Geri Dön

Kistik fibrozisli çocuklarda uyku kalitesi ve uykululuğun çocukların yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

Evaluation of the impact of sleep quality and sleepiness on the quality of life in children with cystic fibrosis

  1. Tez No: 926593
  2. Yazar: FEHMİYE FUNDA KARKIN GÜREL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLBER ADEMHAN TURAL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Kistik Fibrozis, yaşam kalitesi, çocuk, uyku kalitesi, uykululuk, Cystic Fibrosis, Quality of Life, Children, Sleep Quality, Daytime Sleepiness
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Kistik fibrozisli hastaların yaşam kalitesinin saptanması hastaların takip ve tedavi sürecinde yol göstericidir. Yaşam kalitesinin, uyku kalitesi ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Kistik fibrozisli çocuklarda uykuda solunum bozukluları, uyku kalitesi ve uykululuğun hastaların yaşam kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Kesitsel gözlemsel çalışmamıza, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi, Çocuk Göğüs Hastalıklarında takipli, 6-18 yaş aralığında 40 KF'li hasta, vaka grubu olarak ile bilinen kronik hastalığı ve obezitesi olmayan, sağlıklı 6-18 yaş aralığında 54 çocuk, kontrol grubu olarak dahil edildi. Vaka ve kontrol grubu yaşam kalitesi ölçeklerinde 12- 13 yaş aralığında az katılımcı olması nedeniyle, Vaka ve kontrol grubu 6-13 yaş 'çocuk yaş grubu' >14 yaş 'adölesan yaş grubu' olmak üzere 2 farklı grupta değerlendirildi. KF'li hastalarda yaşam kalitesini değerlendirmek için 'Yeniden Düzenlenmiş Kistik Fibrozis Yaşam Kalitesi Anketi' (CFQ-R) uygulanırken sağlıklı çocuklarda 'Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği' uygulandı. Hem KF'li hastalar hem de sağlıklı çocuklarda uykuda solunum bozukluğu, uyku kalitesi ve gündüz uykululuğu değerlendirmek için; Pediatrik uyku ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), pediatrik Epworth Uykululuk Skalası (EUS) anketleri uygulandı. Bulgular: Çalışmaya 40'ı kistik fibrozis, 54'i kontrol grubu olmak üzere 94 çocuk ve adolesan dahil edildi. Vaka grubunda yer alan hastaların ortanca yaşı 10,3 yıl, kontrol grubunda yer alan çocukların ortanca yaşı ise 10 yıl idi. Vaka grubunun; 18'i (%45) 6-13 yaş kız hasta, 3'ü(%7,5) >14 yaş kız hasta,14'ü (%35) 6-13 yaş grubu erkek hasta, 5'i(%12,5) >14 yaş erkek hasta, kontrol grubunun; 20'si(%37) 6-13 yaş grubu kız hasta, 12(%22) >14 yaş kız hasta, 17'si(%31) 6-13 yaş grubu erkek hasta, 5(%10) >14 yaş erkek hastadan oluşmaktaydı. Çalışmamızda KF hastalarının (6-13 yaş) yaşam kalitesinin fiziksel, duygusal, sosyal alt boyutta, ebeveyn yanıtlarına göre; fiziksel, duygusal, okul alt boyutunda anlamlı seviyede kontrol grubuna göre daha düşük olduğunu saptandı. Adolesan yaş grubunda hasta yaşam kalitesi alt boyutları skorları kontrol gurubundan daha düşük olmasına rağmen yalnızca sosyal alt boyutta gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0.008). Vaka grubunda PSQ, PUKİ ve EUS skorları kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı şekilde daha yüksek saptandı (p- değerleri sırasıyla; <0.001, <0,001, 0,013) Son 1 yılda hastaneye yatış sayısı ve modülatör tedavi alma durumu, vaka grubunda uyku kalitesi ile ilişkili bulundu. 6-13 yaş CFQR çocuk yanıtlarına göre modülatör alan ve almayan hastalar arasında yalnızca sindirim alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p=0.036). Ebeveyn yanıtlarına göre hiçbir alt boyutta modülatör kullanan/kullanmayan hastalar arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Modülatör alan hastaların uykuda solunum bozukluğu, uyku kalitesinin, gündüz uykuluk durumunun modülatör almayan hastalara göre daha iyi olduğu saptandı. Uykuda solunum bozukluğunun hastaların fiziksel (p<0.001), duygusal (p=0.001), tedavi sorumluluğu(p=0.025), sosyal (p=0.001), vücut imajı(p=0.046), solunumsal (p=<0.001) alt boyutlarında, kötü uyku kalitesinin fiziksel (p=0.002), duygusal (p=0.001), tedavi sorumluluğu (p=0.02), sosyal (p=0.005), solunumsal (p=0.001) alt boyutların, gündüz uykululuğun fiziksel (p=0.015), duygusal (p=0.035), sosyal (p=0.032), solunumsal (p=0.009) alt boyutlarında anlamlı düşüklüğe neden olduğu görüldü. Sonuç: KF'li hastaların yaşam kalitesinin, uykuda solunum bozukluğu riskinin, gündüz uykululuğunun sağlıklı çocuklara göre daha yüksek, uyku kalitesinin ise sağlıklı çocuklara göre daha düşük olduğu saptandı. Uykuda solunum bozukluğu, gündüz uykululuğun ve uyku kalitesinin, KF'li hastaların yaşam kalitesi üzerinde önemli rolleri olduğu görüldü. Çalışmamız, KF'li hastalarda uykunun, hastaların yaşam kalitesinin belirlenmesi ve takibinde kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: Assessing the quality of life in patients with cystic fibrosis (CF) is essential for guiding their follow-up and treatment processes. It has been shown that quality of life is associated with sleep quality. We aimed to evaluate the effects of respiratory disorders during sleep, sleep quality, and daytime sleepiness on the quality of life in children with cystic fibrosis. Materials and Methods: In our cross-sectional observational study, 40 patients with CF aged 6-18 years, followed at the Pediatric Pulmonology Department of Ankara Bilkent City Hospital, were included, along with 54 healthy children in the same age range, with no known chronic illnesses or obesity, as a control group. The case and control groups were further divided into two subgroups: the“child group”(aged 6-13 years) and the“adolescent group”(aged >14 years). This division allowed for appropriate comparison of quality of life scores between the groups. The“Revised Cystic Fibrosis Questionnaire (CFQ-R)”was used to assess the quality of life in CF patients, while the“Quality of Life Scale for Children”was used for healthy children. To evaluate sleep-related respiratory disorders, sleep quality, and daytime sleepiness in both CF patients and healthy children, the Pediatric Sleep Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and the Pediatric Epworth Sleepiness Scale (EUS) were administered. Findings: A total of 94 children and adolescents were included in the study, with 40 CF patients and 54 control group participants. The median age of the case group was 10.3 years, and that of the control group was 10 years. In the case group, 18 (45%) were female and aged 6-13 years, 3 (7.5%) were female and aged >14 years, 14 (35%) were male and aged 6-13 years, and 5 (12.5%) were male and aged >14 years. In the control group, 20 (37%) were female and aged 6-13 years, 12 (22%) were female and aged >14 years, 17 (31%) were male and aged 6-13 years, and 5 (10%) were male and aged >14 years. In our study, the quality of life of CF patients in the 6-13 year age group was significantly lower than the control group in the physical, emotional, and social subscales, according to parental responses. In the adolescent age group, the quality of life scores were lower in CF patients across all subscales compared to the control group, but a statistically significant difference was found only in the social subscale. When the PSQI, PUKI, and Epworth Scale scores were evaluated for both the case and control groups, the case group had significantly higher scores indicating worse sleep-related respiratory disorders, poor sleep quality, and increased daytime sleepiness. However, when the scales were evaluated according to their cutoff values, no statistically significant difference was found. When evaluating parameters related to sleep quality in CF patients, the number of hospital admissions in the past year and the use of modulator therapy were found to be associated with sleep quality. 6-13 Years CFQR Children Responses; There were no significant differences between patients using and not using modulator therapy in the physical, emotional, treatment, social, body, and respiratory subscales. However, a statistically significant difference was found only in the digestive subscale. According to parental responses, no significant differences were found between patients using or not using modulator therapy in any subscale, but it was noted that the sleep quality of patients using modulators was better compared to those who did not. It was observed that sleep-related breathing disorders lead to significant decreases in patients' physical (p<0.001), emotional (p=0.001), treatment (p=0.025), social (p=0.001), body (p=0.046), and respiratory (p<0.001) subdimensions. Poor sleep quality resulted in significant decreases in the physical (p=0.002), emotional (p=0.001), treatment (p=0.02), social (p=0.005), and respiratory (p=0.001) subdimensions. Daytime sleepiness caused significant reductions in the physical (p=0.015), emotional (p=0.035), social (p=0.032), and respiratory (p=0.009) subdimensions. Conclusion: The quality of life in CF patients was found to be lower in comparison to healthy children, with a higher risk of sleep-related respiratory disorders and daytime sleepiness. Sleep quality was found to be lower in CF patients compared to healthy children. Sleep-related respiratory disorders, daytime sleepiness, and sleep quality play significant roles in the quality of life of CF patients. Our study demonstrates that assessing and monitoring sleep is critical for determining and tracking the quality of life in CF patients.

Benzer Tezler

  1. Kistik fibrozisli çocuklarda aktif solunum teknikleri döngüsü ve iki farklı poziitif ekspiratuar basınç uygulama yönteminin karşılaştırılması

    Comparison of active cycle of breathing techniques and two different positive expiratory pressure application methods in children with cystic fibrosis

    MİNE BİNLİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    KardiyolojiHacettepe Üniversitesi

    Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEMA SAVCI

  2. Kistik fibrozisli çocuklarda inhale steroid tedavisinin bronş hiperreaktivitesi, oksidatif durum, klinik ve inflamatuar parametreler üzerine etkileri

    Başlık çevirisi yok

    ZEYNEP SEDA UYAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ELİF DAĞLI

  3. Kistik fibrozisli çocuklarda fekal kalprotektin düzeyleri

    Cystic fibrosis children fecal calprotectin you levels

    DAMLA GÖKÇEER AKBULUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZLEM DURMAZ UĞURCAN

  4. Kistik fibrozisli çocuklarda inspiratuar kas eğitiminin postüral stabilite, denge, solunum fonksiyonları ve fonksiyonel kapasite üzerine etkisi

    Effects of inspiratory muscle training on postural stability, balance, pulmonary function and functional capacity in children with cystic fibrosis

    MELİH ZEREN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    Kardiyopulmoner Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜLYA NİLGÜN GÜRSES

  5. Kistik fibrozisli çocuklarda kardiyak fonksiyonların değerlendirilmesi

    Evaluation of cardiac functions in children with cystic fibrosis

    ÖVGÜ ÖZENLİ YAĞCI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KORAY HARMANCI