Manisa Yazma Eser Kütüphanesi'nde bulunan birçok yazma eserin tezyinat açısından değerlendirilmesi
Evaluation of many manuscript Works in Manisa Manuscript Library in terms of decoration
- Tez No: 926028
- Danışmanlar: PROF. GÜL GÜNEY ZİNCİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: El yazması, Geleneksel Türk sanatı, Manisa Yazma Eser Kütüphanesi, Türk cilt sanatı, Traditional Turkish art, Manisa Manuscript Library, Turkish volume art
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yazma eserler, ülkemizin çeştili bölgelerinde bulunan“Yazma Eser Kütüphaneleri”tarafından titizlikle korunmaktadırlar. Bunlardan biri olan Manisa Yazma Eser Kütüphanesi, farklı dönemlere ait birçok yazma eseri içerisinde barındırması açısından önem taşıyan kütüphanelerden biridir. Kütüphanede 12.126 adet el yazması eser bulunmakla birlikte, bu eserler tarih, din, edebiyat, astroloji gibi konuları içermektedirler. Manisa Yazma Eser Kütüphanesinde bulunan yazma eserlerin birçoğu tezyinat açısıdan özellikli nadir eserlerdir. Çalışma sırasında kütüphanede bulunan yazma eserlerin tümü titizlikle incelenmiş olup, tezyini sanatlar açısından önem arz eden ve üretildikleri döneme ait belge niteliği taşıyan eserler seçilmiştir. Bahsi geçen eserler aynı zamanda din, tasavvuf, mantık, Türk edebiyatı, Arap edebiyatı, ibadet, zikir konularını içermesinden dolayı önemli eserlerdir. Yüksek Lisans tez çalışması üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde; kitap sanatlarının Anadolu'daki tarihsel süreci açıklanmakta olup, geleneksel sanatların unsurları olan tezhip, hat, minyatür ve cilt sanatlarının bu tarihsel süreçte kendi içlerindeki gelişimi anlatılmaktadır. Bölümün diğer aşamasında Manisa ilinin islami ve siyasi açıdan konumsal öneminden bahsedilmiş olup, ilde bulunan Manisa Yazma Eser Kütüphanesi ve bünyesindeki eser ve koleksiyonlara değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde kütüphanedeki yazma eserler arasından, tezyini sanatlar açısından önem gösteren on adet eser incelenmiştir. Bu eserler 9436/2, 9448, 9757, 9930, 9793/1, 9835, 9743, 9764, 9763, 10088/1 envanter numaralı eserlerdir. Seçilen el yazması eserlerin bezemeli sayfaları, tezhip unsurları ele alınarak üslup ve dönemleri bağlamında detaylıca açıklanarak eser çözümlemeleri yapılmıştır. Böylelikle bahsi geçen eserlerin tezyinat tekniklerini tespit etmek ve sürdürülebilirliğine aracı olarak literatüre katkı sağlamak hedeflenmiştir. Ayrıca söz konusu tezhipli alanların çizimleri yapılarak, araştırmacıların ve okuyucuların hizmetine doğru tespitlerle sunmak amaçlanmıştır. Üçüncü ve son bölümde serlavha sayfası olarak tasarlanan özgün üç adet eser çalışmamın görsellerine ve eser çözümlemelerine yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Manuscripts are meticulously protected by“Manuscript Libraries”located in various regions of our country. Manisa Manuscript Library, one of these, is one of the libraries that is important in terms of containing many manuscripts from different periods. There are 12,126 manuscripts in the library, and these works include subjects such as history, religion, literature, astrology. Many of the manuscripts in Manisa Manuscript Library are rare works with special features in terms of decoration. During the study, all of the manuscripts in the library were meticulously examined, and works that are important in terms of decorative arts and have the quality of documents belonging to the period they were produced were selected. The mentioned works are also important works because they include subjects such as religion, Sufism, logic, Turkish literature, Arabic literature, worship, and dhikr. The master's thesis consists of three main parts. In the first part; The historical process of book arts in Anatolia is explained, and the development of the traditional arts such as illumination, calligraphy, miniature and bookbinding arts within themselves in this historical process is explained. In the other part of the section, the positional importance of Manisa province in terms of Islam and politics is mentioned, and the Manisa Manuscript Library located in the province and the works and collections in it are mentioned. In the second part of the study, ten works of importance in terms of ornamental arts were examined among the manuscripts in the library. These works are the works with inventory numbers 9436/2, 9448, 9757, 9930, 9793/1, 9835, 9743, 9764, 9763, 10088/1. The decorated pages and illumination elements of the selected manuscripts were examined and the works were analyzed by explaining them in detail in the context of their styles and periods. Thus, it was aimed to determine the ornamental techniques of the mentioned works and to contribute to the literature by being a means of their sustainability. In addition, it is aimed to present the drawings of the illuminated areas in question to the service of researchers and readers with correct findings. In the third and last section, the visuals and analysis of my three original works designed as serlavha pages are included.
Benzer Tezler
- Manisa Yazma Eser Kütüphanesi'nde bulunan XVI. XVII. yüzyıllara ait 19 adet yazma eserin tezyinatı
Illumination of 16th and 17th centuries'19 writing manuscripts which are found in Manisa Writing Manuscripts Library
ZÜLEYHA DEMİRAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
El SanatlarıAtatürk ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ELİTOK
- Manisa İl Halk Kütüphanesi'nde bulunan 3109 no'lu minyatürlü yazma eserdeki mitolojik yaratıların ikonografisi
Iconography of the mythologic creatures miniature painting of the manuscript with the inventury number of 3109 held by the Manisa Public Library
GÜL GÜNEY
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2006
Sanat TarihiDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. İSMAİL ÖZTÜRK
- Ebû Saîd Muhammed el-Hâdimî'nin“Risaletü'l-Besmele”adlı eserinin tahkik, tercüme ve değerlendirmesi
Investigation, translation, and evaluation of Ebu Said Muhammed el-Hadimi's work 'Risaletu'l-Besmele'
MÜRTAZA TRABZON
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinManisa Celal Bayar ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ERGÜN
- Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait“Tefsîr-i Kur'ân”adlı yazma üzerinde cümle çözümlemesi (60a-120b varakları) (Manisa İl Halk Kütüphanesi 45 hk 174) (Giriş-metin-cümle çözümlemesi-dizin-sözlük)
Analysis of a sentence on a writing named“Tefsîr-i Kur'ân”of the Old Anatolian Turkish period (60a-120b foils) (Manisa Provincial Public Library 45hk 174) (Introduction-text-sentence analysis-dictionary)
ALI ADNAN ABBAS AL-RAWE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıKarabük ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL TAŞ
- Manisa İl Halk Kütüphanesi'nde bulunan yazma Kur'an-ı Kerim'lerdeki tezhip örnekleri
The samples of illumination found in manuscript Qurans in the city library of Manisa
OSMAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Sanat TarihiSelçuk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÇAYCI