Parkinson hastalığında farklı tedavi yöntemlerinin işitsel bellek, dikkat ve çalışma belleği üzerine etkileri
Effects of different treatment methods on auditory memory, attention and working memory in Parkinson's disease
- Tez No: 926689
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KÜRŞAT GÖKCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Parkinson hastalığı bazal ganglion hasarları sebebiyle oluşmakta ve istirahat tremoru, rijidite, bradikinezi ve postüral refleks kaybı ile karakterize kronik ve ilerleyici bir hastalıktır. Parkinson hastalığında semptomların yaşam kalitesini etkilemesinin yanı sıra; motor, nöropsikiyatrik, kognitif işlev bozuklukları ve duyusal problemler gözlenmektedir. Parkinson hastalığının tedavisinde fonksiyonel düzelmenin sağlanması amaçlanmaktadır. Parkinson Hastalarında medikal ve cerrahi olarak iki farklı tedavi yöntemi uygulanmaktadır. Parkinson hastalarında uygulanan tedavilerden biri olan derin beyin stimülasyonu, genellikle subtalamik nukleus ve globus pallidusun iç bölümü olmak üzere iki spesifik bölgeye yerleştirilmektedir. Özellikle, subtalamik nukleusun kognitif işlemlemede önemli bir yeri olduğu ifade edilmektedir. Literatüre göre, medikal tedavi yöntemleri erken dönem Parkinson hastalarında daha etkin tedavi yöntemi olarak ifade edilmekte olup, derin beyin stimülasyonu hastalığın ilerleyen evrelerinde motor ve non-motor işlevlerin düzenlenmesinde en etkin yöntem olarak yer almaktadır. Bu çalışma ile, Parkinson hastalarında uygulanan medikal tedavi ve derin beyin stimülasyonunun, işitsel bilişsel işlemleme üzerinde etkileri ile özellikle bellek ve dikkat süreçlerine etkilerinin ve farklılıklarının araştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, araştırmaya katılan tüm katılımcıların standart olarak 125-8000 Hz aralığında hava yolu, 500-4000 Hz aralığında kemik yolu saf ses odyometri testi sağ ve sol kulak saf ses ortalamaları, 6000 ve 8000 Hz işitme eşikleri, Standardize Mini Mental Test sonucu, sağ, sol kulak ve binaural P300 testi ile latans ve amplitüt değerleri ile işitsel dikkat ve çalışma belleği; İşitsel Sözel Öğrenme testi ile sözel öğrenme, serbest hatırlamaya dayanan kısa süreli ve uzun süreli bellek, geriye ve ileriye doğru bozucu etki, anlık ve gecikmeli serbest hatırlama ve tanıma türü hatırlama ve Görsel İşitsel Sayı Dizileri testi ile işitsel sıralama, dikkat, çalışma belleği ve kısa süreli bellek süreçleri değerlendirilmiştir. Katılımcıların kişisel bilgileri (yaş, cinsiyet, eğitim, meslek), hastalık bilgileri (tanılama tarihi, durasyonu, uygulanan tedavi, ek hastalıklar ve Hoehn&Yahr skalasına göre hastalık evresi) ve ek medikal bilgiler için demografik veri formu doldurulmuştur. Tüm gruplarda sağ ve sol kulak saf ses ortalamaları arasında farklılık bulunmamış olup, 6 kHz' de çalışma grubu 1'in, 8 kHz' de kontrol grubunun değerleri diğer gruplardan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca, Mini Mental test sonuçları normal grupta, diğer iki gruba göre anlamlı olarak daha iyi bulunmuştur (p<0.05). Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi üç grup arasında; hastalık evresi çalışma grupları arasında homojen sonuçlar vererek istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamamıştır (p>0.05). Hastalık durasyonu ve ilaç dozu hasta grupları arasında anlamlı olarak farklı bulunmuş olup hastalık durasyonu çalışma grubu 1'de, ilaç dozu çalışma grubu 2'de yüksek çıkmıştır (p<0.05). Cinsiyetler arası tüm testler için sonuçların karşılaştırılmasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). P300 testinde sağ kulak, sol kulak ve binaural latans değerleri kontrol grubunda diğer iki hasta grubuna göre daha iyi elde edilmiş (p<0.05), amplitüt değerleri ise yine kontrol grubunda diğer iki gruba göre daha yüksek bulunmuş (p<0.05) ve hasta grupları arasında fark belirlenememiştir (p>0.05). İşitsel Sözel Öğrenme ve Görsel İşitsel Sayı Dizileri testinde kontrol grubu sonuçları diğer iki hasta grubuna göre daha iyi bulunmuş (p<0.05) ve hasta grupları arasında fark belirlenememiştir (p>0.05). Hastalık durasyonu, evresi, ilaç dozu ve derin beyin stimülasyonu kullanım süresinin çalışma belleği, işitsel bellek ve işitsel dikkat süreçleri üzerinde olumsuz etkisinin olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Hastalığın ilerlemesinin ve kullanılan medikal tedavinin etkisinin ele alınması ile Parkinson Hastalığına ek ortaya çıkan kognitif bozuklukların diğer patolojilerden ayırt edilmesi ve altında yatan mekanizmaların ortaya çıkarılması için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Ayrıca, hastalıktan kaynaklanan kognitif bozuklukların önüne geçilmesi için bozukluğun doğru tanılanması amacıyla bir test bataryası oluşturulabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Parkinson's disease is caused by damage to the basal ganglia and is a chronic and progressive disease characterized by resting tremor, rigidity, bradykinesia and loss of postural reflexes. Parkinson's disease is characterized by motor, neuropsychiatric, cognitive dysfunctions and sensory problems as well as symptoms that affect quality of life. The treatment of Parkinson's disease aims to achieve functional improvement. Two different treatment methods, medical and surgical, are applied in Parkinson's diseases. Deep brain stimulation, one of the treatments applied in Parkinson's diseases, is usually placed in two specific areas: the subthalamic nucleus and the inner part of the globus pallidus. In particular, the subthalamic nucleus has an important role in cognitive processing. According to the literature, medical treatment methods are more effective treatment methods in early Parkinson's patients, and deep brain stimulation is the most effective method in the regulation of motor and non-motor functions in the later stages of the disease. This study aims to investigate the effects of medical treatment and deep brain stimulation on auditory cognitive processing, especially memory and attention processes, in Parkinson's patients. In line with this purpose, all participants in the study had standardized airway pure tone audiometry between 125-8000 Hz, bone conduction pure tone audiometry between 500-4000 Hz, right and left ear pure tone averages, 6000 and 8000 Hz hearing thresholds, Standardized Mini Mental Test results, latency and amplitude values with right and left ear and binaural P300 test, auditory attention and working memory; Auditory Verbal Learning test assessed verbal learning, short-term and long-term memory based on free recall, backwards and forward interference, immediate and delayed free recall, and recognition-type recall; and Auditory Number Sequences test assessed auditory sequencing, attention, working memory and short-term memory. A demographic data form was completed for personal information (age, gender, education, occupation), disease information (date of diagnosis, duration, treatment, comorbidities and disease stage according to Hoehn & Yahr scale) and additional medical information. There was no difference between right and left ear pure tone averages in all groups, but the values of the patient group receiving medical treatment at 6 kHz and the normal group at 8 kHz were significantly higher than the other groups (p<0.05). In addition, the Mini-Mental test results were significantly better in the normal group than in the other two groups (p<0.05). Age, gender and education level were homogeneous between the three groups; disease stage was homogeneous between the groups receiving medical treatment and deep brain stimulation, and no statistically significant difference was found (p>0.05). Disease duration and drug dose were significantly different between the patient groups, with disease duration being higher in the study group 2 and drug dose being higher in the study group 1 (p<0.05). There was no significant difference between genders in the comparison of results for all tests (p>0.05). In the P300 test, right, left ear, and binaural latency values were better in the control group compared to the other two patient groups (p<0.05), amplitude values were higher in the control group compared to the other two groups (p<0.05), and no difference was found between the patient groups (p>0.05). In the Auditory Verbal Learning and Visual Auditory Digit Span test, the results of the control group were better than the other two patient groups (p<0.05), and no difference was found between the patient groups (p>0.05). It was determined that disease duration, stage, drug dose and duration of deep brain stimulation use had a negative effect on working memory, auditory memory and auditory attention processes (p<0.05). Further research is needed to differentiate cognitive impairments that occur in addition to Parkinson's Disease from other pathologies and to reveal the underlying mechanisms by addressing the progression of the disease and the effect of the medical treatment used. In addition, it is thought that a test battery could be created to accurately diagnose the disorder to prevent cognitive impairments caused by the disease.
Benzer Tezler
- Parkinson hastalığında farmakoterapi ve derin beyin stimülasyonu tedavisinin maliyet-etkililik analizi
Cost-effectiveness analysis of pharmacotherapy and deep brain stimulation treatment in parkinson's disease
ELİF GİRAL
Doktora
Türkçe
2025
Sağlık Kurumları YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VAHİT YİĞİT
- Drug repositioning and molecular docking approach targeting myelination process in neurodegenerative diseases
Nörobiyolojik hastalıklarda miyelinasyon sürecini hedef alan ilaç yeniden konumlandırma ve moleküler kenetleme yaklaşımı
ELİF SERAP GÜRLER
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
BiyomühendislikMarmara ÜniversitesiBiyomühendislik Ana Bilim Dalı
DOÇ. BESTE TURANLI
DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİHA ECE ACUNER ZORLUUYSAL
- Normal erişkin bireyler ve santral sinir sistemi hastalıklarında orofaringiyal yutmanın elektrofizyolojik yöntemlerle incelenmesi
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM AYDOĞDU
- Genetics and mechanisms of essential tremor and related disorders
Esansiyel tremor ve benzeri hastalıkların genetiği ve mekanizması
HİLAL ÜNAL GÜLSÜNER
Doktora
İngilizce
2015
Genetikİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. AYŞE BEGÜM TEKİNAY
PROF. DR. HASAN TAYFUN ÖZÇELİK
- Makine öğrenmesi tabanlı algoritmalar kullanılarak nörodejeneratif hastalıkların tespiti
Detection of neurodegenerative diseases using machine learning-based algorithms
VAHDETTİN YETKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiDicle ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULNASIR YILDIZ