Türkiye'deki yükseköğrenim öğrenci yurtlarında kullanıcı deneyiminin kullanılabilirlik bağlamında analizi
Analysis of user experience in higher education student dormitories in Türkiye within the context of usability
- Tez No: 928770
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU KOCA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 147
Özet
Öğrenci yurtları, üniversite öğrencilerinin eğitimleri boyunca akademik gelişimlerini ve sosyal yaşamlarını etkileyen önemli yaşam alanlarıdır. Türkiye'de üniversite öğrenci sayılarının sürekli artışı, hali hazırda ve yeni planlanan yurt mekanlarının kullanılabilirliğinin geliştirilmesindeki ihtiyacı sürekli kılmaktadır. Kullanılabilirlik, yapılı çevrenin değerlendirilmesinde kullanıcı-mekan etkileşimini tarifleyen bir kavramdır. Kullanıcının mekanın sahip olduğu katmanları deneyimlemesi sonucunda verdiği geribildirimler, mekanın kullanılabilirliğine ait bir değerlendirmedir. Bu geribildirimler, öğrenci yurtlarındaki kullanılabilirliğin geliştirilmesi adına önemlidir. Bu sayede öğrenci yurtlarındaki kullanıcı deneyimi, kullanıcı beklentilerine ve ihtiyaçlarına karşılık verecek nitelikte tasarlanabilir. Türkiye'deki yükseköğrenim öğrenci yurtlarında kullanıcı deneyiminin keşfedilmesine yönelik bir analiz yapılarak, öğrenci yurtlarında kullanılabilirliğin geliştirilmesinde dikkate alınması gereken ilişkilerin ortaya çıkarılması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu kapsamda kullanılabilirlik, öğrenci yurtlarında kullanıcı-mekan etkileşiminin değerlendirildiği bir ölçüt olarak incelenmiştir. Bu inceleme, kullanılabilirlik ve öğrenci yurtlarına ait literatür üzerinden yapılmıştır. Mekanlarda oluşturulan kontrol mekanizmalarının, belirli katmanlar oluşturarak kullanılabilirliği düzenlediği görülmektedir. Bu katmanlarda mekan kullanımlarının, mekanın nesnel ve öznel özellikleri dışında, dış faktörlerin etkisi altında olduğu anlaşılmaktadır. Öğrenci yurtlarına yönelik incelenen literatür kapsamında, mekanın öznel ve nesnel yönlerin, dış faktörlerin etkisiyle mekandaki katman ve aktivite ilişkisine bağlı olarak kullanımın düzenlendiği sonucuna varılmıştır. Bu sonuç doğrultusunda, yapılacak analiz çalışması için dikkate alınan ilişkiler olarak ele alınmıştır. Gençlerin internet ortamı ile olan etkileşimlerinin sıklaşması, yapılacak analiz çalışması için kullanıcının gözlemlenebileceği internet ortamlarına yönlendirmiştir. Çalışmada yöntem olarak nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak, YoutubeTR üzerinde kullanıcılar tarafından paylaşılan 110 video analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde kullanılabilirlik faktörleri olarak belirlenen öznel, nesnel ve dış faktörlere ait kategoriler ile yurt türü, mekan katmanları ve kullanıcı aktivitelerinin birbirleriyle ilişkileri ile ilgili bulgular tartışılmıştır. Elde edilen sonuçlarda yurt türü, mekan katmanları ve aktivitelere bağlı olarak dış, öznel ve nesnel faktörlere ait alt kategorilerde ilişkisel sonuçlarda farklılıklar gözlemlenmiştir. Çevrim-içi bir platform üzerindeki paylaşımların analizi ile gerçekleştirmesi sebebiyle belirli bir alt-kültüre ait sonuçları barındırmaktadır. Çalışmanın, Türkiye'deki yükseköğrenim öğrenci yurtlarındaki mekan kullanılabilirliğinin geliştirilmesi adına kullanıcı deneyimlerini düzenleyen temel ve güncel kullanıcı-mekan ilişkisini ortaya çıkarması bakımından katkı sunacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Dormitories are significant living spaces for the academic development and social lives of university students. The continuous increase in the number of university students in Türkiye perpetuates the need to improve the usability of both existing and newly planned dormitory spaces. Usability is a concept that describes user–environment interaction in the evaluation of the quality of a built environment. The feedback given by the user after experiencing the layers of a space is an evaluation of the usability of the space. This feedback is important for improving the usability of student dormitories. With sufficient feedback, the user experience in student dormitories can be designed to meet user expectations and needs. The aim of this study was to conduct an analysis exploring the user experience in higher education student dormitories in Türkiye and to identify the relationships that should be considered in improving the usability of these dormitories. Usability was examined as a criterion for evaluating user–space interaction in the dormitories. A review was conducted of the literature on usability and student dormitories. The review indicated that the control mechanisms created in the spaces regulate usability by creating certain layers where the uses in these layers are influenced by external factors, apart from the objective and subjective characteristics of the space. It was concluded that the subjective and objective factors of a space are organized depending on the relation between layer and activity in the space under the influence of external factors. In the line with this conclusion, revealed relationships were taken into consideration for the analysis study. The increasing interaction of young people with the internet environment has led to online platforms that can be observed and studied. In this study, the content shared by users on YouTube was examined using qualitative content analysis. In the analysis, findings related to objective, subjective, and external factors recorded as usability rates and the change relations of dormitory type, space layers, and user services are discussed. The results obtained are observed in terms of external, subjective, and objective features and subcategories depending on dormitory type, space layers, and activities. The generalizability of the results is limited, as the study was conducted with an online platform associated with a specific subculture. However, it is expected to contribute to the enhancement of space usability in higher education student dormitories in Türkiye by revealing the fundamental and current user–environment relationships that shape user experiences.
Benzer Tezler
- Ordu ili (Türkiye) tatlısu Gammaridea (Crustacea, Amphipoda) faunası üzerine bir araştırma
Study on freshwater Gammari̇dea (Crustacea, Amphipoda) fauna of Ordu (Turkey)
MEHMET EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Balıkçılık TeknolojisiOrdu ÜniversitesiBalıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ MİROĞLU
- Karanlıkdere Vadisi'nin (Yozgat) phenopelopoid akarları üzerine sistematik araştırmalar
Systematic investigations on the phenopelopoid mites of Karanlıkdere Valley (Yozgat)
SALİH KÖKEZ
- Bazı Türkiye Dianthus L. (Caryophyllaceae) taksonları üzerine karyolojik çalışmalar
The karyological studies of some Dianthus L. (Caryopyllaceae) taxa
EMİNE ŞAHİNER
- The transformation of higher education by means of techno-parks: Case of Turkey
Yüksek öğretimin dönüşümü: Teknoparklar-Türkiye örneği
GAMZE SART
Doktora
İngilizce
2013
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÖK
- Politainment (Eğlenceli siyaset) kavramı bağlamında Türkiye'de siyasal seçim kampanyalarının analizi
An analysis of the concept of politainment within the framework of Turkish election campaigns
MELTEM DİLEK ACARLI
Doktora
Türkçe
2014
Siyasal BilimlerMaltepe Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PEYAMİ ÇELİKCAN