde anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Diğer taraftan mesleki doyum, mesleki tükenmişliği negatif yönde anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Pozitif psikolojik sermayenin ise mesleki tükenmişliği negatif yönde anlamlı bir şekilde yordadığı görülmektedir. Mesleki doyumun, mesleki tükenmişlik üzerindeki dolaylı etkisinin anlamlı olduğu ve pozitif psikolojik sermayenin, mesleki doyum ile mesleki tükenmişlik arasındaki ilişkiye aracılık ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca demografik değişkenlere (cinsiyet, eğitim durumu, mesleki kıdem) göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğretmenlerin mesleki tükenmişliklerini azaltmak için mesleki doyumu ve pozitif psikolojik sermayeyi artırmaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study investigates the mediating role of positive psychological capital in the relationship between job satisfaction and occupational burnout among teachers. The research was designed in accordance with the correlational model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of teachers working in 41 different provinces in Turkey. A total of 391 teachers participated, comprising 185 females and 206 males. Data were collected online using a convenience sampling method, based on voluntary participation. In this study, Job Satisfaction Scale, Maslach Burnout Scale, Positive Psychological Capital Scale were used as data collection tools. The data obtained from the research were analyzed using the Process Macro (model 4), in line with the recommendations of Preacher and Hayes, to examine the mediating effect alongside correlation analyses. The data obtained from the research were analyzed using the Process Macro (model 4), in line with the recommendations of Preacher and Hayes, to examine the mediating effect alongside correlation analyses. In the regression analysis, the significance of the mediating effect was examined using the Bootstrapping Method. According to the analysis results, job satisfaction significantly predicts positive psychological capital in a positive direction. On the other hand, job satisfaction has a significant negative effect on occupational burnout and positive psychological capital has a significant negative effect on occupational burnout. It has been determined that the indirect effect of job satisfaction on occupational burnout is significant; thus, positive psychological capital mediates the relationship between job satisfaction and occupational burnout. In addition, significant differences were found according to demographic variables (gender, educational status, professional seniority). Based on the obtained results, recommendations were made to enhance job satisfaction and positive psychological capital to reduce occupational burnout among teachers.
Benzer Tezler
- Okul psikolojik danışmanlarında sıkıntıya dayanma kapasiteleri ve profesyonel yaşam kaliteleri arasındaki ilişkide öz-şefkat düzeylerinin aracı rolü
The mediating role of self-compassion in the relationship between the distress tolerance and professional quality of life in school counselors
GAMZE CECO
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIZ ÖZTAN ULUSOY
- Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin iş doyumları, işle bütünleşmeleri ve tükenmişlikleri arasındaki ilişkiler
Relationships between job satisfaction, job integration and burnout of physical education and sports teachers
AHMET SÜHEYL TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUNUS EMRE KARAKAYA
- Ankara kız meslek liseleri öğretmenlerinin motivasyonu üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SOLMAZ ERTÜRK
- Kalkınmada öncelikli yörelerde görev yapan vali-kaymakam il ve ilçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlerinin ilköğretim yönetiminde karşılaştıkları güçlükler
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN