Demans hastalarına uygulanan kişi merkezli bakımın beslenme güçlüğüne etkisi
The effect of person-centered care applied to dementia patients on feeding difficulties
- Tez No: 923686
- Danışmanlar: PROF. DR. ZELİHA TÜLEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Demans hastaları, bilişsel işlevlerdeki bozulmalar nedeniyle beslenme süreçlerinde çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadır. Hastalığın ilerlemesiyle ortaya çıkan yeme güçlükleri ile malnütrisyon ve kilo kaybı riski artmakta, fiziksel, psikolojik, sosyal ve çevresel faktörler bu zorlukları daha da derinleştirmektedir. Bu nedenle, demans hastalarında kişi merkezli bakımın uygulanması, beslenme güçlüklerini yönetmede önemli bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Amaç: Bu çalışmada demans hastalarında kişi merkezli bakımın beslenme güçlükleri üzerine etkilerini incelemek amaçlandı. Yöntem: Metodolojik ve deneysel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı bu çalışmanın ilk aşamasında Demanslı Hastalar İçin Edinburgh Beslenme Değerlendirme (EdFed) ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapıldı. Hastalara, gözlenen yeme güçlükleri ve kişisel tercihler dikkate alınarak kişi merkezli bakım uygulandı ve uygulanan girişimin hastaların beslenme güçlüklerine etkisi değerlendirildi. Araştırmanın metodolojik aşamasına 55 hasta katıldı. Deneysel aşaması kontrol grubunda 26, deney grubunda 26 olmak üzere 52 hasta ile tamamlandı. Hastalar EdFed Ölçeği, Mini Mental Durum İncelemesi Testi, Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi, Mini Nutrisyonel Değerlendirme Testi (MNA) ile değerlendirildi, ayrıca yemek süresi ölçüldü. Deney grubundaki hastalara kişi merkezli bakım uygulandı ve hastalar üç ay boyunca takibe alındı. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 76,3 yıl, demans süresi ortalama 4,5 yıl olup, demans evresi hastaların çoğunda orta düzeydeydi. Çalışmanın ilk aşamasında, EdFed ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapıldı. Ölçeğin üç faktörlü bir yapı gösterdiği, güvenilirlik katsayısının yüksek (Cronbach α=0,87), değerlendiriciler arası uyumunun mükemmel olduğu bulundu. Kişi merkezli bakım uygulanan deney grubunda EdFed Ölçek puanının düştüğü (p<0,001) ve yemek yeme süresinin (p=0,006) kısaldığı gözlendi. Deney grubunda MNA puanının (p <0,001) ve hastaların gıda alımlarının anlamlı bir şekilde arttığı gözlendi (p=0,03). Sonuç: Kişi merkezli bakım, demans hastalarının beslenme güçlüklerini yönetmede etkili bir yöntemdir. Bu bulgular, kişiselleştirilmiş bakım uygulamalarının gıda alımını artırmada ve klinik sonuçları iyileştirmede önemli bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Patients with dementia experience significant challenges in their feeding processes due to cognitive impairments. As the disease progresses, feeding difficulties increase, raising the risk of malnutrition and weight loss. Physical, psychological, social, and environmental factors further intensify these challenges. Therefore, the implementation of person-centered care for patients with dementia emerges as an approach in managing feeding difficulties. Objective: The aim of this study was to investigate the effect of person-centred care on feeding difficulties in people with dementia. Method: In the first phase of this study, which combined methodological and experimental research methods, the validity and reliability of the Edinburgh Feeding Evaluation for Patients with Dementia (EdFed) scale for dementia patients were examined. Person-centered care was applied to the patients, considering observed feeding difficulties and personal preferences, and the impact of the intervention on the patients' feeding difficulties was evaluated. The methodological phase involved 55 patients. The experimental phase was completed with 52 patients, 26 in the control group and 26 in the experimental group. The patients were assessed using the EdFed Scale, Mini-Mental State Examination, Barthel Index of Activities of Daily Living, Mini Nutritional Assessment (MNA), and meal duration was also measured. Person-centered care was applied to the patients in the experimental group, and they were followed for three months. Results: The average age of the patients participating in the study was 76.3 years, the average duration of dementia was 4.5 years, and the dementia stage was moderate in most of the patients. In the first phase of the study, the validity and reliability analyses of the EdFed scale were conducted. The scale was found to exhibit a three-factor structure, with a high reliability coefficient (Cronbach α = 0.87) and excellent inter-rater consistency. In the experimental group, which received person-centered care, a significant decrease in EdFed scale scores (p < 0.001) and a reduction in meal duration (p = 0.006) were observed. Additionally, a significant increase in the MNA score (p < 0.001) and food intake among the patients (p = 0.03) was noted in the experimental group. Conclusion: Person-centered care is an effective method for managing feeding difficulties in dementia patients. These findings suggest that personalized care practices can play a significant role in increasing food intake and improving clinical outcomes.
Benzer Tezler
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Hızlı katılaşma ile yüksek mukavemetli malzemelerin üretilmesi ve kurşun-asit akümalatörlerine uygulanması
Başlık çevirisi yok
ÜMİT AKÇAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ
- Karıştırıcılar ve karıştırma kabındaki akım olaylarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NADİR İLTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ÖMER SAMİH MERTBAŞ
- Adana ili, turunçgil toptan fiyatlarının analizi
Başlık çevirisi yok
USULET ÖZTUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ YURDAKUL
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN