İskoç aydınlanması ve kıta Avrupası aydınlanmasının toplumsal düzen teorisi üzerinden karşılaştırması
A comparison of the scottish enlightenment and the continental European enlightenment through the theory of social order
- Tez No: 929890
- Danışmanlar: PROF. DR. ATİLA YAYLA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Siyasal Bilimler, Philosophy, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Aydınlanma, Enlightenment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, İskoç Aydınlanması ile Kıta Avrupası Aydınlanmasının toplumsal düzen teorileri bağlamında karşılaştırılması amaçlanmıştır. Aydınlanma, 17. ve 18. yüzyıllarda Avrupa'da ortaya çıkan ve modern düşünce üzerinde derin etkiler bırakan bir entelektüel hareketi temsil eder. İskoç Aydınlanması, özellikle 18. yüzyılda İskoçya'da felsefe, bilim, ekonomi, tarih ve sosyoloji alanlarında kaydedilen önemli başarılarla dikkat çekerken; Kıta Avrupası Aydınlanması, Fransa, Almanya ve diğer Avrupa ülkelerinde gelişmiş ve mevcut sosyal ve politik yapıları yeniden şekillendirme amacı güden bir hareket olarak öne çıkmıştır. İskoç Aydınlanması geleneği, insanı yalnızca akıl yoluyla hareket eden bir varlık olarak değil, aynı zamanda duyguları ve deneyimleri doğrultusunda hareket eden toplumsal bir varlık olarak; Kıta Avrupası Aydınlanması ise insanı akıl ve mantık yoluyla doğayı ve toplumu kavrayabilen rasyonel bir varlık olarak ele almıştır. Bu doğrultuda, İskoç Aydınlanması geleneğinin kendiliğinden oluşan düzen teorisi, kendiliğindenlik, empirizm ve merkezi müdahaleye karşıtlık unsurları üzerine şekillenmiştir. Kıta Avrupası Aydınlanması geleneğinin organize edilmiş düzen teorisi ise merkezi otorite, rasyonalizm ve kolektif irade unsurlarını temel almıştır. Çalışma sonucunda, İskoç Aydınlanması geleneğinin toplumsal düzen anlayışının hayatın doğal akışıyla daha uyumlu olduğu ve bazı toplumların sosyo-ekonomik gelişiminde olumlu etkiler bıraktığı; buna karşılık, Kıta Avrupası Aydınlanmasının düzen teorisinin ise zamanla otoriter eğilimlere zemin hazırlayarak toplumsal çatışmalara yol açtığı anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to compare the social order theories of the Scottish Enlightenment and the Continental Enlightenment. The Enlightenment represents an intellectual movement that emerged in Europe during the 17th and 18th centuries, leaving profound effects on modern thought. The Scottish Enlightenment, particularly notable in the 18th century, gained attention through significant achievements in philosophy, science, economics, history, and sociology. In contrast, the Continental Enlightenment, which developed in France, Germany, and other European countries, emerged as a movement aimed at reshaping existing social and political structures. The Scottish Enlightenment tradition views humans not merely as beings driven by reason alone but also as social beings shaped by their emotions and experiences. On the other hand, the Continental Enlightenment considers humans as rational beings capable of understanding nature and society through reason and logic. Accordingly, the Scottish Enlightenment's theory of spontaneous order is shaped by elements such as spontaneity, empiricism, and opposition to centralized intervention. Meanwhile, the Continental Enlightenment's organized order theory is founded on the principles of central authority, rationalism, and collective will. The study concludes that the social order approach of the Scottish Enlightenment tradition is more in harmony with the natural flow of life and has had positive effects on the socio-economic development of some societies; in contrast, the order theory of the Continental Enlightenment tradition has, over time, laid the groundwork for authoritarian tendencies, leading to social conflicts.
Benzer Tezler
- Tokat kentinin açık ve yeşil alan ilişkileri ve peyzaj mimarlığı açısından alınması gereken önlemler
Relations between open and green areas in Tokat and measures to be taken from the standpoint of landscape archtitecture
M.EMİN BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİZAMETTİN KOÇ
- Use of spherical vector wave functions in near field measurements and calculations
Başlık çevirisi yok
SEYİT SENCER KOÇ
Doktora
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiDOÇ. DR. ALTUNKAN HIZAL
- Sağlık hizmetleri pazarlamasında ürün politikası ve ürün hattı yönetimi: Teori ve vak'alarla analiz
Product line policy and product line management in health care marketing: Analysis by theory and cases
ŞULE BOLAK ÖZBAŞAR
- Yozgat yöresinde yer alan magmatik kayaçlara ait mineral fazlarının çeşitli yöntemlerle saptanması
Determination of the mineral phases of magnetic rocks in Yozgat region
ŞENNUR METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖNÜL BÜYÜKÖNAL
- Uludağ skarn zonu ve çevresinde bulunan dolomitik kayaçların petrolojik incelenmesi
A Petrologic study on the skarn zone and the dolomitic rocks of Uludağ
NALAN ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ ERKAN