Geri Dön

Qazax Juzlarının Rusiya Tərəfindən İşğalı (XVIII - XIX Əsrin I Yarısı)

Kazak Cüzlerinin Rusya Tarafından İşgali (XVIII. Yüzyıl - XIX. Yüzyılın I. Yarısı)

  1. Tez No: 931071
  2. Yazar: MUHİTTİN KAVIK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NİSBET MEHDİYEVA
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Kazak Hanlığı, Küçük Cüz Kazakları, Orta Cüz Kazakları, Khanate of Kazakh, Small Horde Kazakhs, Middle Horde Kazakhs
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Azerice
  9. Üniversite: Baku State Unıversıty
  10. Enstitü: Yurtdışı Enstitü
  11. Ana Bilim Dalı: Genel Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

1465 yılında kurulduğu kabul edilen Kazak Hanlığı, XVIII. yüzyılın başlarında Küçük, Orta ve Büyük Cüzler olmak üzere teşkilatlanmış halde idi. Kazak Cüzlerinin ne zaman kurulduğu meselesi ise malum değildir. Kazaklar bir halk gibi ortaya çıktığı andan itibaren doğu komşuları olan Moğol menşeili Kalmuklar ile savaşları başladı. Kazak Cüzleri, 1720'li yıllardaki yıkıcı Kalmuk saldırılarından sonra 1730 yılında birbirinden bağımsız oldu. Küçük Cüz Hanı Ebulhayr Han, 1731 yılında Rus hakimiyetini kabul etti. Orta Cüz Kazak Hanı Ebulmambet Han ise 1740 yılında Rus hakimiyetini kabul etti. Büyük Cüz ise Kalmuk hakimiyetinde kalmaya devam etti. Rusya, Kazak idarecilerinin nüfuzunu yavaş yavaş yok ederek, 1822 yılında Orta Cüz'ü, 1824 yılında Küçük Cüz'ü ve 1846 yılında da Büyük Cüz'ü işgal etti. Rusya, 1864 yılında Türkistan, Çimkent ve Auliye-Ata (Taraz) şehirlerini ele geçirmesi ile Kazak topraklarını tamamen işgal etti. Rusya, Kazak topraklarını işgal ettikten sonra idareciliği kendi idareciliğine uygunlaştırmaya başladı. Bu durum Kazaklar arasında rahatsızlığa yol açmış ve birçok bağımsızlık harekatı ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında en önemlisi 1837-1847 yıllarında Rus karşıtı harekata liderlik eden Kenesar Kasımov'un harekatı idi. Ayrıca K. Kasımov, sonuncu Kazak Hanı kabul edilir. Kazak topraklarının Rusya tarafından işgal edilmesi ile Türkistan'da Rus işgali tehlikesi ortaya çıktı ve 1880'li yılların sonlarında da bütün Batı Türkistan Hanlıkları Rus işgaline maruz kaldı. Tezin en önemli vazifesi, Rusların iddia ettiği gibi Kazakların devlet geleneği olmadığı, onlar devlet geleneğini Rusların öğrettiğini fikrini tekzip etmesidir. Bu amaçla 1465 yılında kurulan Kazak Hanlığı'nın idari aparatları olan Cüzlerin siyasi tarihi kronolojik olarak araştırılmış, izlenilmiş ve öğrenilmiştir. Çarlık Rusyasının işgali ile Rusların göç ettirdiği Rus ve Ukraynalılar sebebiyle Kazakistan'da Rus nüfusu problemi ortaya çıkmıştır. Kazakistan'daki Rus nüfus problemi hala güncel bir problem olarak kalmaktadır. Bu durumun yanında, kadim Kazak toprağı olan Orenburg ve çevresi günümüzde de Rus işgali altındadır. Kazakistan'daki Çalık Rusyası işgali ile Kazak idarecileri arasındaki iç mücadelelerin de sona erdiği fikri ise; Kazak idarecilerini suni olarak arttıran ve onların arasındaki mücadeleleri alevlendirenin yine Çarlık Rusyası yöneticileri olduğu gösterilerek, reddedilmiştir.

Özet (Çeviri)

The Kazakh Khanate, which is accepted to have been founded in 1465, was organized as Smallest, Middle and Greatest Hordes in the early 18th century. It is not known when the Kazakh Hordes were founded. From the moment the Kazakhs emerged as a people, they began to fight with their eastern neighbors, the Mongol Kalmyks. The Kazakh Hordes became independent of each other in 1730 after the devastating Kalmyk attacks in the 1720s. The Khan of the Smallest Horde, Abulhair Khan, accepted Russian rule in 1731. The Kazakh Khan of the Middle Horde, Abulmambet Khan, accepted Russian rule in 1740. The Greater Horde continued to be under Kalmyk rule. Gradually destroying the influence of the Kazakh administrators, Russia occupied the Middle Horde in 1822, the Smallest Horde in 1824, and the Greater Horde in 1846. Russia completely occupied the Kazakh lands in 1864, capturing the cities of Turkestan, Shymkent, and Auliye-Ata (Taraz). After Russia occupied the Kazakh lands, it began to adapt the administration to its own administration. This situation caused discomfort among the Kazakhs and many independence movements emerged. The most important of these was the movement of Kenesar Kasimov, who led the anti-Russian movement in 1837-1847. K. Kasimov is also considered the last Kazakh Khan. With the occupation of Kazakh lands by Russia, the danger of Russian occupation in Turkestan arose and by the end of the 1880s, all the West Turkestan Khanates were subject to Russian occupation. The most important task of the thesis is to refute the idea that the Kazakhs do not have a state tradition as claimed by the Russians, and that they are taught the state tradition by the Russians. For this purpose, the political history of the Hordes, the administrative apparatus of the Kazakh Khanate established in 1465, was chronologically researched, followed and learned. The Russian population problem arose in Kazakhstan due to the Russians and Ukrainians who were migrated by the Russians with the occupation of Tsarist Russia. The Russian population problem in Kazakhstan still remains a current problem. In addition to this situation, Orenburg and its surroundings, which are old Kazakh lands, are still under Russian occupation today. The idea that the internal struggles between Kazakh administrators ended with the occupation of Tsarist Russia in Kazakhstan was rejected by showing that it was again the administrators of Tsarist Russia who artificially increased the number of Kazakh administrators and inflamed the struggles between them.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    405056

    An analysis of women entrepreneurship policies as a tool for regional development in transition context: The case of Azerbaijan

    Geçiş dönemi ekonomilerinde bölgesel gelişme aracı olarak kadın girişimciliği politikalarının analizi: Azerbaycan örneği

    HATİCE TUĞBA İKİZLER FEARNLEY

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİNE FERHAN GEZİCİ KORTEN

  2. Tez No

    580622

    Kazak Türkolog“Räbiġa Sızdıqova”ve“Qazaq Edebî Tiliniñ Tarihi”adlı eseri üzerine

    Kazakh Turkologist Rabiga Sizdikova and her work“The History of Kazakh Literary Language”

    NAZİM DOĞRUER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DilbilimKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN DEMİRCİ

  3. Tez No

    857935

    Kazak haber sitelerinde Ocak Olayının sunumu: Kazinform ve The Qazaq Times örneği

    Presentation of the January Incident on Kazakh news sites: The example of Kazinform and The Qazaq Times

    ARAY ZHUMATAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İletişim BilimleriAkdeniz Üniversitesi

    Gazetecilik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TUBA LİVBERBER

  4. Tez No

    607464

    Geleneksel kazak toplumundaki örfi kuralların islam hukuku açısından değerlendirilmesi

    Evaluation of the customary rules in the traditional qazaq society from viewpoint of islamic law

    TUSSUFKHAN IMAMUMADI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ERDOĞAN

  5. Tez No

    738930

    Bahâeddînzâde Muhyiddîn Mehmed Efendi'nin Risâletü'l-kazâ ve'l-Kader adlı eserinin tahkik ve tahlili

    The analysis and editing of Bahāeddinzâde's Treatise on Qazā and Qadar

    ŞEMSETTİN TAÇAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    DinSakarya Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HABİB KARTALOĞLU

Geri Dön