Türkçe ve arapçada insanın dış beden bölümleriyle ilgili sözlükbirimler üzerine bir inceleme
A study on lexemes of human external body parts in turkish and arabic
- Tez No: 927127
- Danışmanlar: PROF. DR. MUNA YÜCEOL ÖZEZEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Türkçe için Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanmış olan Türkçe Sözlük (2019) esasında ve Arapça için Türkçe-Arapça Kapsamlı Sözlük (2008) esasında dış beden bölümleriyle ve dış organ adlarıyla ilgili sözlükbirimler üzerinde durulmuştur. Denetleme amacıyla Türkçe-Arapça Sözlük (2019) ve Türkçe-Arapça Sözlük (2004) olmak üzere diğer iki sözlük de kullanılmıştır. Bu dış organ adları ve bunlarla ilgili sözlükbirimler sözü edilen sözlüklerin taraması yöntemiyle tespit edilmiş, ardından sözlükbirimler anlamları ve diğer sözlükbilimsel özellikleri bakımından incelenmiştir. Ardından Türkçe ve Arapçadaki sözlükbirimler birbirleriyle karşılaştırılmış, bu doğrultuda her bir sözlükte kaç madde başı bulunduğu belirlenmiştir. Bunun sonucunda, en çok hangi organ adlarının türetim süreçlerine kaynaklık etttiği, kaç madde başının Türkçe ve Arapçada paralellik gösterdiği ve en çok hangi sözcük sınıfından (ad, fiil, sıfat vb.) sözlükbirimler bulunduğu gibi sorulara cevap aranmıştır. Çalışma, iki dilin sözlükbilimsel (lexicologic) ve biçimbilgisel (morphological) verilerine ve bu verilerin sıklıklarına dayanarak kavramsal değerlendirmelerle sona erdirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study focuses on lexemes related to external body parts and external organ names, based on the Turkish Dictionary (2019) published by the Turkish Language Association for Turkish, and the Comprehensive Turkish-Arabic Dictionary (2008) for Arabic. To ensure accuracy, two additional dictionaries were also utilized: the Turkish-Arabic Dictionary (2019) and the Turkish-Arabic Dictionary (2004). The names of these external organs and their related lexemes were identified through a review of the mentioned dictionaries. Subsequently, these lexemes were analyzed in terms of their meanings and other lexicographical features. Later, the lexemes in Turkish and Arabic were compared with each other, and the number of headwords in each dictionary was determined accordingly. Based on this, the study sought to answer questions such as which organ names most commonly served as a source for derivational processes, how many lexemes showed parallels in Turkish and Arabic, and which word classes (nouns, verbs, adjectives, etc.) were most represented in the lexemes. The study concluded with conceptual evaluations based on the lexicological and morphological data of the two languages, as well as the frequencies of these data.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU