Borderline kişilik örgütlenmesi ile ilişkisel benlik değişimi arasındaki ilişkide reddedilme duyarlılığı ve kendilik nesnesi ihtiyaçlarının aracı rolü

The mediating role of rejection sensitivity and self-object needs in the relationship between borderline personality organization and relational self-changes

PDF İndir

Tez No: 933905
Yazar: BURCU KARAKAYA
Danışmanlar: DOÇ. DR. HAYDEH FARAJİ
Tez Türü: Yüksek Lisans
Konular: Psikoloji, Psychology
Anahtar Kelimeler: Borderline Kişilik Örgütlenmesi, Borderline Kişilik Bozukluğu, İlişkisel Benlik Değişimi, Kendilik Nesnesi İhtiyaçları, Reddedilme Duyarlılığı, Borderline Personality Organization, Borderline Personality Disorder, Relational Self-Change, Self-Object Needs, Rejection Sensitivity
Yıl: 2025
Dil: Türkçe
Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada borderline kişilik örgütlenmesi ile ilişkisel benlik değişimi arasındaki ilişkide kendilik nesnesi ihtiyaçları ve reddedilme duyarlılığının aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen, araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul etmiş, Türkiye'de yaşayan 18-45 yaş aralığındaki 285 kadın (%70,9), 117 erkek (29.1) toplam 402 yetişkin bireyden oluşmaktadır. Çalışmaya katılan 534 kişiden veri toplanılmış, ancak dışlama kriterleri (romantik ilişki deneyimi olmayan 14 kişi, psikiyatrik tanı, alkol, madde kullanımı durumu olan 118 kişi) doğrultusunda 132 kişi analiz dışında bırakılmıştır. Bu araştırmada, Borderline Kişilik Envanteri (BKE), Romantik İlişkilerde İlişkisel Benlik Değişimi Ölçeği (TRİBDÖ), Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği (RDÖ), Kendilik Nesnesi İhtiyaçları Envanteri (KİE) kullanılmıştır. Bu araştırmada tüm istatistiksel analizler IBM SPSS 27 yazılımı kullanılarak yapılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkinin yönünü ve kuvvetini belirlemek için Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Paralel aracı rol analizini gerçekleştirmek için Process Macro 4.2'nin model 4 seçeneği kullanılmıştır. Demografik değişkenler göz önünde bulundurularak, ölçeklerin ortalama puanları arasındaki farkları incelemek amacıyla Bağımsız Gruplar t-testi ve ANOVA testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, borderline kişilik örgütlenmesi ile benlik daralması (r = 0.24, p <.01) ile benlik kirlenmesi (r = 0.34, p <.01) üzerinde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan, borderline kişilik örgütlenmesi ile reddedilme duyarlılığı (r = 0.48, p <.01) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Reddedilme duyarlılığı, benlik daralması (B = 0.49, SH = 0.04, β = 0.52, t = 12.07, p <.001, %95 GA [0.41, 0.57]) ve benlik kirlenmesi (B = 0.38, SH = 0.03, β = 0.6, t = 14.95, p <.001, %95 GA [0.33, 0.43]) üzerinde pozitif yönde yordayıcı etkiye sahipken, benlik budanması (B =-0.23, SH = 0.03, β =-0.41, t =-8.86, p <.001, %95 GA [-0.28,-0.18]) üzerinde negatif yönde yordayıcı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Aynalanma, idealizasyon ve ikizliğe yaklaşma ihtiyacı, benlik daralması (B = 0.15, SH = 0.02, β = 0.45, t = 10.07, p <.001) ve benlik kirlenmesi (B = 0.11, SH = 0.01, β = 0.5, t = 11.67, p <.001) üzerinde pozitif yönde anlamlı düzeyde yordayıcı etkisi tespit edilirken, benlik budanması (B =-0.09, SH = 0.01, β =-0.45, t =-10.22, p <.001) üzerinde negatif yönde anlamlı düzeyde yordayıcı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. İdealizasyon ve ikizlikten kaçınma ihtiyacı, benlik daralması (B = 0.35, SH = 0.02, β = 0.63, t = 16.06, p <.001) ve benlik kirlenmesi (B = 0.24, SH = 0.01, β = 0.66, t = 17.45, p <.001) üzerinde pozitif yönde anlamlı düzeyde yordayıcı etkisi tespit edilirken, benlik budanması (B =-0.16, SH = 0.01, β =-0.47, t =-10.77, p <.001) üzerinde negatif yönde anlamlı düzeyde yordayıcı etkisi tespit edilmiştir. Yapılan analizlere göre, borderline kişilik örgütlenmesi ile ilişkisel benlik değişimi arasında anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca, borderline kişilik örgütlenmesi ile ilişkisel benlik değişimi arasında reddedilme duyarlılığı ve kendilik nesnesi ihtiyaçlarının tam aracılık ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, BKÖ'ye sahip bireylerin benlik daralması ve benlik kirlenmesi özelliklerinin artmasında, kendilik nesnesi ihtiyaçları ile reddedilme duyarlılığı aracı rol oynamaktadır.

Özet (Çeviri)

In this study, the mediating role of self-object needs and rejection sensitivity in the relationship between borderline personality organization and relational self-change was examined. The sample of the study consisted of 402 women (70.9%) and 117 men (29.1%) aged 18-45, residing in Turkey, who voluntarily agreed to participate. Data were collected from 534 participants, but 132 individuals were excluded from analysis based on exclusion criteria (14 individuals without romantic relationship experience, 118 individuals with psychiatric diagnoses, alcohol dependency, or substance use issues). The research utilized the Borderline Personality Inventory (BPI), the Relational Self-Change Scale in Romantic Relationships (RSCSR), the Rejection Sensitivity Scale (RSS), and the Self-Object Needs Inventory (SONI). All statistical analyses were conducted using IBM SPSS 27 software. Pearson correlation analysis was performed to determine the direction and strength of the relationships between the scales. To conduct parallel mediation analysis, Process Macro 4.2, model 4, was used. Independent samples t-test and ANOVA were applied to examine the differences in the average scores of the scales, considering demographic variables. The results of the study revealed a significant positive relationship between borderline personality organization (BPO) and two subdimensions of relational self-change: self-diminishment (r = 0.24, p <.01) and self-pollution (r = 0.34, p <.01). Additionally, a significant positive relationship was found between BPO and rejection sensitivity (r = 0.48, p <.01). Rejection sensitivity was found to have a significant positive predictive effect on self-diminishment (B = 0.49, SH = 0.04, β = 0.52, t = 12.07, p <.001, 95% CI [0.41, 0.57]) and self-pollution (B = 0.38, SH = 0.03, β = 0.6, t = 14.95, p <.001, 95% CI [0.33, 0.43]), while it had a significant negative predictive effect on self-diminution (B =-0.23, SH = 0.03, β =-0.41, t =-8.86, p <.001, 95% CI [-0.28,-0.18]). Regarding self-object needs, BPO was found to significantly predict the subdimensions of self-object needs, including the need for mirroring, idealization, and approach to twinship (B = 0.53, SH = 0.14, β = 0.18, t = 3.73, p <.001) and the need for avoidance of idealization and twinship (B = 0.66, SH = 0.08, β = 0.38, t = 8.09, p <.001). The need for mirroring, idealization, and approach to twinship was found to have a significant positive predictive effect on self-diminishment (B = 0.15, SH = 0.02, β = 0.45, t = 10.07, p <.001) and self-pollution (B = 0.11, SH = 0.01, β = 0.5, t = 11.67, p <.001), while it had a negative predictive effect on self-diminution (B =-0.09, SH = 0.01, β =-0.45, t =-10.22, p <001). The need for avoidance of idealization and twinship had a significant positive predictive effect on self-diminishment (B = 0.35, SH = 0.02, β = 0.63, t = 16.06, p <.001) and self-pollution (B = 0.24, SH = 0.01, β = 0.66, t = 17.45, p <.001), while it had a significant negative predictive effect on self-diminution (B =-0.16, SH = 0.01, β =-0.47, t =-10.77, p <.001). The analyses indicate a significant relationship between borderline personality organization and relational self-change. Furthermore, it was found that rejection sensitivity and self-object needs fully mediate the relationship between BPO and relational self-change. In conclusion, self-object needs and rejection sensitivity play a mediating role in the increase of self-diminishment and self-pollution characteristics in individuals with BPO.

Benzer Tezler

Tez No
1001869
Çocuklukta onaylamayan çevrenin borderline kişilik bozukluğundaki rolünün zihinselleştirme ve benlikle temas bağlamında incelenmesi: Karma yöntemli bir araştırma
Examining the role of invalidating childhood environment in borderline personality disorder in the context of mentalization and self-relating: A mixed-methods study
ÖZLEM ERGİN AYAN
Doktora
Türkçe
2026
Psikoloji Hacettepe Üniversitesi
Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJGAN İNÖZÜ MERMERKAYA
Tez No
934426
Nesne ilişkilerinin sınır durum örgütlenmesi üzerindeki etkisinde benliğin ayrımlaşmasının aracı rolü
The mediating role of self differentiation in the impact of object relations on limitary situation organization
ELİF TÜTÜNCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikoloji İstanbul Gedik Üniversitesi
Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARKAN ESKİİLİ
Tez No
976202
Borderline kişilik örgütlenmesi ile riskli davranışlar arasındaki ilişkide varoluşsal öfkenin düzenleyici rolünün incelenmesi
Examining the moderating role of existential anger in the relationship between borderline personality organization and risky behaviors
ÖZLEM AYAR ERGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikoloji İstanbul Aydın Üniversitesi
Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYDEH FARAJİ
Tez No
1005733
Çocukluk çağı travmalarının dissosiyatif belirtiler ve borderline kişilik özellikleri üzerindeki etkileri
Effects of childhood trauma on dissociative symptoms and borderline personality features
ÖZKAN YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikoloji İstanbul Okan Üniversitesi
Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADER BAHAYİ
Tez No
944785
Borderline kişilik örgütlenmesi ile kadınlarda cinsel işlevler arasındaki ilişkide yakınlık korkusu ve reddedilme duyarlılığının rolü
The role of fear of intimacy and rejection sensitivity in the relationship between borderline personality organization and sexual function
SEHER ÇAĞNUR KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikoloji İstanbul Aydın Üniversitesi
Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYDEH FARAJİ

Geri Dön