Elektrikli scooter kazaları ile motosiklet kazalarının travma şiddeti ve klinik sonlanım açısından karşılaştırılması
Comparison of electric scooter and motorcycle accidents in terms of trauma severity and clinical outcome
- Tez No: 927679
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNEM DOĞRUYOL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Elektrikli scooter, Motosiklet, Travma, Electric scooter, Motorcycle, Trauma
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1.Amaç Bu çalışmanın amacı hayatımıza oldukça yeni giren elektrikli scooter kazalarını, acil hekimlerince travma şiddeti, mekanizması ve nasıl yönetilmesi gerektiği iyi bilinen ve ayrıca oldukça bir geniş literatüre sahip motosiklet kazaları ile karşılaştırarak travma mekanizması, skorlama sistemleri, sonlanım ve mortalite açısından değerlendirmektir. Elde edilecek verilerin, acil servis ve travma merkezlerindeki klinisyenlerin elektrikli scooter kazaları ile ilgili öngörü yeteneğine katkı sağlaması ve bu araçlara yönelik regülasyon çalışmalarına ışık tutması hedeflenmektedir. 2.Gereç ve Yöntem 01.01.2020 – 01.01.2024 tarihleri arasında T.C Sağlık Bakanlığı SBÜ Haydarpaşa Numune Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne elektrikli scooter ve motosiklet kazası sebebiyle başvuran 18 yaş üstü hastalar retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, kaza yaptığı araç türü, kaza esnasındaki hızı, kask ya da koruyucu ekipman kullanımı, travma lokalizasyonu, radyolojik tetkik sonuçları, travmayla ilişkili patolojik bulguları ve taburculuk ya da yatış bilgileri kaydedildi. Hastaların AIS, ISS ve TRISS skorları hesaplandı. Hastalara ait travma verileriyle travma skorları, sonlanım, yatış süresi arasındaki ilişkiler incelendi. 3.Bulgular Toplam 1011 hastanın dahil edildiği çalışmamızda yaş ortalaması 28,43±8,27 şeklindeydi. Cinsiyet dağılımı motosiklet kullanıcılarında 636 (%91,6) erkek, 58 (%8,4) kadınken; elektrikli scooter kullanıcılarında 210 (%66,2) erkek, 107 (%33,8) kadın olmak üzere görece daha dengeliydi. İki grupta da en sık travma mekanizması çarpışma olmadan araçtan düşmeyken bunu başka araçla çarpışma ve sabit cisimle çarpışma izledi. Elektrikli scooter kullanıcılarında kask ya da koruyucu ekipman kullanan hasta yokken motosiklet kullanıcılarının 515'i kask, 249'u koruyucu ekipman kullanıyordu. 179 motosiklet kullanıcısınınsa kask ya da koruyucu ekipman kullanmadığı gözlendi. Her iki grupta da en sık yaralanan travma bölgesi ekstremitelerdi. Elektrikli scooter kazalarında anlamlı şekilde daha fazla kafa (p=0,002) ve maksillofasiyal (p=0,001) yaralanma gözlenirken motosiklet kazalarında ekstremite (p=0,001) ve toraks (p=0,001) yaralanmaları daha fazlaydı. Elektrikli scooter kullanıcılarında anlamlı şekilde daha yüksek sayıda nazal fraktür (p<0,001), orbita duvar fraktürü (p=0,004), maksillofasiyal ya da frontal sinüs fraktürü (p=0,003) tespit edilirken, motosiklet kullanıcılarında anlamlı şekilde daha yüksek sayıda pulmoner kontüzyon (p=0,005), el parmak kemiği fraktürü (p=0,007), femur fraktürü (p=0,029), tibia fraktürü (p<0,001) ve fibula fraktürü (p<0,001) gözlendi. Ayrıca motosiklet kullanıcılarında hem açık tip kırık (p=0,01) hem de kapalı tip kırık (p<0,001) sayısı daha fazlaydı. Elektrikli scooterlarda eksternal (p=0,005), motosiklet kazalarında ekstremite (p=0,004) anatomik bölgesinde anlamlı şekilde daha yüksek AIS skorlarına rastlandı. İki grup arasında ISS'ye göre kategorize edilmiş yaralanma şiddeti (p=0,081), sonlanım (p=0,055) ve yatış süresi (p=0,087) açısından anlamlı fark saptanmadı. TRISS skoruna göreyse motosiklet kazalarının anlamlı şekilde daha yüksek sağ kalım beklentisi olduğu görüldü (p=0,012). Elektrikli scooter kazaları benzer hızlarda kaza yapan motosiklet kazaları ile kıyaslandığında maksilofasiyel (p=0,018), toraks (p<0,001) ve eksternal (p<0,001) anatomik bölgelerinde daha yüksek AIS skorlarıyla karşılaşıldı. ISS'ye göre kategorize edilmiş yaralanma şiddeti açısından elektrikli scooter kazalarında anlamlı şekilde daha yüksek yaralanmalar yaşandığı görüldü (p=0,004). Ancak bu iki grup arasında sonlanım (p=0,191) ve yatış süreleri (p=0,281) açısından anlamlı fark yoktu. Sadece kask ya da koruyucu ekipman kullanmayan hastalar dahil edilerek iki grup kıyaslandığında motosiklet kullanıcılarında baş boyun (p=0,022) ve ekstremite (p=0,006) anatomik bölgelerinde anlamlı şekilde daha yüksek AIS skorlarına rastlandı. ISS'ye göre motosiklet kullanıcılarındaki yaralanmaların daha şiddetli olduğu görüldü (p=0,001). Ayrıca kask ya da ekipman kullanmayan motosiklet kullanıcılarının anlamlı şekilde daha fazla yoğun bakım ve servis yatışı ile sonlandığı (p<0,001) üstelik yatış sürelerinin (p<0,001) de daha uzun olduğu tespit edildi. 4.Sonuç Elektrikli scooter kazalarının, düşük hızlarda gerçekleşmesine rağmen motosiklet kazalarıyla benzer düzeyde ciddi travmalara yol açabileceği belirlenmiştir. Özellikle kask kullanımının düşük olması, baş-boyun ve maksillofasiyal yaralanmaların daha sık görülmesine neden olmaktadır. Motosiklet kazaları ile karşılaştırıldığında, ISS skorları, yatış süreleri ve sonlanım açısından genel olarak anlamlı bir fark bulunmasa da koruyucu ekipman kullanmayan motosiklet sürücülerinde travma şiddetinin daha yüksek ve sonlanımın daha kötü olduğu gözlemlenmiştir. Elektrikli scooter kullanıcılarında kendileriyle benzer hızlarda kaza yapan motosiklet kullanıcılarına göre daha yüksek travma skorları ve yaralanma şiddeti olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada elektrikli scooter kullanıcılarının benzer hızlarda yaralanmaya daha açık olduğunu ve kask kullanımının potansiyel koruyucu etkisini gözlemledik.
Özet (Çeviri)
1. Background The aim of this study is to evaluate electric scooter accidents— which have recently become more prevalent in daily life— by comparing them with motorcycle accidents, which have a well-established trauma severity assessment, injury mechanism understanding, and extensive literature. The study focuses on trauma mechanisms, scoring systems, outcomes, and mortality rates. The data obtained are expected to contribute to the predictive capabilities of clinicians in emergency departments and trauma centers regarding electric scooter accidents and to provide insights for regulatory efforts concerning these vehicles. 2. Materials and Methods Patients over the age of 18 who presented to the Emergency Medicine Clinic of SBÜ Haydarpaşa Numune Hospital of the Ministry of Health of the Republic of Turkey due to electric scooter and motorcycle accidents between January 1, 2020, and January 1, 2024, were retrospectively analyzed. The study recorded patients' age, gender, type of vehicle involved in the accident, speed at the time of the accident, use of a helmet or protective equipment, trauma localization, radiological examination results, trauma-related pathological findings, and discharge or hospitalization information. AIS, ISS, and TRISS scores were calculated for each patient. The relationships between trauma-related data, trauma scores, outcomes, and length of hospital stay were examined. 3. Results In our study, which included a total of 1,011 patients, the mean age was 28.43 ± 8.27 years. The gender distribution was markedly different between the groups: among motorcycle users, 636 (91.6%) were male and 58 (8.4%) were female, whereas among electric scooter users, 210 (66.2%) were male and 107 (33.8%) were female, indicating a relatively more balanced distribution. In both groups, the most common trauma mechanism was falling from the vehicle without a collision, followed by collisions with another vehicle and impacts with a stationary object. Notably, none of the electric scooter users wore a helmet or protective gear, whereas 515 motorcycle users wore helmets, 249 used protective equipment, and 179 did not use any protective equipment or helmet. The most frequently injured anatomical region in both groups was the extremities. However, electric scooter accidents were significantly associated with a higher incidence of head (p=0.002) and maxillofacial (p=0.001) injuries, whereas motorcycle accidents resulted in a higher prevalence of extremity (p=0.001) and thoracic (p=0.001) injuries. Among electric scooter users, nasal fractures (p<0.001), orbital wall fractures (p=0.004), and maxillofacial or frontal sinus fractures (p=0.003) were significantly more common. In contrast, motorcycle users exhibited significantly higher rates of pulmonary contusions (p=0.005), hand phalangeal fractures (p=0.007), femur fractures (p=0.029), tibia fractures (p<0.001), and fibula fractures (p<0.001). Additionally, motorcycle accidents resulted in a significantly greater number of both open (p=0.01) and closed (p<0.001) fractures. Regarding trauma severity scoring, higher AIS scores were observed in the external region for electric scooter accidents (p=0.005) and in the extremities for motorcycle accidents (p=0.004). There was no significant difference between the groups in terms of injury severity categorized by ISS (p=0.081), patient outcomes (p=0.055), or length of hospital stay (p=0.087). However, according to TRISS scores, motorcycle accidents were associated with a significantly higher survival probability (p=0.012). When electric scooter accidents were compared with motorcycle accidents occurring at similar speeds, significantly higher AIS scores were observed in the maxillofacial (p=0.018), thoracic (p<0.001), and external (p<0.001) anatomical regions. Moreover, injury severity categorized by ISS was significantly higher in electric scooter accidents (p=0.004). However, no significant difference was found between these groups in terms of patient outcomes (p=0.191) or length of hospital stay (p=0.281). A subgroup analysis including only patients who did not use helmets or protective equipment revealed that motorcycle users had significantly higher AIS scores in the head and neck (p=0.022) and extremity (p=0.006) regions. Injury severity, as categorized by ISS, was also significantly higher among motorcycle users (p=0.001). Furthermore, motorcycle users without protective gear had significantly higher rates of ICU and inpatient ward admissions (p<0.001), as well as longer hospital stays (p<0.001). 4. Conclusion Despite occurring at lower speeds, electric scooter accidents have been found to cause trauma of similar severity to motorcycle accidents. The particularly low rate of helmet use among electric scooter users contributes to a higher incidence of head, neck, and maxillofacial injuries. While no significant difference was observed between electric scooter and motorcycle accidents in terms of ISS scores, length of hospital stay, or patient outcomes, the severity of trauma and poorer outcomes were notably higher among motorcycle users who did not wear protective gear. Additionally, electric scooter users exhibited higher trauma scores and injury severity compared to motorcycle users involved in accidents at similar speeds. This study highlights the increased vulnerability of electric scooter users to injuries at comparable speeds and underscores the potential protective effect of helmet use.
Benzer Tezler
- Plazma arkı eldesi ve yüzey bölgesi modifikasyonunda kullanılabilirliği
Başlık çevirisi yok
ÖZKAN ÖZİPEKLİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ
- Realization of transmitter and receiver clock generation units and channel switching unit in a modified analog radio relay
Değiştirilen bir analog radyodaki verici ve alıcı saat üretimi birimleri ve kanal anahtarlama biriminin gerçekleştirilmesi
AYHAN BÜYÜKSEMERCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT AŞKAR
- New algorithms and techniques for microprocessor-controlled PWM induction drives
Başlık çevirisi yok
OSMAN KÜKRER
Doktora
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. BÜLENT ERTAN
- Purification of bacteriorhodopsin from halobacterium halobium and reconstitution studies in liposomes
Başlık çevirisi yok
M.BAKER ZABUT
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
BiyokimyaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MERAL YÜCEL
- Barajların hacim-verim ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEFARUK HAKTANIR