Sağ beyin hasarında zihin kuramı, emosyonel prozodi, bilişsel beceriler, günlük yaşam aktiviteleri ve sosyal katılımın incelenmesi
Examination of theory of mind, emotional prosody, cognitive skills, activities of daily living and social participation in right brain damage
- Tez No: 927015
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Geriatri, Nöroloji, Geriatrics, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Sağ beyin hasarı, zihin kuramı, bilişsel beceriler, emosyonel prozodi, sosyal katılım, Biliş bozuklukları, Günlük yaşam aktiviteleri, Serebral hemoraji, Serebrovasküler bozukluklar, Right brain damage, theory of mind, cognitive skills, emotional prosody, social participation, Cognition disorders, Activities of daily living, Cerebral hemorrhage, Cerebrovascular disorders
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağ beyin hasarı olan bireyler iletişimsel, bilişsel, duyusal ve algısal bozukluklar yaşayabilmektedir. Bozukluk yaşadıkları alana ve bozukluğun şiddetine bağlı olarak da günlük yaşam becerileri ve sosyal katılımları etkilenmektedir. Sağ beyin hasarı sonrasında etkilenebilecek bileşenlerin değerlendirilmesi yaşadıkları bozuklukları hedef alan spesifik müdahale çerçevesi sunabilmek için önem arz etmektedir. Bu nedenle çalışma sağ beyin hasarı bulunan bireylerde zihin kuramı, emosyonel prozodi, bilişsel beceriler, günlük yaşam aktiviteleri ve sosyal katılımı ve ilişkili değişkenleri incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaç kapsamında sağ beyin hasarına sahip 30 yetişkin bireye 'Katılımcı Bilgi Formu, Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği [DEZTÖ], Frenchay Aktiviteler İndeksi [FAİ], Oxford Bilişsel Tarama Testi- Türkçe Versiyonu [OCS-TR], İnme Etki Ölçeği 3.0 (İEÖ 3.0) ve Emosyonel Prozodi Testi (EPT) uygulanmıştır. Araştırma kapsamında veriler SPSS 25.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizine göre katılımcıların bazı testlerin alt boyutlarından aldıkları puanlar ile yaş, cinsiyet ve eğitim durumu arasında anlamlı ilişkiler bulunurken, inme üzerinden geçen zaman ve inme dönemi arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Katılımcılar uygulanan bütün ölçeklerde düşük puanlar almışlardır. Katılımcıların DEZTÖ toplam puanı ile FAİ toplam puanı (r=0,390, p=0,033), yürütücü task karma (r = 0,555, p = 0,001) arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Görsel alan (r = 0,529, p = 0,003, p = 0,018) ve yürütücü puan (r = 0,560, p = 0,001, p = 0,009) arttıkça sosyal katılım artmaktadır. Sosyal katılım ile yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (r = 0,615, p <0,001). Sağ beyin hasarı bulunan bireylerde dil, biliş, günlük yaşam aktiviteleri ve katılıma yönelik değerlendirmeler yapmak ve bu alanlara yönelik uygun müdahale planları hazırlamak bu bireylerin rehabilitasyon sürecini iyi yönetebilmek için önemlidir.
Özet (Çeviri)
Individuals with right hemisphere damage may experience communicative, cognitive, sensory, and perceptual impairments. Depending on the affected area and the severity of the impairment, their daily living skills and social participation may also be impacted. Assessing the components that may be affected following right hemisphere damage is crucial for establishing a targeted intervention framework. This study aims to examine theory of mind, emotional prosody, cognitive skills, activities of daily living and social participation and related variables in individuals with right brain damage. To achieve this, 30 adults with right hemisphere damage were assessed using the 'Participant Information Form, Dokuz Eylül Theory of Mind Scale [DEZTÖ], Frenchay Activities Index [FAI], Oxford Cognitive Screening Test- Turkish Version [OCS-TR], Stroke Impact Scale 3.0 (SIS 3.0), and Emotional Prosody Test (EPT). Within the scope of the research, the data were analyzed with the SPSS 25.0 package program. Data analysis revealed significant relationships between participants' scores on certain test subdimensions and their age, gender, and educational status, while no significant relationship was found between stroke duration and stroke phase. Participants scored low on all administered scales. A significant positive correlation was identified between the total DEZTÖ score and the total FAI score (r = 0.390, p = 0.033), as well as between executive task complexity (r = 0.555, p = 0.001). Additionally, higher visual field scores (r = 0.529, p = 0.003) and executive function scores (r = 0.560, p = 0.001) were associated with increased social participation. A significant relationship was also found between social participation and quality of life (r = 0.615, p <0.001). Conducting comprehensive assessments of language, cognition, daily living activities, and participation in individuals with right hemisphere damage, as well as developing appropriate intervention plans tailored to these areas, is essential for the good management of the rehabilitation process.
Benzer Tezler
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN