Kanıta dayalı uygulama inançları ve kanıta dayalı uygulama kullanımı ölçeklerinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of evidence-based practice beliefs scale and evidence-based practice implementation scale
- Tez No: 934250
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYLİN ÖZAKGÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: kanıta dayalı uygulama, hemşirelik, güvenirlik, geçerlik, evidence-based practice, nursing, reliability, validity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma,“Fuld National Institute for EBP”tarafından inanç düzeylerini (Evidence-Based Practice Beliefs Scale) ve kullanım düzeylerini/sıklığını (Evidence-Based Practice Implementation Scale) belirlemek amacıyla geliştirilen, Türkçe adları Kanıta Dayalı Uygulama İnançları Ölçeği (KDUİÖ) ve Kanıta Dayalı Uygulama Kullanımı Ölçeği (KDUKÖ) olarak çevrilen ölçeklerin Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin yapılması amacıyla, metodolojik tasarımda gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi'ne bağlı iki hastanede Temmuz 2023–Mayıs 2024 tarihleri arasında çalışan 984 hemşire, örneklemini yoğun bakım üniteleri ve diğer yataklı birimlerde hemşire/sorumlu hemşire olarak çalışan ve araştırmaya gönüllü katılan 215 hemşire oluşturdu. Araştırma verilerinin toplanmasında Hemşire Bilgi Formu, Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği (KDHYTÖ), KDUİÖ ve KDUKÖ kullanıldı. Ölçeklerin güvenirliğini değerlendirmek için test-tekrar test ve madde-toplam puan analizleri, geçerliğini değerlendirmek için ise dil geçerliği, içerik/kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve ölçüt geçerliği analizleri yapıldı. İstatistiksel analizler SPSS 26.sürüm ve Amos 24 programlarıyla yapıldı. Ölçeklerin dil geçerliğinin sağlanmasında“Fuld National Institute for EBP”kurumunun ilettiği rehber kullanıldı. Türkçe KDUİÖ ve KDUKÖ Cronbach alfa katsayılarının sırasıyla 0,91 ve 0,96 olduğu saptandı. Her iki ölçeğin de test ve tekrar test puan ortalamaları arasında fark görülmedi (p>0,05). Doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) sonucunda ölçeklerin tek faktörlü yapıya sahip olduğu doğrulandı. Ölçüt geçerliğinin sınanmasında kullanılan KDHYTÖ ve KDUİÖ arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlendi (p<0,001). Ölçek toplam puan ortalamaları KDUİÖ için 59,04±8,21, KDUKÖ için ise 19,06±14,97 idi. Araştırmada KDUİÖ ile KDUKÖ arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0,001). Sonuç olarak KDUİÖ'nün KDUnun değerine ve uygulanabilirliğine inanç düzeylerini, KDUKÖ'nün ise KDU kullanım düzeylerini belirlemek için Türkiye'deki hemşire örnekleminde geçerli ve güvenilir ölçüm araçları olduğu belirlendi. KDUya yönelik inançların, KDU kullanım düzeylerini tahmin etmede etkili olup olmadığını değerlendirmek için KDUİÖ'nün yordama/kestirim geçerliğinin analiz edilmesi ve ölçeklerin farklı örneklem gruplarında analiz edilmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted with a methodological design to evaluate the Turkish validity and reliability of the scales developed by the Fuld National Institute for Evidence-Based Practice (EBP) to assessing beliefs about the value of EBP (EBP Beliefs Scale) and the frequency of its implementation (EBP Implementation Scale), which were translated into Turkish as the“Kanıta Dayalı Uygulama İnançları Ölçeği (KDUİÖ)”and the“Kanıta Dayalı Uygulama Kullanımı Ölçeği (KDUKÖ)”. The population of the study consisted of 984 nurses working at two campuses affiliated with Cerrahpaşa Medical Faculty Hospital in Istanbul between July 2023 and May 2024. The sample comprised 215 nurses who voluntarily participated in the study and worked as staff nurses or charge nurses in intensive care units and other inpatient wards. Data for the study were collected using the Nurse İnformation Form, the Evidence-Based Nursing Attitude Questionnaire (EBNAQ-TR), the EBP Beliefs Scale TR, and the EBP Implementation Scale TR. To assess the reliability of the scales, test-retest and item-total correlation analyses were conducted. To evaluate their validity, analyses of linguistic validity, content validity, construct validity, and criterion validity were performed. Statistical analyses were conducted using SPSS version 26 and AMOS version 24 software. The guidelines provided by the Fuld National Institute for EBP were utilized to establish the linguistic validity of the scales. The Cronbach's alpha coefficients for the Turkish versions of the EBP Beliefs Scale TR and EBP Implementation Scale TR Scales were found to be 0.91 and 0.96, respectively. No significant difference was found between the test and retest mean scores for both scales (p>0.05). The Confirmatory Factor Analysis (CFA) results confirmed that both scales have a unidimensional structure. In testing the criterion validity, a significant and positive correlation was found between the EBNAQ (TR) and the EBP Beliefs Scale TR (p<0.001). The mean total scores of the scales were 59.04±8.21 for the EBP Beliefs Scale TR and 19.06±14.97 for the EBP Implementation Scale TR. In the study, a significant positive correlation between the EBP Beliefs and EBP Implementation scales was identified (p<0,001). As a result, it was determined that the EBP Beliefs Scale TR is a valid and reliable instrument for assessing beliefs about the value of EBP and ability to implement it, and the EBP Implementation Scale TR is a valid and reliable instrument for determining the level of EBP implementation among nurses in Turkey. It may be recommended to analyze the scales in a different sample group and to analyze the predictive validity of the EBP Beliefs Scale TR to assess whether beliefs about EBP are effective in predicting the level of EBP Implementation Scale TR
Benzer Tezler
- Mesleki Eğitim Fakültesi Giyim Endüstrisi ve Giyim Eğitimi Bölümü“giyim teknikleri ve üretimi”dersinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SONGÜL KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMİHA AYDIN
- Alçak basınçlı borulu sulama şebekeleri projelendirme kriterleri
Design criteria the low pressure pipe irrigation network
RECEP KANIT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiGazi ÜniversitesiYapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. M. HALUK ÇELİK
- Türkiye'nin ekonomik gelişmesinde tarımın parasal sorunları ve tarımsal kredi uygulaması
Başlık çevirisi yok
AHMET CEMAL SİVASLIGİL