Hemşirelerin teknoloji kabul modeli çerçevesinde hastane bilgi sistemi kullanım niyetlerini belirlemeye yönelik bir araştırma
A study to determine nurses' intentions to use hospital information systems within the framework of technology acceptance model
- Tez No: 928874
- Danışmanlar: PROF. DR. EDİBE ASUMAN ATİLLA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Kurumları Yönetimi, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 180
Özet
İnsan hayatının söz konusu olduğu sağlık sektöründe anlık karar alma ve yeni bilgiye anında ulaşabilme hayati önem taşımaktadır. Hemşirelik mesleği için bilgi çok önemlidir. Etkili ve verimli hizmet sunma olanağını artıran teknolojinin de hemşirelik mesleği için önemi her geçen gün artmaktadır. Sağlık çalışanlarının teknolojiyi kabul ve kullanımı oldukça önemlidir. Teknoloji Kabul Modelinin genellikle gönüllü durumlardaki kabul davranışlarını açıklamada kullanıldığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı zorunlu durumdaki Teknoloji Kabul Modelini test etmek ve hastanelerde çalışan hemşirelerin Hastane Bilgi Sistemlerine (HBS) yönelik kullanım niyetlerini Teknoloji Kabul Modeli 2 ile incelemektir. Bu kapsamda teknolojinin benimsenmesinde kullanılan teori ve modellere yer verilmiş, bilgi, bilgi yönetimi, bilgi yönetim sistemleri, sağlık bilgi sistemleri, hastane bilgi sistemleri ve hemşirelik ve teknolojinin çerçevesi sunulmuştur. Araştırmanın örneklemini kamu hastanesinde görev yapan 215 hemşire ve bir özel hastanede hizmet sunan 118 hemşire oluşturmaktadır. Verilerin yüz yüze toplandığı çalışmada istatistiksel analizler için SPSS ve Smart-PLS paket programları kullanılmıştır. Çalışmada, birden fazla bağımsız değişkenin birden fazla aracı ve bağımlı değişken ile arasındaki ilişkilerin incelenmesine imkân sağlayan Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Modelde yer alan yapıların katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre istatistiksel olarak farklılık gösterip göstermediği test edilmiştir. Gruplar arası farklılıkların karşılaştırılmasında ikili gruplar için bağımsız örneklem t-testi, ikiden fazla gruplar için ise tek yönlü varyans analizi (one-way ANOVA) uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, subjektif norm, işe uygunluk ve algılanan kullanım kolaylığının algılanan fayda üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, işe uygunluk, çıktı kalitesi, sonuç gösterilebilirlik ve subjektif normun algılanan kullanım kolaylığı üzerinde de istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkilerinin olduğu görülmüştür. Son olarak, işe uygunluk, sonuç gösterilebilirlik ve algılanan kullanım kolaylığının kullanım niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Bu bulgular, sağlık yöneticilerine ve yazılım firmalarına sağlık politikalarının oluşturulması ve hastane bilgi sistemlerinin tasarımı konusunda rehber niteliğinde bilgiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Instant decision making and instant access to new information are of vital importance in the health sector where human life is at stake. Information plays a crucial role in the nursing profession. The importance of technology, which increases the opportunity to provide effective and efficient service, is increasing day by day for the nursing profession. The acceptance and use of technology by healthcare professionals are quite important. The Technology Acceptance Model is widely used to explain acceptance behaviours, particularly in voluntary situations. This study aims to test the mandatory Technology Acceptance Model in the context of Hospital Information Systems (HIS) and to examine the usage intentions of nurses working in hospitals using the extended Technology Acceptance Model 2. In this context, theories and models used in technology adoption are discussed, and information, information management, information management systems, health information systems, and hospital information systems are presented, followed by the framework of nursing and technology. The study sample consists of 215 nurses working in a public hospital and 118 nurses working in a private hospital. Statistical analyses were performed using SPSS and Smart-PLS software packages. In the study, structural equation modelling (SEM) was used, to examine the relationships between more than one independent variable and more than one mediator and dependent variables. The structures in the model were tested for statistical differences based on the socio-demographic characteristics of the participants. Independent samples t-tests were used for pairwise group comparisons, and one-way analysis of variance (ANOVA) was applied to compare differences among groups of more than two. According to the research findings, in the public hospital, subjective norm, job relevance, and perceived ease of use were found to have a statistically significant and positive impact on perceived usefulness. Additionally, job suitability, output quality, result demonstrability and subjective norm were shown to have a statistically significant and positive effect on perceived ease of use. Finally, job relevance, result demonstrability, and perceived ease of use were observed to significantly and positively influence the intention to use. As for the private hospital, job relevance and perceived ease of use were found to have a statistically significant and positive impact on perceived usefulness. Additionally, output quality and result demonstrability had a statistically positive effect on perceived ease of use, while job relevance significantly affects only one indicator: the intention to use. These results provide valuable insights to guide healthcare managers and software developers in the formulation of health policies and the design of hospital information systems.
Benzer Tezler
- Zaman yönetiminin hemşirelerin iş verimine etkisi (İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk hastalıkları ve cerrahisi eğitim ve araştırma hastanesi örneği)
Effects of time management on nurses job efficiency (İzmir Dr. Behçet Uz Pediatric Desase and Surgery Training and Research Hospital Sample)
ELİF DALKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HastanelerBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞEFİKA DEMİRKAN
- Vardiyalı çalışan hemşirelerde diyabet riskinin belirlenmesi
Determination of diabetes risk of nurses working in shifts
SERPİL TÜRKER ÇEKİNMEZ
- Hemşirelerde iş - aile çatışmasının evlilik doyumu, psikolojik semptomlar ve ebeveynlik yeterlik algısı ile olan ilişkisinin incelenmesi
Investigating the relations between work - family conflict, marital satisfaction, psychological symptoms, and perceived parental efficacy in nurses
EBRU ÇULHA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikMuğla ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖZDE ÖZDİKMENLİ DEMİR
- Tip 1 diyabetli adolesanların algıladıkları Anne-Baba tutumları ve karar verme stratejileri
Perceptions of parent's attitudes and decision-making strategies in adolescents with TYPE 1 diabetes
ELİF EREN ÇİTAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıTrakya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELAHAT AKGÜN KOSTAK
- Çocuk servislerinde çalışan hemşirelerin çocuklarda ağrı değerlendirilmesi hakkında bilgilenme düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluating the knowledge levels of nurses working in pediatric clinics about pain and pain assessment in children
SEVAL KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikTrakya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. MELAHAT AKGÜN KOSTAK