Üniversitede eğitim gören sporcu öğrencilerin yapay zekaya yönelik tutumlarının incelenmesi: Türkiye-Azerbaycan örneği
Investigation of the attitudes of athlete students studying at the university towards artificial intelligence: The case of Turkey-Azerbaijan
- Tez No: 924267
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET KUTLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Türkiye ve Azerbaycan'da sporla ilgilenen üniversite öğrencilerinin yapay zekâya (YZ) yönelik tutumları bazı demografik değişkenler (cinsiyet, eğitim, yaş, YZ kullanım düzeyi, YZ'den haberdar olma düzeyi, sporda kullandıkları YZ uygulamaları, spor tipi: bireysel ve takım, ülke) açısından incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, Türkiye ve Azerbaycan'daki aktif olarak sporla uğraşan tüm üniversite öğrencileriken, örneklemi ise Türkiye (N=170) ve Azerbaycan'da (N=170) kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen sporla ilgilenen 340 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Çalışmada, katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ve Schepman ve Rodway (2020) tarafından geliştirilen, Kaya ve arkadaşları (2022) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış olan YZ'ye Yönelik Genel Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler kapsamında aritmetik ortalama, frekans, yüzde ve standart sapma değerlerine bakılmıştır. İkili karşılaştırmalarda bağımsız örneklemler için t-testi ve üçlü karşılastırmalarda tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) uygulanmıştır. Yapılan t test analizi sonucuna göre tüm denekler açısından katılımcıların YZ'ye yönelik tutumlarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir (p>0,05). Eğitim durumu değişkenine göre yapılan analizde ise lisans, yüksek lisans ve doktora katılımcıları arasında YZ'ye yönelik tutumlar açısından anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Ancak, yaş değişkenine göre YZ karşı olumsuz tutumlarda anlamlı bir farklılık bulunmuş, 25 yaş ve üzeri katılımcıların olumsuz tutum puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Yaşın artışı ile birlikte YZ'ye bakışın olumsuzlaştığını ve bilgi düzeylerinin düştüğü tespit edilmiştir. Tüm gruplarda, YZ'den haberdar olma düzeni 80 % iken, YZ'den bir şekilde yararlanma oranı %73,5'e düşmektedir. İlgili literatür incelendiğinde, YZ uygulamalarından haberdar olma oranının %80 civarında olduğu ve bu durumun bizim bulgularımızla benzerlik gösterdiği görülmektedir. Ancak, YZ uygulamalarının kullanım oranının literatürde karşılaşılan spor gruplarında, bizim bulgularımıza kıyasla daha düşük (%47,7-%73,5) olduğu anlaşılmıştır. Araştırma bulgularımıza göre, Türkiye'deki katılımcıların YZ'ya olumlu tutum puanları (3,28±0,87) Azerbaycan'daki katılımcılardan (3,09±0,60) anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Bu çalışma sonuçlarında, yaşlıların YZ'ye karşı daha çok olumsuz tutum sergiledikleri anlaşılmaktadır. Bu durum, yalnızca gençlerin değil, yaşlıların da YZ hakkında bilgilendirilmesinin önemi açığa çıkmaktadır, zira çağdaş yaklaşım bunu gerektirir. İki Türk ülkesinde, gençlerin YZ hakkında bilgili olma düzeyi yüksek sonuçlarla beraber, YZ'nin kullanımının nispeten düşüklüğü göz önüne alındığında, daha erken yaşlarda teşvik edilmeleri ve bilgilendirilmelerinin gerektiği sonucuna varılabilir. Bu bulgular, sporla ilgilenen üniversite öğrencilerinin YZ'ye yönelik algılarının ve tutumlarının biçimlenme ve demografik faktörlere göre farklılık gösterebileceğini ortaya koymakta olup, iki ülke üniversite genclerinin spor alanında YZ teknolojilerinin kullanımına dair yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the attitudes of university students interested in sports in Turkey and Azerbaijan towards artificial intelligence (AI) were examined in terms of some demographic variables (gender, education, age, level of AI use, level of awareness of AI, AI applications they use in sport, sport type: individual and team, country). The population of the study consisted of all university students actively engaged in sports in Turkey and Azerbaijan, while the sample consisted of 340 university students interested in sports selected by convenience sampling method in Turkey (N=170) and Azerbaijan (N=170). In the study, the Personal Information Form prepared by the researcher to determine the demographic characteristics of the participants and the General Attitude Towards AI Scale developed by Schepman and Rodway (2020) and adapted into Turkish by Kaya et al (2020). In the analysis of the data, arithmetic mean, frequency, percentage and standard deviation values were examined within the scope of descriptive statistics. Independent samples t-test was used for pairwise comparisons and one-way analysis of variance (One-Way ANOVA) was used for three-way comparisons. According to the results of the t-test analysis, it was determined that the attitudes of the participants towards AI in terms of all subjects did not differ significantly according to the gender variable (p>0,05). In the analysis made according to the educational status variable, it was determined that there was no significant difference between undergraduate, graduate and doctorate participants in terms of attitudes towards AI (p>0,05). However, a significant difference was found in negative attitudes towards AI according to the age variable, and it was seen that the negative attitude scores of the participants aged 25 and over were higher (p<0,05). It was determined that with the increase in age, the view of AI became negative and the level of knowledge decreased. In all groups, while the rate of being aware of AI is %80, the rate of benefiting from AI in some way decreases to %73,5. When the related literature is examined, it is seen that the rate of being aware of AI applications is around %80 and this situation is similar to our findings. However, the rate of use of AI applications was found to be lower (%47,7-%73,5) in the sport groups encountered in the literature compared to our findings. According to our research findings, the positive attitude scores of the participants in Turkey towards AI (3,28±0,87) were significantly higher than the participants in Azerbaijan (3,09±0.60) (p<0,05). In the results of this study, it is understood that the elderly have more negative attitudes towards AI. This reveals the importance of informing not only the young but also the elderly about AI, as the contemporary approach requires it. Considering the relatively low level of use of AI in the two Turkish countries, it can be concluded that young people should be encouraged and informed at an earlier age. These findings reveal that the perceptions and attitudes of university students interested in sports towards AI may differ according to the formation and demographic factors, and suggest that new approaches are needed for the use of AI technologies in the field of sports among university youth in the two countries.
Benzer Tezler
- Spor Bilimleri Fakülteleri öğrencilerinin yapay zeka çağına hazır bulunuşluklarında yapay zeka kaygısının rolü
The role of artificial intelligence anxiety in the readiness of Sports Sciences Faculties students for the artificial intelligence age
KORAY YÜZKECCİER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ERDOĞAN
- Bireysel spor ve takım sporu yapan üniversite öğrencilerinde duygusal zeka ve hedef bağlılığı düzeylerinin araştırılması
An investigation of emotional and goal commitment levels in university students doing individual and team sports
ECESU ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL GÖRAL
- Lise öğrencilerinin bireysel rekabet davranışları ile duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between individual competitiveness behaviors and emotional intelligence levels of hi̇gh school students
ŞEBNEM AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sporİstanbul Gelişim ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDIN PEKEL
- Spor yapan üniversite öğrencilerinde zihinsel dayanıklılık ile duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between of mental toughness and emotional i̇ntelligence in university students engaged in sports
GÜLPINAR UYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN ADİLOĞULLARI
- Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin metaverse bilgi düzeyinin ve elektronik boş zaman yapay zekâ farkındalığının incelenmesi: spor bilimleri fakültesi örneği
Examination of metaverse knowledge level and electronic leisure artificial intelligence awareness of faculty of sports sciences students: example of faculty of sports sciences
HAVVA NUR ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporKafkas ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN ÖZLÜ