Hasta-hekim ilişkilerinde hekimlerin bakış açısıyla çatışma söylemlerinin incelenmesi
A sociolinguistic analysis of conflictual discourses in doctor-patient relationships
- Tez No: 932195
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ROBABEH TAGHIZADEHZONUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Eğitimi, Dilbilim, Health Education, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Sağlıkta şiddet, Sosyodilbilim, Söylem, Söylem analizi, Sözel şiddet, Toplumdilbilim, Violence in health, Sociolinguistic, Discourse, Discourse analysis, Verbal abuse
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada Türkiye'de hasta hekim ilişkilerinde çatışma ve şiddete varan uyuşmazlıklarda dilin etkisinin, özellikle hasta ve hekim arasındaki kültürel farklılık, hekimlerin kullandığı mesleki jargon, hasta ve hekim beklentilerinin ifadelerindeki söylem açısından incelenmesi ve çatışmaya varan söylemlerin analizi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanılması ile karakterize edilen karma yöntemler araştırma modeli üzerine yapılandırılmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında yaşları 27-60 arasında değişen toplam 23 hekim ile nicel aşaması ise 96 hekimden oluşan bir örneklem grubu oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak, nitel aşamada araştırmacı tarafından geliştirilen“Hekimler için Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”ndan yararlanılmıştır. Verilerin analizinde nitel aşama için“MaxQDA 24”bilgisayar programından yararlanılarak veri analiz aşamaları takip edilmiştir. Nicel aşama ise beşli likert yapı üzerinden oluşturulan anket sorularıyla oluşturulmuştur. Sorulara beş adet cevap şıkkı koyularak basit ve anlaşılır bir şekilde sorular sorularak sağlıkta şiddette ilişkin süreçler konusunda bilimsel veriler elde etmek amacıyla tasarlanmıştır. Yapılan analiz sonucunda hem nitel hem nicel veriler ortaya koyulduğunda hekimlerin çatışmanın iletişim sırasında ortaya çıktığını kabul ettiği görülmüştür. Hekimlerin kullandığı jargon ve hegemonya dilinin hekim hasta ilişkisini önemli ölçüde etkilediği tespit edilmiştir. Acil Polikliniklerinde hem sistemsel hem sosyo – ekonomik problemlerin olduğu, acil servislerin tabiatı gereği bu alanda ayrı bir dil yapısı kullanılmasının elzem olduğu gözlemlenmiştir. Sosyo – ekonomik şartların etkisinin gerek kültürel dil kodlarının farklılığı gerekse hastaların olağandışı isteklerinin varlığı sebebiyle göz ardı edilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra Medya ve siyaset dilinin hekimlere olan sözel ve fiziksel şiddeti etkilediği bu dilin ayrıca hasta hekim ilişkisinde uzaklaşmaya yol açtığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the role of language in conflicts and disputes—some escalating to violence—within doctor-patient relationships in Turkey. It focuses on cultural differences, doctors' use of professional jargon, and the linguistic expression of mutual expectations. A mixed-method research model was employed, combining qualitative and quantitative approaches. In the qualitative phase, 23 doctors aged 27–60 were interviewed using a semi-structured interview form developed by the researcher. The data were analyzed using MaxQDA 24 software. In the quantitative phase, 96 doctors participated in a survey based on five-point Likert scale questions, designed to gather clear and scientific data on healthcare-related violence. Findings from both phases indicate that doctors recognize conflict often emerges through dialogue. The professional jargon and authoritative language commonly used by doctors were found to negatively impact communication with patients. Moreover, emergency departments were identified as particularly problematic areas due to systemic and socio-economic pressures. These departments require a distinct linguistic approach, shaped by urgency and stress. The study also found that socio-economic conditions and cultural language differences significantly influence patient expectations and communication breakdowns. In some cases, patients' extraordinary demands further complicate the interaction. Finally, the language used in media and politics was found to contribute to both verbal and physical violence against doctors, while also increasing emotional distance between doctors and patients. In conclusion, language—shaped by both professional practice and broader socio-cultural factors—plays a critical role in the emergence and escalation of conflict in doctor-patient relationships
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Meniere hastalığında endolenfatik kese cerrahisi
Endolymphatic sac surgery in meniere's disease
NEBİL GÖKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ
- Gelişim nörolojisi polikliniğine başvuran nöral tüp defektli olgularda prospektif bir inceleme
Başlık çevirisi yok
İLKBAHAR EMİNE GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK APAK
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN