NÖROLOJİK YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE TAKİP EDİLEN İNME HASTALARINDA AĞRI, AJİTASYON VE SEDASYONUN DEĞERLENDİRİLMESİ
THE EVALUATION OF PAIN, AGITATION AND SEDATION IN PATIENTS WITH STROKE IN THE NEUROLOGICAL INTENSIVE CARE UNIT
- Tez No: 929705
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERDEM GÜRKAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: İnme, Yoğun Bakım, Ağrı, Ajitasyon, Sedasyon, Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği, Richmond Ajitasyon-Sedasyon Ölçeği, Stroke, intensive care, pain, agitation, sedation, the Critical-care Pain Observation Tool, Richmond Agitation-Sedation Scale
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nöroloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Orta ve ağır inme hastalarında gerek bilinç düzeyleri gerekse gelişen afazi nedeniyle yeterli kooperasyon sağlanamamakta ve hastalardaki ağrı, ajitasyon ve sedasyon gibi semptomların değerlendirilmesi güçleşmektedir. Bu durum da hastaların yatış sürecindeki takip ve tedaviye uyumlarını etkileyebilmektedir. Bu araştırmada Nörolojik Yoğun Bakım Ünitesinde yatan hastaların ağrı, ajitasyon ve sedasyonunun, non-invaziv, geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış testler olan Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği ve Richmond Ajitasyon-Sedasyon Ölçeği ile belirlenmesi ve değerlendirme sonuçları ile hastaların klinik ve radyolojik özellikleri arasındaki ilişkinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Nisan 2022 ile Mart 2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Nörolojik Yoğun Bakım Ünitesinde iskemik ve hemorajik inme nedeniyle takip edilen; bilinç ve nörolojik durum nedeniyle sözel iletişim kurulamayan; sedasyon, analjezi ve nöromüsküler blokaj yapan ilaç almayan, 18 yaş üzeri 32 hasta dahil edildi. Quadriplejik, GKS<5 veya beyin ölümü şüphesi olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Hastaların ilk 24 saatte ve 5-7 günler arasında toplamda 2 kez olmak üzere Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği (YBAGÖ), Richmond Ajitasyon-Sedasyon Ölçeği (RASS), Glasgow Koma Skoru (GKS), Full Outline of UnResponsiveness (FOUR) Skoru, National Institutes of Health İnme Skalası (NIHSS) değerlerine bakıldı. Bu değerlendirme sonuçları ile hastaların yaş, cinsiyet, hipertansiyon varlığı, diabetes mellitus varlığı, inme nedeni, inmenin etkilediği vasküler alan, lezyon lokalizasyonu ve lezyon hacmi karşılaştırıldı. Bulgular: YBAGÖ için gözlemciler arası güvenilirlik analizi, Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı (ICC) ile yapıldı ve ICC değerleri 0,866-0,951 olmak üzere yüksek güvenilir olarak sonuçlandı. İlk 24 saatte ağrısız ve ağrılı uyaranlar ile yapılan değerlendirmeler sonucu elde edilen YBAGÖ değerleri ile hasta ve inmeye ait özellikler arasında anlamlı ilişki saptanmadı. 5-7. günler arası ağrısız uyaran ile yapılan değerlendirmede YBAGÖ pozitifliği, RASS değerlendirmesi sırasında ajite olan hastalarda RASS değerlendirmesi normal olanlara göre (p=0,005); GKS>9 olan hastalarda, GKS:7-9 arası olan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha yüksek sonuçlandı (p=0,007). 5-7. günler arası ağrılı uyaran ile yapılan değerlendirmede YBAGÖ pozitifliği, DM olan hastalarda (p=0,008), RASS değerlendirmesi sedatize olan hastalarda(p=0,014), GKS<7 olan hastalarda (p<0,001), entübe hastalarda (p=0,022), FOUR skoru ≤8 olanlarda (p<0,007) daha düşük sonuçlandı. YBAGÖ değerlendirmesinde pozitif olmayı etkileyen faktörler tek değişkenli lojistik regresyon ile değerlendirildiğinde, DM varlığı YBAGÖ pozitifliğini düşürürken; ekstübe olmak ve GKS>7 olması arttırmaktadır. Çok değişkenli lojistik regresyonda ise, DM varlığı YBAGÖ pozitifliğini azaltırken; hastanın ekstübe olması pozitifliği artırmaktadır. İlk 24 saatte NIHSS>15 olan hastalarda RASS değerlendirmesinde ajite olma oranı istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük sonuçlandı (p=0,024). RASS değerlendirmesi normal olan ve normal olmayan (ajite/sedatize) hastalar karşılaştırıldığında ACA+MCA enfarktı olan hastalarda ajitasyon/sedasyon oranı daha düşük; izole MCA tutulumlarında ajitasyon/sedasyon oranları daha yüksek tespit edildi (p=0,032). 5-7. günler arası bakılan RASS değerlendirmesinde ise entübe hastaların sedasyon oranı (p=0,001) ve GKS>9 olan hastaların ajitasyon oranı daha yüksek sonuçlandı (p<0,001). FOUR skoru ≤8 olan hastalarda ajitasyon oranı ise daha düşük sonuçlandı (p<0,001). RASS değerlendirmesi normal olan ve normal olmayan (ajite/sedatize) hastalar karşılaştırıldığında DM olan hastalarda (p=0,040) ve entübe olan hastalarda ajitasyon/sedasyon oranları daha yüksek (p=0,017); GKS>9 olan (p=0,007) ve FOUR skoru>13 olan hastalarda ajitasyon/sedasyon oranı daha düşük tespit edildi (p=0,003). 5-7. günler arasında yapılan RASS değerlendirmesinde normal olmayan (ajitasyon/sedasyon) hastaları etkileyen faktörler tek değişkenli lojistik regresyon ile değerlendirildiğinde yaştaki bir birimlik artış ve entübe olmak ajite/sedatize olmayı artırmaktadır. Çok değişkenli lojistik regresyonda ise yaş, yaştaki bir birimlik artış ve entübe olmak, ajite/sedatize olmayı artırmaktadır. Sonuç: Çalışmamız yalnızca inme hastalarında Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeği ile literatürde yapılmış tek çalışma olması nedeniyle önemlidir. Çalışmamız sonucunda Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeğinin inme hastalarında uygulanması sırasında gözlemciler arası değişiklik olmadığı, bu testin inme hastalarında uygulanabilir ve güvenilir olduğu gösterilmiştir. İlk 24 saatte ağrılı ve ağrısız uyaranlara verilen yanıt klinik ve radyolojik özelliklerine göre değişmezken; 5-7. günler arasında bu yanıtlardaki istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bilinç düzeyindeki düzelme ile ilişkilendirilmiştir. Bu farklılığa neden olan faktörlerin etkisinin kapsamlı şekilde değerlendirilebilmesi için daha geniş serilerde gelecekte yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: In patients with moderate to severe stroke, adequate cooperation cannot be achieved due to the level of consciousness and aphasia, making it difficult to evaluate symptoms such as pain, agitation, and sedation. In this situation, it can affect patients' adherence to follow-up and treatment during their hospitalization process. This study aims to evaluate pain, agitation and sedation of patients in the Neurological Intensive Care Unit with The Critical-Care Pain Observation Tool (CPOT) and Richmond Agitation-Sedation Scale, which are non-invasive, valid and reliable tests, and compare the results of these evaluations with the clinical and radiological characteristics of the patients. Materials and Methods: This study included 32 patients who were followed up for ischemic and hemorrhagic stroke in the Neurological Intensive Care Unit of Health Sciences University Dr. Lütfi Kırdar City Hospital between April 2022 and March 2023. These patients were unable to communicate verbally due to their level of consciousness and neurological status, and did not receive medication for sedation, analgesia, or neuromuscular blockade and were aged 18 years and older. Patients with quadriplegia, GCS<5, or suspected brain death were excluded from the study. During the first 24 hours and between days 5-7, patients were assessed twice using the Critical Care Pain Observation Tool (CPOT), Richmond Agitation-Sedation Scale (RASS), Glasgow Coma Scale (GCS), Full Outline of UnResponsiveness (FOUR) Score, and National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS). The evaluation results were compared with age, gender, presence of hypertension, presence of diabetes mellitus, stroke etiology, affected vascular territory, lesion localization, and lesion volume. Results: The inter-rater reliability analysis for CPOT was conducted using the Intra-Class Correlation Coefficient (ICC), resulting in high reliability with ICC values ranging from 0.866 to 0.951. No significant correlation was found between the CPOT values obtained through evaluations conducted with non-noxious and noxious stimuli and the characteristics of the patient or stroke within the first 24 hours. In the evaluation conducted between the 5th and 7th days with non-noxious stimulation, CPOT positivity was found to be statistically significantly higher in patients who were agitated during RASS assessment compared to those with normal RASS assessment (p=0.005). Additionally, in patients with a GCS score greater than 9, the results were significantly higher compared to patients with a GCS score between 7-9 (p=0.007). In the evaluation conducted with noxious stimuli between days 5-7, CPOT positivity resulted in lower outcomes in patients with DM (p=0.008), sedated patients according to RASS evaluation (p=0.014), patients with GCS<7 (p<0.001), intubated patients (p=0.022), and those with a FOUR score of ≤8 (p<0.007). Factors affecting CPOT positivity were evaluated using univariate logistic regression. The presence of DM reduces CPOT positivity, while extubation and GCS >7 increase it. In the setting of multivariate logistic regression, the presence of DM was found to decrease the possibility of CPOT positivity, while the occurrence of extubation was found to increase it. A statistically significant lower rate of agitation was observed in patients with NIHSS>15 within the first 24 hours, as determined by RASS assessment (p=0.024). When comparing patients with normal and abnormal (agitated/sedated) RASS assessments, those with ACA+MCA infarction had a lower agitation/sedation ratio, while those with isolated MCA involvement had higher agitation/sedation ratios (p=0.032). During the evaluation of RASS between days 5-7, it was found that the sedation rate of intubated patients (p=0.001) and the agitation rate of patients with GCS>9 were higher (p<0.001). The incidence of agitation was found to be significantly lower in patients with a FOUR score of ≤8 (p<0.001). A comparison was made between patients with normal and abnormal (agitated/sedated) RASS assessments and it was found that patients with DM (p=0.040) and those who were intubated had higher rates of agitation/sedation (p=0.017). Conversely, patients with a GCS score greater than 9 (p=0.007) and a FOUR score >13 (p=0.003) had lower rates of agitation/sedation. During the RASS evaluation conducted between days 5-7, factors affecting patients with abnormal agitation/sedation were assessed using univariate logistic regression. The results indicated that an increase of a single unit in age and intubation were associated with an increase in agitation/sedation. In the setting of multivariate logistic regression, an increase of one unit in age and being intubated are associated with an increase in agitation/sedation, respectively. Results: The significance of our study lies in its particular use of the Critical-Care Pain Observation Tool only in stroke patients in the literature. Our study has demonstrated that there was no inter-observer variability during the application of the Critical-Care Pain Observation Tool in stroke patients, indicating that this test is applicable and reliable in this patient population. The response to noxious and non-noxious stimuli within the first 24 hours remains unchanged based on clinical and radiological characteristics; however, statistically significant differences in these responses between days 5-7 have been associated with improvements in consciousness level. In order to comprehensively evaluate the impact of the factors that cause this difference, future studies on larger series are needed.
Benzer Tezler
- Gelişim nörolojisi polikliniğine başvuran nöral tüp defektli olgularda prospektif bir inceleme
Başlık çevirisi yok
İLKBAHAR EMİNE GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK APAK
- Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri
Başlık çevirisi yok
AŞER BENSUSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Sivas ili C.Ü. hastanesinde yatmakta olan hastaların servislerine kabul edilişlerindeki uygulamalarla bu uygulamalara ilişkin duygu ve beklentilerinin saptanması
Determination of the formalities in admitting the patients hospitalized at the Cumhuriyet University of Sivas to the services and their feelings and expeetations relating to these formalities
FADİME KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY