SMA hastalarından hasta spesifik uyarılmış pluripotent kök hücre yeniden programlanması, motor nöron eldesi ve fonksiyonel olarak karşılaştırılması
Patient-specific induced pluripotent stem cell reprogramming, motor neuron differentiation, and functional comparison from SMA patients
- Tez No: 927651
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİL CAN AKÇALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyofizik, Nöroloji, Biyoloji, Biophysics, Neurology, Biology
- Anahtar Kelimeler: Motor nöron hastalığı, Pluripotent kök hücreler, Spinal musküler atrofi, Motor neuron disease, Pluripotent stem cells, Spinal muscular atrophy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kök Hücre ve Yenileyici Tıp Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Kök Hücre Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Spinal musküler atrofi (SMA), motor nöron kaybına yol açan, dünya yapında her 10000 canlı doğumda 1 görülen nöromüsküler bir hastalıktır. %95 oranla SMN1 geninde (survival motor neuron gene 1, yaşamsal motor nöron geni 1) görülen mutasyonlardan kaynaklanan SMA, sonucunda bu genin işlevsel SMN proteini üretememesinden dolayı motor nöronlarda yaşanan fonksiyonel bozukluklar ve nihai motor nöron kaybında dolayı kaslarda zayıflama, kas atrofisi ve solunum problemleri gibi semptomlar ile kendini gösterir. İnvazif yöntemler haricinde elde edilmesi mümkün olmayan insan motor nöronları uyarılmış pluripotent kök hücrelerden farklılaştırılarak elde edilebilir. uPKH'ler kandan elde edilen periferik mononükleer hücreler (PMH) gibi hücrelerinin yeniden programlanmasıyla elde edilen embriyonik kök hücrelere benzer olarak birçok hücre tipine farklılaşabilme yetisi olan hücrelerdir. SMA hastalığında motor nöron elektrofizyolojisinde sorun yaşandığı bilinmektedir. Bu çalışmada SMA hastalarından elde edilen uPK hücrelerinin elektrofizyolojik olarak aktif motor nöron hücrelerine farklılaştırılması amaçlandı. Çalışma sürecince bir SMA hastası ve bir sağlıklı kontrolden uPKH hatları başarıyla elde edildi ve bu hatlar motor nöronlara farklılaştırıldı. Elde edilen motor nöronlar aynı şekilde elde edilen sağlıklı motor nöronlar ile mRNA ve protein düzeyinde yapılan karşılaştırmaya ek olarak yama-menteşe yöntemi ile elektrofizyolojik olarak karşılaştırıldı. Çeşitli motor nöron biyobelirteçleri kullanılarak karakterize edilen motor nöronlarda SMA hastasından elde edilen motor nöronların bu hastalıkta görülen elektrofizyolojik bozuklukların görüldüğü ve matürasyonda sağlıklı motor nöronlara göre geriden geldikleri gözlemlendi. Ayrıca, elde edilen SMA motor nöronların matürasyon süreci boyunca akson boylarının kısaldığı ve sinaptik bağlantıların azaldığı gözlemlendi.
Özet (Çeviri)
Spinal muscular atrophy (SMA) is a neuromuscular disease which results in motor neuron loss due to the mutations seen in the SMN1 gene (survival motor neuron 1 gene). These mutations cause a disruption in the production of function SMN proteins. SMA is seen 1 in every 10000 live births worldwide and manifests itself with muscle weakness and atrophy along with respiratory issues in patients. Human motor neurons are impossible to isolate without turning to invasive procedures. Induced pluripotent stem cells (iPSCs) are embryonic stem cell-like cells reprogrammed from cells such as peripheral blood mononuclear cells (PBMCs) which possess the ability to differentiate into different cell types including motor neurons. It is known that motor neurons with SMA have electrophysiological abnormalities. Using iPSC-derived motor neurons, we aimed to obtain electrophysiologically active motor neurons from a SMA patient and compare them in electrophysiologically using patch-clamp recordings as well as in mRNA and protein levels. In the end, we successfully generated iPSC lines from one SMA patient and one healthy control and differentiated them to motor neurons. It was observed that iPSC-derived motor neurons with SMA were slower to mature and show electrophysiological activity compared to healthy iPSC-derived motor neurons. Also, the SMA iPSC-derived motor neurons had smaller axons and less synaptic connections along the maturation period.
Benzer Tezler
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Bir pamuk iplikhanesinde fiili çalışma metodlarının incelenmesi ve mevcut işlemlerin standart sürelerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
MÜRŞİDE KESEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA NAZMİ ERCAN
- Türkiye trafik düzeninde kazaların azaltılması açısından yeni trafik kanunu uygulaması ile ilgili sorunlar ve çözüm yolları
Başlık çevirisi yok
ERDAL UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE